აკაკი შანიძის საყვარელი მოწაფე, ხელმოკლეობის გამო, ვერ გაჰყვა ენათმეცნიერებას. სამაგიეროდ, ურიცხვი ახალგაზრდა აზიარა ქართული ენისა და ლიტერატურის მაგიურ ძალას. მრავალი მათგანი სხვადასხვა დარგის ცნობილი სპეციალისტია, ზოგიერთი კი თავადაც გაჰყვა იმ გზას, რომლისკენაც ნუნუ მასწავლებელმა მიუთითა. ყოფილ მოსწავლეებს მუდამ ახსოვთ ის, თავად პედაგოგი კი უდიდესი ბედნიერებით ივსება მათთან შეხვედრისას.
ეს ქალბატონი, უხუცესი პედაგოგი ნუნუ აფხაზავაა. იგი რამდენიმე წელია, რაც სკოლას გამოეთხოვა და ახლა ოჯახში ფუსფუსებს.
„1928 წელს დავიბადე სოფელ ნიგვზიანში, ღარიბი გლეხის ოჯახში. სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა გავაგრძელე თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში.
უნივერსიტეტის სტუდენტები მაშინ ორიენტირებული ვიყავით კითხვაზე და საკითხის ღრმად შესწავლაზე. მოთხოვნაც იყო მკაცრი, ვინც ძლიერი არ იყო, კურსიდან კურსზე ვერ გადადიოდა და ვერც ამთავრებდა უნივერსიტეტს. მეამაყება, რომ მასწავლიდნენ ვარლამ თოფურია, აკაკი შანიძე, შალვა ნუცუბიძე, ვიოლეტა ცისკარიძე და სხვები, რომლებიც იყვნენ ბურჯი უნივერსიტეტისა.
ხელმოკლედ ვცხოვრობდით და სწავლის გაგრძელების საშუალება არ მქონდა, მაგრამ იმდენად დიდი იყო სურვილი, მშობლები დამთანხმდნენ. საბუთების შესატანად დედა წამყვა, მიქირავეს ბინა, თბილისელმა ნათესავებმა მასწავლეს გზა უნივერსიტეტიდან სახლამდე, შემდეგ კი დედაჩემი წავიდა და დავრჩი მარტო. არც მეგობრები მყავდა, არც ნაცნობები. მაშინ თბილისელთა ელიტა ფილოლოგიის ფაკულტეტზე აბარებდა, ისინი საუბრობდნენ სხვადასხვა თემებზე, კამათობდნენ, მსჯელობდნენ. მე არ ვიცნობდი არავის და ვიყავი ჩემთვის. როცა გამოცდაზე შევედი (მაშინ ქართულ ენასა და ლოიტერატურას ვაბარებდით ერთად), მიმითითეს, რომ იმ გამომცდელთან თუ მოხვდი, ვერავითარ შემთხვევაში ნიშანს ვერ გამოიტანო, მაგრამ, როცა გამომიძეხეს, ზუსტად იმასთან მოვხვდი, ვისზეც მიმითითეს. როცა კითხვებზე პასუხი გავეცი, მერე უფრო დაინტერესდა გამომცდელი და კიდევ მკითხა უფრო რთული საკითხები, ბოლოს ისიც მკითხა თუ ვინ მასწავლიდა ქართულს, ესენი იყვნენ იაშა ჯიჯიეიშვილი და მარიამ მოისწრაფეშვილი-მეთქი. ჰოდა, დიდი მადლობა უნდა ვუთხრა მათ, რომ ასეთი ცოდნა მოუციათ შენთვისო, _ მითხრა და ხუთიანი დამიწერა. უნივერსიტეტის შესასვლელთან კი იყო ბუმი მშობლებისა და ნათესავებისა, რომლებიც ელოდნენ, ვინ რა ნიშანს გამოიტანდა. მე არავინ დამხვედრია, სოფლიდან ვერ ჩამოვიდოდნენ. ამიტომ მოვდიოდი სევდიანი, დაღლილ-დაქანცული, მხოლოდ ერთი მოხუცი კაცი შემხვდა და მკითხა: — რა იყო, ბიძია, ჩაიჭერი? აბა, რატომ ხარ ასე მოწყენილი?” არა, უბრალოდ, დავიღალე-მეთქი და როცა ვაჩვენე „მატრიკული” , გაიკვირვა, როგორი მაღალი ნიშნით გამოდის ეს გოგონა და არავინ ხვდებაო.
გამოცდები რომ დამთავრდა, გაიგეს ჩემმა მშობლებმა, შემდეგ მატარებელს ხვდებოდნენ და გამცილებელს ეკითხებოდნენ, რატომ დააგვიანა ნეტაო?
მთავარი იყო, მე ვყოფილიყავი მათთან“, _ იხსენებს ნუნუ მასწავლებელი, რომელიც სტუდენტობისას აკაკი შანიძის საყვარელი მოწაფე ყოფილა.
