აზიური ფაროსანა, მავნებელი მწერი, ბაღლინჯო საქართველოში აქტიურად 2017 წელს გამოჩნდა. მაშინ, “გურია ნიუსი” პირველი მედიასაშუალება იყო, სადაც მეცნიერმა (აწ გარდაცვლილმა) ანგელინა ნიკოლაიშვილმა ვრცლად ისაუბრა ამ მეტად საშიში მავნებლის შესახებ და ღიად თქვა, რომ მასთან ბრძოლა ადვილი არ იქნებოდა.
2016 წლიდან, როცა ის პირველად შავიზღვისპირა მხარეში, შეკვეთილისა და ურეკის ტერიტორიაზე შეამჩნიეს, აქტიურად მოედო ჩვენს მინდვრებს, ტყეებსა თუ ველ-მინდვრებს, შესაბამისად, მნიშვნელოვანი იყო ზარალიც _ როგორც თხილის, ასე სიმინდის თუ სხვა კულტურების თითქმის 70% განადგურდა.
ფაროსანა აქტიურად იკვებება სამასამდე სახეობის მცენარით და გამოუსწორებელ ზიანს აყენებს გარემოს, ეკონომიკას, თითოეული ადამიანის კარმიდამოს. თავდაპირველად ძალიან დააზიანა თხილი, არანაკლებად განადგურა ხეხილოვნები, ბოსტნეული…
ვაშლისა თუ მსხლის ნაყოფი არაა ხეზე, როგორც გურიაში ამბობენ, “დაკოღინებული” (დაკორძებული) რომ არ იყოს.
ბოლო წლებში, აქტიური შეწამვლითი ღონისძიებების შემდეგ, მავნებლის რაოდენობამ შესამჩნევად იკლო. თუმცა, შემდეგ კვლავ იმატა. სიმინდის ყანები, ხეხილოვნები: ვაშლი, ატამი, მსხალი, კეკნკროვნები თუ კაკლოვნები, ასევე, ბოსტნეული ერთნაირად დააზიანა და გაანადგურა.
მიუხედავად პირველი წლების განმავლობაში ნაწილობრივ მიღწეული შედეგისა, დღეს მდგომარეობა კვლავ შემაშფოთებელია.
აზიური მავნებლის, ფაროსანას მრავაწლიანი შემოტევა დასავლეთ საქართველოში, განსაკუთრებით, გურიაში, წელს რომ ყველაზე მეტად თვალშისაცემია, უკვე ყველა ხედავს და ხალხიც იმაზე უფრო შეშფოთდა, ვიდრე მისი პირველი გამოჩენისას!
“რაც უფრო ცხელი თუ თბილი ამინდები ჩაენაცვლა ერთმანეთს, გამრავლების მეტი შანსი გაჩნდა”, _ ამბობენ სეს-ის გურიის რეგიონულ სამსახურში.
მიუხედავად იმისა, რომ ასე თუ ისე ტარდება მავნებლის საწინააღმდეგო ღონისძიებები, ეს საკმარისი არაა და ხელისუფლებამ, შესაბამისმა სამსახურებმა რაიმე უნდა იღონონ.
_ “მავნებლით ავსებულია ყველაფერი _ შედიან სახლებში, ნებისმიერ ნაგებობაში, სათავსოებში, ფუღუროებში… ვერ ავუდივართ დაჭერას და განადგურებას”, _ ამბობენ გურიის მცხოვრებლები.
_ პირველად რომ გამოჩნდა, იმაზე უარესი მდგომარეობაა ახლა. სახლში შემოსულს ვუმკლავდებით, ქილებში ჩასხმულ საპნიან წყალში ვყრით ან სახელდახელოდ მომზადებული საჭერებით დავდევთ. თეთრი, თბილი ქსოვილის მავთულებზე გაფენაც კარგია, ორ ფენად _ უცებ გროვდებიან შიგ. თუმცა, ამას ყველა არ აკეთებს და ასე ვეღარ მოვუგებთ ამ საშინელ მავნებელს ომს. გაზაფხულზე, ხალხის უმეტესობა შეწამვლის წინააღმდეგია. ყველა ხელისშემშლელმა მიზეზმა მოიყარა თავი და აი, შედეგიც, _ გვეუბნებიან ადგილობრივი მცხოვრებლები: ირმა სურგულაძე, ციური ბაბილოძე, მარიამ ღლონტი და სხვები.
“გურია ნიუსი” აზიურ ფაროსანასთან ბრძოლის შტაბის აჭარა-გურიის ხელმძღვანელს, ირაკლი გოთუას დაუკავშირდა და არსებულ მდგომარეობაზე ესაუბრა.
