გეოლოგების შეფასებით, 2023 წლის 8 სექტემბერს სტიქიით გამოწვეულმა უარყოფითმა შედეგებმა გურიის მხარეში ისტორიულ მაქსიმუმს გადააჭარბა.
8 სექტემბერს სტიქიამ გურიის რეგიონში სამი ადამიანის სიცოცხლე იმსხვერპლა, მათ შორის ორი ბავშვია.
“ბოლო 10 წლის განმავლობაში, საქართველოში კლიმატის გლობალურმა ცვლილებამ ყველაზე უარყოფითი ზეგავლენა გურიაზე მოახდინა”, _ ამის შესახებ “გურია ნიუსს” გარემოს ეროვნული სააგენტოს გეოლოგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელმა მერაბ გაფრინდაშვილმა განუცხადა.
თუ რა ღონისიძიებები გატარდა გურიაში 2023 წელს მომხდარი სტიქიის შემდეგ, ამის დასადგენად “გურია ნიუსმა” სამივე მუნიციპალიტეტის მერიებს შეკითხვებით მიმართა.
“გთხოვთ მოგვაწოდოთ ინფორმაცია, რა ღონისძიებები გატარდა მუნიციპალიტეტში გარემოს ეროვნული სააგენტოს 2024 წელს გამოქვეყნებული გეოლოგიური ბიულეტენის თანახმად?
_ რამდენი ოჯახის გადაყვანა მოხდა გეოლოგიურად მდგრად ადგილზე და რომელი სოფლებიდან?
_ რჩება თუ არა ამ სოფლებში ოჯახები, რომლებსაც მდგრად ადგილზე გადაყვანა ესაჭიროება?“_ ამ კითხვებით ჩოხატაურის, ოზურგეთის და ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტების მერიებს 23 მარტს მივმართეთ.
წერილობითი პასუხი, საჯარო ინფორმაცის გასაცემად კანონით განსაზღვრული 10 დღიანი ვადის დარღვევით, 22 აპრილს, მხოლოდ ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის მერიიდან მივიღეთ.
როგორც მერიის პასუხიდან ირკვევა, 2023 წლის ოქტომბერში მომხდარი სტიქიის შედეგებს დღესაც ებრძვიან.
“თქვენი მ/წლის 21 მარტის წერილის პასუხად რომელიც შეეხება ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში გარემოს ეროვნული სააგენტოს 2024 წელს გამოცემული გეოლოგიური ბიულეტენის მიხედვით გატარებულ ღონისძიებებს, გაცნობებთ, რომ გეოლოგიის დეპარტამენტის სპეციალისტების მიერ შესწავლილ ინფრასტრუქტურულ ობიექტზე გახორციელდა შესაბამისი სამუშაოები (გზის სავალი ნაწილის აღდგენა, ნაპირსამაგრი სამუშოები და ა.შ.), მათ შორის ორ ობიექტზე ამჟამად მიმდინარებს დამეწყრილ მონაკვეთზე გზის სავალი ნაწილის მოწყობის სამუშაოები.
რაც შეეხება გეოლოგიურად მდგრად ადგილზე მოსახლეობის გაყვანას გაცნობებთ, რომ საანგარიშო პერიოდში მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე შეფასდა 95 ოჯახის საკარმიდამო ნაკვეთი და საცხოვრებელი სახლი, რომელთაგანაც 25 დაექვემდებარა გეოლოგიურად მდგრად ადგილზე გადაყვანას. ამ ოჯახების განსახლების პროცედურებთან დაკავშირებით სსიპ დევნილთა, ეკომიგრანტთა და საარსებო წყაროებით უზრუნველყოფის სააგენტოსთან ერთად მიმდინარეობს სათანადო დოკუმენტაციის მომზადება საცხოვრებელი ფართით დაკმაყოფილების თაობაზე”, _ წერია წერილში, რომელიც 22 აპრილით თარიღდება.
ოზურგეთის და ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტების მერიებიდან ჩვენ კითხვებზე პასუხების მიღებას ისევ ველოდებით და მიღების შემთხვევაში აუცილებლად შემოგთავაზებთ.
