თბილისში, ისნის ქუჩა #2-ში მდებარე კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი, რომელიც საცხოვრებელ სახლს წარმოადგენს, ინგრევა.
სახლი ავარიულ მდგომარებაშია, სახურავიდან წყალი ჩამოდის, არსებობს აივნისა და კედლების ჩამოშლის საშიშროება.
როგორც სახლის ერთ-ერთი მაცხოვრებელი და ამხანაგობის თავმჯდომარე, ნანა სარაშვილი ამბობს, სახლის ავარიული მდგომარეობის გამო საფრთხე ემუქრება, როგორც შენობაში მცხოვრებ 6 ოჯახს, ასევე ქუჩაში გამვლელ ადამიანებს.
„სახლი აშენებულია 1885 წელს. დღესდღეობით მწვავე ავარიულ მდგომარეობაშია. 2014 წელს, როგორც ამხანაგობის თავმჯდომარემ მერიის თანადაფინანსების პროგრამის საფუძველზე გავაკეთე გამაგრების პროექტი. პროექტის გაკეთების დროს არ ვიცოდი სახლი თუ ძეგლს წარმოადგენდა. თანხა იყო საკმაოდ სოლიდური და გამგეობამ ვერ შეძლო ამ თანხების დაფინანსება და თბილისის განვითარების ფონდთან გადაგვამისამართა. ფონდიდან მოვიდნენ, სახლის მდგომარეობა შეაფასეს და თქვეს, რომ კატასტროფულ მდგომარეობაშია. რა თანხებიც არის საჭირო რეაბილიტაციისთვის, იმ ფასად, ახალი შენობის აშენება სჯობსო. თბილისის განვითარების ფონდმა გამოაცხადა კონკურსი ამ სახლის პროექტირებასთან დაკავშირებით და ამ კონკურსში გამარჯვებულმა კომპანიამ გააკეთა პროექტი, რომლის მიხედვითაც, სახლი უნდა დაიშალოს და ასეთივე აშენდეს. მშენებლობა 2017 წელს უნდა დაწყებულიყო, მაგრამ მერიამ გვითხრა, რომ თანხა არ გააჩნდა. არც 2018 წლის ბიუჯეტშია მშენებლობისთვის თანხა გათვალისწინებული“, _ ამბობს სარაშვილი.
მისივე თქმით, სახლის საძირკველი იმდენად შესუსტებულია, რომ ქუჩაში მანქანის გავლის დროსაც კი ირყევა.
„6 ოჯახი ვცხოვრობთ. როცა ღონისძიებები ტარდება რიყეზე, ფოიერვერკების დროს, ისეთი ხმაურია, რომ სახლი ზანზარებს, დანგრევის გვეშინია და სხვაგან მივდივართ ღამის გასათევად. სახლის დანგრევის საფრთხე ასევე არსებობს ქარის დროს. გარდა ამისა, ელექტრო გაყვანილობა ძველია და შესაძლოა ხანძარიც გაჩნდეს. დარეჯანის სასახლე, ფერისცვალების ეკლესია აქვე არის, რის გამოც, ტურისტები ხშირად დადიან ამ ქუჩაზე. მოპირდაპირე მხარეს სასტუმროა. ამიტომ სახლის ავარიული მდგომარეობა ნებისმიერი გამვლელისთვის საფრთხეს წარმოადგენს“, _ამბობს სარაშვილი.
არსებულ პრობლემასთან დაკავშირებით ნანა სარაშვილმა ადამიანის უფლებათა დაცვის ცენტრს სამართლებრივი დახმარებისთვის მიმართა.
ადამიანი უფლებათა ცენტრის აღმასრულებელი დირექტორის, ალეკო ცქიტიშვილის თქმით, ისნის ქუჩა #2-ში მდებარე კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის ავარიული მდგომარეობა იმ გამოწვევებსა და პრობლემებს წარმოაჩენს, რაც ძველი თბილისის წინაშე დგას.
მისივე თქმით, განვითარების ფონდის მიერ დამტკიცებული პროექტის განხორციელება მნიშვნელოვანია, როგორც მაცხოვრებლებისთვის, ასევე კულტურული მემკვიდრეობითი ძეგლის შესანარჩუნებლად.
