FactCheck.ge პოლიტიკოსების და საჯარო პერსონების განცხადებებში ფაქტობრივი სიზუსტის დადგენის ყოველკვირეულ მიმოხილვას აქვეყნებს, რომელსაც "გურია ნიუსი" უცვლელად გთავაზობთ:
გასულ კვირას ფაქტ-მეტრმა სხვადასხვა გადამოწმებულ ფაქტზე რამდენიმე კვლევა მოამზადა. ყველაზე პოპულარული სტატია განათლების მინისტრის, თამარ სანიკიძის განცხადებას ეხებოდა. სანიკიძის თქმით, მას შემდეგ, რაც სახელმწიფომ სასკოლო სახელმძღვანელოების ბეჭდვა საკუთარ თავზე აიღო, აღმოჩნდა, რომ "საშუალოდ 12 ლარიანი წიგნი, თურმე მაქსიმუმ 3 ლარი ღირს.
2014-2015 სასწავლო წლისთვის განათლების სამინისტროს მიერ შესყიდული სასკოლო სახელმძღვანელოების საშუალო ღირებულებამ 3.17 ლარი შეადგინა. ეს თანხა (2.80) კიდევ უფრო მცირე იყო 2013-2014 სასწავლო წლისთვის. 2011 წელს 1-6 კლასის სახელმძღვანელოების მაქსიმალური ღირებულება 10 ლარით განისაზღვრა. 2012 წლიდან კი 10 ლარიანი მაქსიმუმი ყველა კლასის სახელმძღვანელოზე დაწესდა. სახელმძღვანელოს საშუალო ღირებულება 8-9 ლარის ფარგლებში მერყეობდა. მინისტრის განცხადების კონტექსტი, რომ უფასო სახელმძღვანელოების პროგრამის ფარგლებში სახელმწიფოს ერთი სახელმძღვანელოს ბეჭდვა მის საბაზრო ღირებულებაზე გაცილებით ნაკლები უჯდება, სწორია. თუმცა, იმის თქმა, რომ გასულ წლებში სახელმძღვანელოს საშუალო ღირებულება 12 ლარს შეადგენდა, არასწორია. 2012 წლიდან სასკოლო სახელმძღვანელოს მინიმალური ღირებულება 5 ლარი, მაქსიმალური კი 10 ლარი იყო. გარდა ამისა, გამომცემლობებს სასტამბო ღირებულების გარდა, კიდევ დამატებითი ხარჯები ჰქონდათ (ავტორი, რედაქტორი, კორექტორი, მხატვარი, დიზაინერი და ა.შ.), რაც ჯამდებოდა და სახელმძღვანელოს ღირებულებაში ისახებოდა.
შესაბამისად, ფაქტ-მეტრმა დაასკვნა, რომ თამარ სანიკიძის განცხადება ნახევრად სიმართლეა.
გასულ კვირას ფაქტ-მეტრმა პრემიერ-მინისტრის განცხადებებიც გადაამოწმა. ერთ-ერთი მათგანი მთავრობების გამჭვირვალობის ინდექსს ეხებოდა. ღარიბაშვილის თქმით, საქართველოს მთავრობა არა მხოლოდ რეგიონის, არამედ ევროპის მასშტაბითაც ერთ-ერთი ყველაზე გამჭვირვალეა.
"მსოფლიოს მართლმსაჯულების პროექტის” კვლევაში, რომელიც მსოფლიოს 102 ქვეყანაში 9 ფაქტორის მიხედვით კანონის უზენაესობის ინდექსს ადგენს, საქართველო 29-ე ადგილს იკავებს. აღნიშნული შედეგით, ჩვენი ქვეყანა აღმოსავლეთ ევროპისა და ცენტრალური აზიის ყველა სახელმწიფოზე წინაა. კვლევის ერთ-ერთ ფაქტორს ღია მმართველობის მაჩვენებელი წარმოადგენს. საქართველო ამ კუთხით 29-ე ადგილზეა, რაც აღმოსავლეთ ევროპასა და ცენტრალურ აზიაში საუკეთესო შედეგია. აღსანიშნავია, რომ ევროპაში საქართველო ამ მაჩვენებლით მხოლოდ ევროკავშირის წევრ 17 სახელმწიფოს ჩამორჩება.
შესაბამისად, პრემიერ-მინისტრის განცხადება სიმართლეა.
ირაკლი ღარიბაშვილის კიდევ ერთი განცხადება საქართველოს საგარეო ვალს ეხებოდა. პრემიერის თქმით, 2008-2012 წლებში საგარეო ვალის ზრდა ეკონომიკურ ზრდას უსწრებდა, ხოლო 2013 წელი ერთადერთი წელი იყო, როცა საგარეო ვალი შემცირდა.
საქართველოს საგარეო ვალის ზრდის ტემპი 2008-2012 წლებში მართლაც აღემატებოდა ქვეყნის ეკონომიკური ზრდის ტემპს, ხოლო 2013-2014 წლებში საგარეო ვალის ზრდის ტემპი ეკონომიკური ზრდის ტემპზე ნაკლები იყო, მიუხედავად იმისა, რომ ეკონომიკური ზრდის ტემპიც შემცირდა.