ჯერჯერობით, გარემოს ეროვნულ სააგენტოს გეოლოგიურ დეპარტამენტს ახალი ბიულეტენი გამოქვეყნებული არ აქვს.
რაც შეეხება 2023 წლის გეოლოგიური ბიულეტენის თანახმად, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში გეოლოგების მიერ შესწავლილ დასახლებულ პუნქტებს, მდგომარეობა და რეკომენდაციები გასატარებელი ღონისძიებების შესახებ ასე გამოიყურება:
“სოფელი დიდი ვანი _ მეწყრული პროცესების ქვეშ მოქცეულია დაბა ჩოხატაური- სურების ცენტრალური საავტომობილო გზის მონაკვეთი. საშიშროების რისკი მაღალი. რეკომენდაცია: საავტომობილო გზის გასწვრივ უნდა გაკეთდეს ფერდობდამცავი ბეტონის კედელი, საჭიროა პერიოდული გეომონიტორინგი.
სოფელი სურები _ მეწყრული პროცესების ქვეშ მოქცეულია დაბა ჩოხატაური-სოფელი სურების ცენტრალური საავტომობილო გზის მონაკვეთი. საშიშროების რისკი მაღალი, რეკომენდაცია: საავტომობილო გზის გასწვრივ უნდა გაკეთდეს ფერდობდამცავი ბეტონის კედელი, საჭიროა პერიოდული გეომონიტორინგი.
სოფელი საჭამიასერი _ მეწყრული პროცესების საშიშროების ქვეშ მოქცეულია სოფლების საჭამიასერისა და კოხნარის ცენტრალური საავტომობილო გზა. საშიშროების რისკი საშუალო. ფერდობდამცავი ბეტონის კედლის მშენებლობა, გზის გასწვრიც სანიაღვრე არხების მოწყობა, ზედაპირული წყლის ნაკადების რეგულირების მიზნით, პერიოდული გეომონიტორინგი. ამას გარდა, სოფელ საჭამიასერში მეწყრული პროცესების საშიშროების ქვეშ მოქცეულია სოფელ საჭამიასერის შიდა სასოფლო დანიშნულების საავტომობილო გზა. საშიშროების რისკი საშუალო. ფერდობდამცავი ბეტონის კედლის მშენებლობა, გზის გასწვრივ სანიაღვრე არხების მოწყობა, პერიოდული გეომონიტორინგი.
სოფელი ერკეთი _ მეწყრული პროცესების ქვეშ მოქცეულია ერკეთის საბავშვო ბაღი. საშიშროების რისკი მაღალი. რეკომენდაცია: ნაპირდამცავი გაბიონის და ფერდსამაგრი ბეტონის კედლის მშენებლობა. გარდა ამისა, ერკეთში მეწყრული პროცესების საშიშროების ქვეშ მოქცეულია შიდა სასოფლო დანიშნულების საავტომობილო გზის მონაკვეთი. საშიშროების რისკი საშუალო. ჩამოშლილი მეწყრული გრუნტის მასის გაწმენდა-გატანა, მეწყრულ ფერდობზე მონიტორინგული დაკვირვების წარმოება.
სოფელი კოხნარი _ მეწყრული პროცესების საშიშროების ქვეშ მოქცეულია საცხოვრებელი სახლები, საკარმიდამო ნაკვეთები და შიდა სასოფლო გზა. საშიშროების რისკი საშუალო. ზედაპირული წყლის ნაკადების რეგულირება სადრენაჟე და წყალამრიდი არხების მოწყობით, პერიოდული გეომონიტორინგი.
სოფელი ნაბეღლავი _ მეწყრული პროცესების საშიშროების ქვეშ მოქცეულია დაბა ჩოხატაური- სოფელ ზოტის ცენტრალური საავტომობილო გზის მონაკვეთი. საშიშროების რისკი, მაღალი. საჭიროა ჩატარდეს ტერიტორიის დეტალური საინჟინრო გეოლოგიური კვლევა, რის შედეგებზე დაყრდნობითაც მომზადებული პროექტი უნდა დაედოს საფუძვლად მეწყერსაწინააღმდეგო ღონისძიებების დასახვა-გახორციელებას.