კითხვაზე, რაა მიზეზი ფაროსანას გაძლიერებული შემოტევისა, მან რამდენიმე მიზეზი დაასახელა:
_ ახლა მავნებლის მიგრაციაა _ ტყიდან გამოდის, არ შია, არ წყურია და ეძებს თავშესაფარს. სწორედ ახლა გამოჩნდა მისი რეალური რაოდენობა, რაც, სამწუხაროდ, ძალზე დიდია და სერიოზული წინააღმდეგობის გაწევაა საჭირო.
ჩვენ, აჭარა-გურიის ფაროსანასთან ბრძოლის სამსახური, არ ვჩერდებით. წამლობის ღონისძიებებს რეგულარულად ვატარებთ. ვიყენებთ, როგორც ცივი შესხურების მეთოდს, ასევე, თერმული ნისლით დამუშავებას ღამის პერიოდშიც ვამუშავებთ. გეტყვით იმასაც, რომ იმ სოფლებში, სადაც ხალხი დაგვეთანხმა შეწამვლაზე, ჯერ კიდევ გაზაფხულზე, სამჯერ ნაკლებია ფაროსანას რაოდენობა. გაზაფხულსა და ზაფხულის დასაწყისში ხალხი ვერ ხედავს მავნებელს. ბუნებრივია, როცა კვერცხს დებს და ტყისკენ მიდის, ნაკლებად შესამჩნევია. დიდია იმ სოფლებისა თუ მოქალაქეთა რიცხვი, ვინც კატეგორიულად განაცხადა უარი შეწამვლაზე. იმ მოტივით, რომ მოსავალს ვნებდა თერმული დამუშავება. შეწამვლის წინააღმდეგი არიან, ბაღ-ბოსტნები გვიფუჭდებაო და აი, შედეგიც, _ ამბობს ირაკლი გოთუა.
_ ბატონო ირაკლი, წილობრივად მოსახლეობის ბრალიც არის ამ საქმეში, მაგრამ ახლა რა ეშველება, როგორც ჩვენში იტყვიან, წამხდარ საქმეს?
_ ჩვენ, სანამდეც კი ამინდი საშუალებას მოგვცემს, შევწამლავთ. გეგმიური წამლობა არ შეჩერდება, სანამ 15 გრადუსამდე არ დაეცემა ტემპერატურა. ტემპერატურამ უნდა მოგვცეს საშუალება, ბუნებრივია. ახალი წლის დღეებშიც რომ იყოს თბილი დღეები, შევწამლავთ _ სხვა გზა არაა!
_ რომელი წლიდან ატარებთ ღონისძიებებს ფაროსანას წინააღმდეგ და უმჯობესი შედეგი როდის იყო?
_ 2018 წლიდან ვახდენთ, როგორც ცივი შესხურებით, ისე თერმული ნისლით დამუშავებას. მომდევნო წლებში საგრძნობლად იკლო მავნებლის რაოდენობამ. შედეგი კარგი იყო. თუმცა, შემდეგ მოსახლეობაც შეწამვლის წინააღმდეგ გამოვიდა _ მოსავალი ფუჭდებაო. ამიტომ გვაქვს, სამწუხაროდ, ცუდი შედეგი. თითოეული ოჯახი უნდა ჩაებას მექანიკური საშუალებით მავნებლის წინააღმდეგ ბრძოლაში! ერთი ცალიც რომ მოკლათ, ორასის გამრავლებას უშლის ხელს. ესეც დიდი საქმეა!
ისეა თუ ასე, დღეის მდგომარეობით, გურიაში, უჩვეულოდ თბილი ამინდების ფონზე, უმძიმესი სურათია ფაროსანას შემოსევის მხრივ.
_ პირველად რომ გამოჩნდა საქართველოში ეს საშინელი მავნებელი, იმაზე უარესი მდგომარეობაა ახლა, ამ რაოდენობით არასდროს გვინახავს. ორი-სამი წლის წინ, აშკარა კლება იყო. ახლა საშინელი მდგომარეობაა. განსაკუთრებული სპეციალური ზომების მიღებაა საჭირო, _ ამბობენ ადგილობრივი მოსახლეობის წარმომადგენლები და უმეტესად ისევ ხელისუფლებისგან ითხოვენ დახმარებას.
პრეტენზია იმის თაობაზე, რომ თერმული ნისლი ვნებს მოსავალს და მასში დიდია დიზელის რაოდენობა, სეს-ის ფაროსანასთან ბრძოლის სამსახურებში არასერიოზულად მიაჩნიათ:
_ ისეთი ნივთიერება, რომელიც ოდნავ მაინც ზიანს რომ არ მიაყენებს მცენარეს, არ არსებობს! მავნებელი უნდა განადგურდეს და ცოტა ზიანი გარდაუვალია, _ ამბობენ აქ.
ავტორი