ამასთან, 2013 წელს საქართველოს მთლიანი საგარეო ვალი 11 მლნ დოლარით, ხოლო მთავრობის საგარეო ვალი 61 მლნ აშშ დოლარით შემცირდა. თუმცა, უნდა აღვნიშნოთ, რომ 2013 წელი არ არის გამონაკლისი, როცა საგარეო ვალი (როგორც მთავრობის, ასევე მთლიანი საგარეო ვალი) შემცირდა. საგარეო ვალი ოდნავ, მაგრამ მაინც, შემცირდა 2000 წელსაც. ამასთან, მიუხედავად იმისა, რომ 2013 წელს საგარეო ვალი აბსოლუტურ მაჩვენებლებში შემცირდა, ლარის გაუფასურების გამო საგარეო ვალი მშპ-თან მიმართებაში გაიზარდა.
პრემიერი 2015 წლის გაზაფხულზე 2013 წელზე საუბრობს, როცა უკვე 2014 წლის მონაცემებია ცნობილი. 2014 წელს საქართველოს საგარეო ვალი 228 მლნ დოლარით გაიზარდა. 2013 წელს საგარეო ვალის შემცირება კი, წინასწარ დაგეგმილი პოლიტიკის შედეგი არ ყოფილა. მთავრობამ სრულად ვერ აითვისა გამოყოფილი უცხოური კრედიტი და საგარეო ვალი სწორედ ამის გამო არ გაიზარდა. აღნიშნული კრედიტის აუთვისებლობა უარყოფითად აისახა ქვეყნის ინფრასტრუქტურის განვითარების ტემპზე და სავალუტო ნაკადების შემოდინებაზე.
შესაბამისად, ირაკლი ღარიბაშვილის განცხადება მეტწილად მცდარად შეფასდა.
გასულ კვირას ფაქტ-მეტრმა საპარლამენტო უმრავლესობის წევრის, ზურაბ ტყემალაძის განცხადებაც გადაამოწმა. პარლამენტის სხდომაზე ტყემალაძემ ციფრულ მაუწყებლობასთან დაკავშირებულ სიახლეებზე ისაუბრა და განაცხადა: "2006 წლიდან ციფრულ მაუწყებლობასთან დაკავშირებით სახელმწიფოს აქვს საერთაშორისო ვალდებულება… ჩვენი ხელისუფლების მოსვლამდე ერთი ნაბიჯიც არ გადადგმულა და ერთი სტრიქონიც კი არ დაწერილა ამ მიმართულებით”.
კვლევის შედეგად გაირკვა, რომ 2006 წლის ჟენევის ხელშეკრულების თანახმად, საქართველომ (მეზობელ ქვეყნებთან ერთად) საერთაშორისო ვალდებულება აიღო, რომლის მიხედვითაც, 2015 წლის 17 ივნისიდან ციფრულ მაუწყებლობაზე გადავიდოდა. აღნიშნული ვალდებულება გამყარებულია საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 21 ივნისის N 384 ბრძანებულებით.
2012 წლის ბოლოს, ციფრულ მაუწყებლობაზე გადასვლის საბჭო შეიქმნა. საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის თანახმად, ციფრულ მაუწყებლობაზე გადასვლისთვის პრაქტიკული მუშაობა 2013 წელს დაიწყო. 2014 წლის თებერვალში საქართველოს მთავრობამ ანალოგურიდან ციფრულ მაუწყებლობაზე გადასვლის სამოქმედო გეგმა დაამტკიცა. 2014 წლის 14 თებერვალს ციფრული მაუწყებლობის სააგენტო ჩამოყალიბდა, რომელიც ციფრულ მაუწყებლობაზე გადასვლის სამუშაოებს უწევს კოორდინაციას. ასევე, განხორციელდა ციფრულ მაუწყებლობაზე გადასვლისთვის საჭირო საკანონმდებლო ცვლილებებიც. 2015 წლის მარტიდან დაიწყო გარდამავალი ეტაპი და ანალოგური და ციფრული სიგნალები პარალელურ რეჟიმში გავრცელდა.
კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის და ციფრული მაუწყებლობის სააგენტოს ინფორმაციით, მეზობელი ქვეყნები ჯერჯერობით არ (ვერ) გადადიან ციფრულ მაუწყებლობაზე. საქართველოში ანალოგური სიგნალები ეტაპობრივად გაითიშება და ეს პროცესი თბილისიდან დაიწყება. თბილისში 13-14 ივნისს მომხდარი სტიქიური უბედურების გამო ციფრულ მაუწყებლობაზე გადასვლის თარიღმა 17 ივნისიდან 1 ივლისამდე გადაიწია.
ფაქტ-მეტრმა ზურაბ ტყემალაძის ეს განცხადება მეტწილად სიმართლედ შეაფასა.
FactCheck.ge მიზნად ისახავს საზოგადოებისათვის საინტერესო საკითხებზე პოლიტიკოსთა მიერ გაკეთებულ განცხადებებში ფაქტობრივი სიზუსტის, თუ უზუსტობების დადგენას. ფაქტ-მეტრის მიერ ფაქტის სიზუსტის შეფასების გრადაციებია: სიმართლე, მეტწილად სიმართლე, ნახევრად სიმართლე, მეტწილად მცდარი, მცდარი, ტყუილი.
