გურიაში წელს ციტრუსოვანთა უხვი და ხარისხიანი მოსავალია.
“გურია ნიუსი” ხშირად აშუქებს გურულ მეციტრუსეთა გასაჭირის შესახებ, რომელთაც ახლახან ყუთების პრობლემა ჰქონდათ ყველაზე მეტად, მალე კი მყიდველთა ნაკადიც შეწყდა, რადგან, ცნობილი მოვლენების გამო, პანდემიის პირობებში, მიმოსვლა აკრძალული და შეფერხებულია.
ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლებში, სადაც კი ციტრუსოვანთა პლანტაციები აქვს მოსახლეობას, რეალიზაციის უმწვავესი პრობლემა დგას.
17 დეკემბერს, ბარბარობის დღესასწაულზე, “გურია ნიუსმა” ასეთი წერილი მიიღო სოფელ მერიის და კონჭკათის მკვიდრთაგან:
“გილოცავთ დღევანდელ დღეს, დღეს ხომ ბედობის დღეა, ჩვენ კი დაგვებედა დასალპობად მოქცეული მანდარინით სავსე სახლი. ზოგი _ ყუთში, ზოგი კი იატაკზე დაყრილი ფუჭდება. რამდენიმე დღის წინ რომ გვესტუმრეთ, მაშინ გახარებული მაინც ვიყავით, ყუთები არ ჰქონდა ხალხს, მაგრამ “კლიენტი” ბევრი დადიოდა. თუმცა, მას შემდეგ შეწყდა _ გზა ჩაიკეტაო და არავინ მოდის. გავყიდეთ იმდენი, რითაც გავისტუმრეთ მუშებისთვის გადასახდელი თანხა.
ამ საახალწლოდ კი ვართ “მდიდარი” მანდარინით ავსებული სახლით… მანდარინით, რომელიც უნდა დალპეს. ყურძნის და ვაშლის მოსავალს კი ჰყავს პატრონი, მაგრამ გურიას არასდროს ჰყოლია და არ ჰყავს ასეთი პატრონი, იქნებ, თქვენებურად იაქტიუროთ _ ვინმეს მიაწვდინოს ხმა “გურია ნიუსმა“, _ გვწერს მერიისა და კონჭკათის მოსახლეობა.
როგორც გავარკვიეთ, სურათი არ შეცვლილა _ მომხმარებელთა ნაკადმა იკლო, ციტრუსოვნები კი მოსახლეობას ან მოკრეფილი აქვს ან არ ჩქარობს მოკრეფას, რადგან, ვარაუდობენ, თუ თოვლი არ მოვიდა, ნაყოფის ცოტა ხანს ხეზე დატოვება უფრო საიმედოა.
დეკემბრის მიწურულია, თუმცა, მოსახლეობა მანდარინს მაინც არ კრეფს
_ ხავსს ვეჭიდებით _ ხეზე ცოტა ხნით მაინც შეინახავს თავს ნაყოფი, _ გვეუბნებიან აქაურები.
როგორც ისინი ამბობენ, მათთვის უცნაურია ის გარემოებაც, რომ ტელევიზიით ერთხელაც არავის დაცდენია სიტყვა ციტრუსოვანთა სეზონზე, რა უჭირთ, რა ულხინთ მეციტრუსეებს, მოახერხეს თუ არა მოსავლის რეალიზება.
სოფელ მერიის მკვიდრთ, ძირითადად, მანდარინი მოკრეფილი აქვთ, თუმცა, მოსავლის ნაწილი მაინც ხეზეა დატოვებული:
_ ოთხი ტონა ხარისხიანი მანდარინი მაქვს მოკრეფილი, რომელიც პირდაპირ იატაკზე მიყრია. კლიენტი უფრო სეზონის დასაწყისში მოდიოდა, ნახევრად რომ იყო ნაყოფი ყვითელი. ნეტავ, ყველა გამეყიდა მაშინ. მერე ცოტ-ცოტა კი გავყიდეთ, მაგრამ ახლა, პანდემიის პირობებში, ამბობენ, რომ უცხოეთში ვერ გააქვთ და აღარავინ მოდის საყიდლად. თუ მოვლენ, წერტილიც არ უნდა აჩნდეს, ისეთი კარგი უნდა იყოს. შარშან არ იყვნენ ასე პრეტენზიულები _ ნორმალურ მანდარინში გვაძლევდნენ ნორმალურ ფასს. 1200 კილოგრამი ჩავაბარე “ენესი”, კილოგრამი 10 თეთრად. ქობულეთში წაიღეს. იცით, რატომ? ხევში გადაყრა რომ არ დამჭირვებოდა და ხეც ხომ უნდა გათავისუფლებულიყო?! თორემ იანგარიშეთ, მუშისთვის მისაცემი ფული, თავიდან შეწამვლა. მერე, წვრილი მანდარინის მოკრეფა უფრო ძნელია _ წაგებაზე ხარ. ოღონდ ესაა, რომ როგორც გითხარით, გადასაყრელი იქნებოდა და ამისთვისაც დამხმარე მუშის ძებნა დამჭირდებოდა. ეს საქმეა? ტელევიზორში ერთი კაცი არ მინახავს მთავრობიდან, რომ კრინტი დაეძრას ციტრუსის სეზონის შესახებ. არავის გავხსენებივართ. პანდემია კი არის, მაგრამ ასე შეიძლება? _ გვეუბნება კონჭკათის მკვიდრი დიანა ბაჯელიძე.