სოფელი ფარცხმა _ ზიანდება სასოფლო სავარგულები, მეწყრული პროცესების საშიშროების ქვეშ მოქცეულია საცხოვრებელი სახლები და საკარმიდამო ნაკვეთები. საშიშროების რისკი მაღალი. მეწყრული ფლატის გასწვრივ საფეხურებრივი დამცავი გაბიონის მოწყობა, პერიოდული გეომონიტორინგი.
ბურნათი _ მეწყრული პროცესების საშიშროების ქვეშ მოქცეულია საცხოვრებელი სახლები და საკარმიდამო ნაკვეთები. საშიშროების რისკი მაღალი. წარმოქმნილი მეწყრული ფლატის გასწვრივ ფერდობდამცავი ბეტონის კედლის მშენებლობა, ზედაპირული წყლის მაკადების რეგულირება.
წიფნარი _ მეწყრული პროცესების საშიშროების ქვეშ მოქცეულია შიდასასოფლო საავტომობილო გზა, საცხოვრებელი სახლი და საკარმიდამო ნაკვეთი. საშიშროების რისკი მაღალი. ზედაპირული წყლის ნაკადების რეგულირება, საავტომობილო გზის რეაბილიტაცია.
იანეული _ მეწყრული პროცესების შედეგად ზიანდება საკარმიდამო ნაკვეთები და სავარგულები, საფრთხე ექმნება ერთ-ერთ დასახლებულ უბანს. საშიშროების რისკი საშუალო. საფეხურებრივი გაბიონის ტიპის დამცავი კედლის მოწყობა, ზედაპირული წყლის ნაკადების რეგულირება.
ჩომეთი _ მეწყრული პროცესების საშიშროების ქვეშ მოქცეულია შიდა სასოფლო დანიშნულების საავტომობილო გზა. საშიშროების რისკი საშუალო. საჭიროა ტერიტორიაზე ჩატარდეს საინჟინრო-გეოტექნიკური კვლევა ჭაბურღილების გაყვანის გზით და მათი ანალიზის საფუძველზე შედგეს პრევენციული ღონისძიებების გახორციელების პროექტი.
ზომლეთი _ მეწყრული პროცესების საშიშროების ქვეშ მოქცეულია ერთ-ერთი დასახლებული უბანი. საშიშროების რისკი საშუალო. მეწყრული ფლატის გასწვრივ ფერდობსამაგრი ბეტონის კედლის მშენებლობა, ზედაპირული წყლის ნაკადების რეგულირება.
გუთური _ მეწყრული პროცესების საშიშროების ქვეშ მოქცეულია ერთ-ერთი დასახლებული უბანი.ზიანდება სასოფლო-სამეურნეო სავარგულები. საშიშროების რისკი საშუალო. მდინარე საკირესღელეს კალაპოტის გაწმენდა- ჩაღრმავება, გასწორხაზოვნება და მარჯვენა ნაპირზე ნაპირდამცავი გაბიონის მოწყობა.
კურორტი ბახმარო _ საშიშროების ქვეშ მოქცეულია კურორტ ბახმაროს ტერიტორია. საშიშროების რისკი საშუალო. მდინარე ბახვისწყლის პერიოდული გაწმენდა ნატანი მასალისგან, აქტიურ ეროზიულ უბნებზე ნაპირსამაგრი ნაგებობების მოწყობა.
ზემოხეთი _ მეწყრული პროცესების საშიშროების ქვეშ მოქცეულია შიდა სასოფლო დანიშნულების საავტომობილო გზის მონაკვეთი. საშიშროების რისკი საშულო. ფერდობის ძირის გასწვრივ დამცავი გაბიონის მოწყობა, ზედაპირული წყლის ნაკადების რეგულირება.
საჭამიასერი _ მეწყრული პროცესების საშიშროების ქვეშ მოქცეულია შიდა სასოფლო დანიშნულების საავტომობილო გზის მონაკვეთი. საშიშროების რისკი საშუალო. გზის ვაკისის მიმართულებით საფეხურისებრი გაბიონის მოწყობა ძირითად ქანებზე დაფუძნებით.