„აკაკი შანიძე დიდ ყურადღებას მაქცევდა, მოსწონდა გრამატიკაში ჩემი ცოდნის სიღრმე. მეოთხე და მეხუთე კურსის სტუდენტებთანაც დავყავდი, პირველი კურსის სტუდენტები როცა შეცდომას უშვებდნენ, მე მასწორებინებდა. მან განსაზღვრა ჩემი ცხოვრების გზა, რომ მე უნდა გავყოლოდი ენათმცოდნეობას, მაგრამ ოჯახური პირობების გამო, ვერ გავყევი ამ გზას და იძულებული გავხდი, ჩამოვსულიყავი ჩემს სოფელში“.
უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ მუშაობა ქალაქ ქობულეთში დაიწყო ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად. როგორც თავად იხსენებს, პირველი გაკვეთილის ჩატარება ძალიან გაუჭირდა: „როცა შევდიოდი გაკვეთილზე, ჩემი მიზანი იყო, რაც შეიძლება ბევრი მიმეტანა ბავშვებისათვის. ვერ გავითვალისწინე, რომ დავარღვიე მისაწვდომობის პრინციპი., როცა მათ სახეზე ამოვიკითხე, რომ ბევრმა ვერაფერი გაიგო, რადგან დიდი მასალა მივაწოდე. მივხვდი, მასალა უნდა შემემცირებინა და თანდათანობით გადამეცა“.
თვლის, რომ წიგნის კითხვის გარეშე ადამიანი მეცნიერებას ვერ ჩაწვდება და გული ტკივა, რომ ახლანდელი თაობის წიგნთან დამოკიდებულება ძალიან ზერელეა.
„ეს ნამდვილად ის გულისტკივილია, რომელსაც აუცილებლად უნდა დაედოს წამალი. მე ასე მგონია, რომ მაშინდელ ახალგაზრდას მასწავლებლის უფრო სჯეროდა. ახლა ინფორმაციის უამრავი საშუალებაა და მან დაჩრდილა მოსწავლის წიგნთან დამოკიდებულება, ამასთან ერთად პედაგოგისაც ნაკლებად სჯერათ. ეს არის საგანმანათლებლო სისტემის უდიდესი ნაკლი“.
ნუნუ მასწავლებელს მიაჩნია, რომ მასწავლებელსა და მოსწავლეს შორის ურთიერთობის ძაფი არ უნდა გაწყდეს. მასწავლებელმა მოსწავლის პიროვნება უნდა აამაღლოს, არ უნდა დაამციროს, ცუდი სიტყვა არ უნდა შეჰკადროს, შენიშვნა უნდა იყოს ზომიერი. „ამ შენიშვნაში უნდა ჩანდეს ზრუნვა თავად მოსწავლის სიკეთესა და მის მომავალზე. თუ ეს შენიშნა მოსწავლემ, ის მოსწავლე გაკვეთილს უთუოდ მოისმენს, მაგრამ თუ უხეშად მიმართე, თუ ხმას აუმაღლე, მაშინ წყდება ურთიერთობა მასწავლებელსა და მოსწავლეს შორის და სწორედ ეს არის მასწავლებლის მარცხი.
როცა ბევრჯერ გიხდება შენიშვნის მიცემა, მაშინ დრო აღარ გრჩება გაკვეთილის ჩასატარებლად. მასწავლებლობა ხელოვნებაა, ეს უნდა იყოს შენში და ამას ვერაფრით ისწავლი“.
უხუცესი პედაგოგი იხსენებს, რომ მას ამ მხრივ გაკვეთილზე პრობლემა არასდროს შექმნია და ამის დასტურად ერთ მაგალითს იხსენებს.
„მე ვასწავლიდი პარმენ ლომაძეს, იგი შემდგომ ძალიან ცნობილი იყო ქურდულ სამყაროში. მას გაკვეთილზე ვერ აჩერებდნენ, ძალიან ნიჭიერი ბავშვი იყო, მაგრამ ძალიან თავისებური. ეზოში იდგა და დანიშნული ჰქონდა დრო, როდის დაიწყებოდა ჩემი გაკვეთილი, მაშინვე შემოვიდოდა კლასში და აქტიურად იყო ჩაბმული გაკვეთილში. ასეთი რთული ბავშვი ბევრი იყო“.
ამბობს, რომ პედაგოგობაზე უფრო გამორჩეული პროფესია არ არსებობს და თავიდან რომ მოუხდეს არჩევანის გაკეთება, გადაწყვეტილებას არ შეცვლიდა.
„იმაზე უკეთესი არაფერია, როცა ყოფილი მოსწავლე შორიდან დაგინახავს და სიყვარულის, სითბოს ნიაღვარს მოგაფრქვევს. ამაზე უფრო ძვირფასი განძი არ არსებობს.
„დღეს პედაგოგის პროფესია უკანა პლანზე დადგა და თითქმის აღარავინ ირჩევს, სკოლების არც ერთი კურსდამთავრებული არ ფიქრობს ეზიაროს ამ გამორჩეულ პროფესიას. ვფიქრობ, ეს კატასტროფაა ქვეყნისათვის, რადგან წლების შემდეგ პედაგოგი სანთლით საძებნი ეყოლებათ“.