ადგილობრივები ამბობენ, რომ აგვისტომდე ანუ თხილის სეზონის დაწყებამდე, ამ ციტრუსოვანთა რეალიზაციით აღებული ფულის იმედად იყვნენ. ახლა კი, დიდი ალბათობით, მანდარინის გადაყრა მოუწევთ.
_ მოკრეფილი ტონობით მანდარინი, როგორც ჩანს, გადასაყრელი გაგვიხდება. ნახევარი თუ გაასაღა ხალხმა. ზოგს თავისი ტრანსპორტი ჰყავს და დააქვს გასაყიდად. ასე წვალობენ. 70 წელს გადავაბიჯე, შრომის მეტი რა ვიცი?
ვინ მოგხედავს?! სოფლის გამგებელს სიტყვას ვერ შეუბრუნებ. მერი მელაპარაკა ამას წინ, შარაშენიძე. რაღაცას მოგიხერხებთ, გიშველითო, _ მითხრა. ტყვილა რომ მითხრას, მაინც მიხარია. აბა, ესენი ვინ არიან _ სოფლის გამგებელი რომ გეტყვის, დავამთავრე ლაპარაკი, ვერ გიპასუხებო, უნდა იყოს მაგ ადგილზე?
_ მერი ნიშნავს ადმინისტრაციული ერთეულის წარმომადგენელს…
_ ხო, რა ვიცი, უქნარა სახლშიც გამოერევა. მაღაზიაში, მანდარინის შესაწამლი პესტიციდისთვის მიხვალ და სიტყვას ვერ შეუბრუნებ, კითხვას ვერ დაუსვამ. არადა, არ ვარგა ეს წამალი, არა! ოთხჯერ შევწამლეთ და მანდარინს მაინც სიშავე და ხორკლი აქვს! თქვენ შეგიძლიათ მთავრობას მართალი ხმა მიაწვდინოთ ჩვენი გასაჭირის შესახებ, თორემ, მოსული “კლიენტიც” და მერის წარმომადგენელიც ისე იყურებიან ზევიდან, როგორც მთავრობა.
გვიშველეთ რამე! გაზაფხულიც მალე მოვა და ეს ვადაგასული წამლები მაინც მოაშორონ და ხარისხიანი შემოგვთავაზოს ვინმემ. მთავრობამ უნდა მოაგვაროს ეს საქმე, _ გვეუბნება მერიის მკვიდრი ავთანდილ ბაჯელიძე.
_ ორ ტონამდე მოუკრეფავი მანდარინი მაქვს დატოვებული ხეზე. რად მინდა რომ მოვკრიფო?! სამი ტონა მოკრეფილი სახლში მიყრია, ვერ გავყიდე. ახლაც იქნება შიგ დამპალი და გამოსარჩევი, მიუხედავად იმისა, რომ “ენესი” გამოვარჩიე და ჩავაბარე, თუ მაგას ჩაბარება ჰქვია. გუშინ აზერბაიჯანელები გვესტუმრნენ, არჩიეს სათითაოდ და ცოტა წაიღეს. ეს გვშველის?
“რა ვუყოთ ამ სიმწრით მოწეულ-მოკრეფილ მანდარინს?!”
ნატანების ქარხანა დაკეტილია, მერიის პავილიონშიც აღარ იღებენ. მხოლოდ ქობულეთშია მიღება და იქაც “ენესი” მიაქვთ. როგორი გამწარებული ვართ, ვინმეს შეუძლია გაიგოს? _ გვეუბნება მერიის მცხოვრები მზევინარ ღლონტი.
ჯერჯერობით, პასუხი კითხვაზე, რა ეშველება მოსახლეობის ამ პრობლემას, პასუხი არავის აქვს.
“გურია ნიუსთან” საუბრისას მერიისა და კონჭკათის მცხოვრებლები ამბობენ, რომ ხელისუფლებამ უნდა მოხედოს მათ:
_ ყველაზე მეტი ხმა “ქართულმა ოცნებამ” გურიიდან მიიღო. გამოჩნდნენ ახლა და დაგვეხმარნონ. ადგილზე მოვიდნენ. დაგვენახონ, გამოგვაძებნინონ გზები, რომ წლის მოსავალი არ გვეზარალოს, _ ამბობენ ისინი.
“გურია ნიუსთან” საუბრისას ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენლები განმარტავენ, რომ პანდემიის პირობებში ყველაფერი შეფერხებულია:
_ ძალიან ვწუხვართ. ვიცით ამ პრობლემის შესახებ, მაგრამ, ჯერჯერობით, მდგომარეობა უცვლელია. პანდემიის პირობებში შეფერხდა მოძრაობა, მოქმედებს რეგულაციები, _ ამბობენ ოზურგეთის მერიასა და საკრებულოში.