ფარცხმა _ მეწყრული პროცესების საშიშროების ქვეშ მოქცეულია შიდა სასოფლო დანიშნულების საავტომობილო გზის მონაკვეთი. საშიშროების რისკი საშუალო. გზაზე კაპიტალური სანიაღვრე არხების მოწყობა, ჩაწეული გრუნტის შევსება მდინარეული ბალასტით, მეწყრული ფერდობის დატერასება და განაშენიანება ღრმა ფესვთა სისტემის მქონე ნარგავებით, გეომონიტორინგი”.
ჩვენი კითხვებზე ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის მერიიდან მიღებული პასუხი ვერ გვაძლევს ამომწურავ ინფორმაციას, თუ რომელ სოფლებშია დასრულებული 2023 წლის სტიქიის შედეგებთან ბრძოლის სამუშაოები და სად მიმდინარეობს ახლა.
როგორც გეოლოგები ამბობენ, 2023 წელს ჩატარებული კვლევებით დადგინდა, რომ საანგარიშო წელს სტიქიური გეოლოგიური პროცესების გააქტიურების ტენდენციამ, დასავლეთ საქართველოში მნიშვნელოვნად გადააჭარბა ფონურ მდგომარეობას, ხოლო აღმოსავლეთ საქართველოში ძირითადად იგივე იყო.
„გურიის მხარეში 2023 წლის 8 სექტემბრის სტიქიით გამოწვეულმა უარყოფითმა შედეგებმა (ადამიანთა მსხვერპლი, ათეულობით მილიონი ლარის ზარალი და სხვა) რეგიონის ჭრილში არათუ ფონურს, არამედ ისტორიულ მაქსიმუმსაც კი გადააჭარბა.
მთლიანად გურიის მხარეში სხვადასხვა სახის სტიქიური გეოლოგიური პროცესების მეტ-ნაკლები ზემოქმედების არეალში მოქცეულია 182 დასახლებული პუნქტი, მათ შორის მაღალი საშიშროების რისკის ქვეშ მოქცეულია 79, საშუალოში _ 71, დაბალში _ 32, ხოლო ძლიერ დაბალში 11 დასახლებული პუნქტი.
ადგილობრივი მუნიციპალიტეტებისა და ცალკეული უწყებების ხელმძღვანელობის თხოვნის საფუძველზე შედგენილ იქნა 30 ვიზუალური საინჟინრო-გეოლოგიური დასკვნა, სადაც შეფასებული იქნა 2603 ოჯახის (კომლი) საკარმიდამო ნაკვეთი და საცხოვრებელი სახლი, აქედან 965 ოჯახზე გაიცა გეოლოგიურად მდგრად ადგილზე გადაყვანის რეკომენდაცია. საშიშროების რისკის ზონაში მოქცეული მოქალაქეთა საცხოვრებელი სახლების რაოდენობა, რომელთ მდგრადობის შესანარჩუნებლად საჭიროა მეწყერსაწინააღმდეგო ან ეროზიასაწინააღმდეგო ღონისძიებების გატარება, შეადგენს 1638-ს. ყველა ცალკეულ საცხოვრებელ სახლზე და საკარმიდამო ნაკვეთზე შედგენილია ვიზუალური საინჟინრო-გეოლოგიური დასკვნები, რომლებიც შესაბამისი რეკომენდაციებით, გადაეცა ადგილობრივი მუნიციპალიტეტების ხელმძღვანელობას და სხვა შესაბამის უწყებებს შემდგომი რეაგირებისთვის.
გურიის მხარეში საანგარიშო პერიოდში შეფასებული იქნა 135 ინფრასტრუქტურული ობიექტი და 156 დასახლებული პუნქტი, დაფიქსირდა 467 გააქტიურებული და ახლად წარმოქმნილი მეწყრული სხეული, რომელთა საერთო ფართობმა შეადგინა 489 ჰექტარი”, _ ვკითხულობთ გარემოს ეროვნული სააგენტოს გეოლოგიური დეპარტამენტის საინფორმაციო ბიულეტენში, რომელიც 2024 წელს გამოიცა.
ინფორმაციისთვის, გეოლოგები ამბობენ, რომ მოსახლეობამ, რომელიც ექვემდებარება გეოლოგიურად მდგრად ადგილზე გადაყვანას, რეკომენდაციას უნდა დაემორჩილონ, რადგან იქ ცხოვრებით, საკუთარ და ოჯახის წევრების სიცოცხლეს რისკავენ.