„ამ შენობის დღევანდელი მდგომარეობა კარგად გვიჩვენებს იმ გამოწვევებსა და პრობლემებს რაც ძველი თბილისის წინაშეა. უამრავი ძეგლი კატასტროფულ მდგომარეობაშია. აუცილებელია, რომ სასწრაფოდ განხორციელდეს ის პროექტი რაც უკვე დაგეგმილია. მაგრამ ჭიანურდება წლების განმავლობაში. შესაბამისად ადამიანები, რომლებიც ცხოვრობენ ამ შენობებში საფრთხის ქვეშ ატარებენ სიცოცხლეს და ეს არის მათი უფლებების დარღვევა. შენობა შეიძლება დაინგრეს ნებისმიერ დროს. შესაბამისად, მოვითხოვთ, რომ პროექტი რომელიც შემუშავებულია თბილისის განვითარების ფონდის მიერ და დამტკიცებულია და განხორციელდეს დროულად. ასევე ამ პროექტის გახორციელებაზე ზედამხედველობა გასწიოს კულტურულ-მემკვიდრეობითი დაცვის სააგენტომ. ეს არის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი როგორც ამ კორპუსში მცხოვრები ადამიანებისთვის, ასევე თბილისისთვის, რათა შენარჩუნებული იქნეს ერთი მხრივ კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი და მეორე მხრივ, დაცული იყოს ამ შენობაში მცხოვრები მოქალაქეების ინტერესები“, _ამბობს ცქიტიშვილი.
როგორც ადამიანის უფლებების ცენტრის იურისტი, დიმიტრი ნოზაძე ამბობს, საკითხზე მერიას რამდენჯერმე მიმართეს, თუმცა, არც მერიიდან და არც თბილისის განვითარების ფონდიდან პასუხი დღემდე არ მიუღიათ.
„თბილისის მერიას მივმართეთ საკმაოდ დიდი ხნის წინ. ბოლოს უკვე ნოემბერში, როცა კალაძე იყო არჩეული ქალაქის მერად. მერიიდან გადაგვამისამართეს თბილისის განვითარების ფონდში, პასუხი იქაც ვერ გაგვცეს და ისევ მერიასთან გადმოგვამისამართეს. სამწუხაროდ, დღემდე პასუხი არ გვაქვს მიღებული“, _ ამბობს ნოზაძე.
მოხდება თუ არა ისნის ქუჩა #2-ის რეაბილიტაცია, ითვალისწინებს თუ არა ამ წლის ბიუჯეტი უკვე შედგენილი პროექტის დაფინანსებას _ ამ საკითხებზე, მას შემდეგ, რაც ადამიანის უფლებების ცენტრმა ჟურნალისტებს ავარიულ მდგომარეობაში მყოფი ისტორიული ძეგლი დაათვალიერებინა, დღეს, თბილისის განვითარების ფონდის დირექტორმა, გიორგი ბაიდარაშვილმა ისაუბრა.
როგორც ის აცხადებს, ქალაქში 1698 ძეგლია, რომელთა რეაბილიტაციაც სპეციალურად შედგენილი გეგმის მიხედვით ხდება.
„ქალაქში გვაქვს 1698 ძეგლი, რომელთაგან დიდი ნაწილი, დაახლოებით 1500 არის ცუდ მდგომარეობაში და ყველა მათგანის ერთიანად გაკეთება შეუძლებელია. სახელმწიფოს არ აქვს იმდენი შესაძლებლობა, რომ მთელ ქალაქში, გარდა იმისა, რომ ქალაქის პარალიზება მოხდება, ყველა ერთად გააკეთოს. ამიტომ, გვაქვს შესწავლილი ყველა ძეგლი. ეს კვლევა ჩატარდა 2015 წელს. კვლევაში ჩართული იყო 70-მდე სპეციალისტი სხვადასხვა დარგის და ყველა ძეგლი თავისი აღწერით, ავარიულობის მდგომარეობით, ღირებულების შეფასებით თუ სახელოვნებო კვლევის ნაწილებით, ასე ვთქვათ, ძალიან კარგად გააზრებული გვაქვს და ზუსტად ვიცით, პირველი რომელი ძეგლი უნდა გაკეთდეს და 1700-ე რომელი. შესაბამისად ძეგლების რეაბილიტაციას მივყვებით ამ კვლევიდან დადგენილი პრიორიტეტულობით“, _ამბობს ბაიდარაშვილი.
მისივე თქმით, ისნის ქუჩაზე მარტო #2-ის რეაბილიტაცია ვერ მოხდება, რადგან მიმდებარე შენობებსაც სჭირდება რეაბილიტაცია, რისი ფინანსური შესაძლებლობაც სახელმწიფოს ჯერ არ აქვს.
„ისნის 2-ს რეაბილიტაციის პროექტი გაკეთებული გვაქვს და ეს არის წინ გადადგმული ნაბიჯი ამ მისამართის რეაბილიტაციისთვის. მისამართი დაკავშირებულია 3 გვერდზე მდგომ შენობასთან. ასევე, ქუჩის გასწვრივ მდებარე ავარიული სახლსაც, ძალიან დიდი ალბათობით, ასე ვთქვათ, ჩაითრევს ისნის 2 ამ რეაბილიტაციის პროცესში. ამიტომ ჩვენ მარტო ისანის 2-ს ვერ გავუკეთებთ რეაბილიტაციას. საჭიროა დიდი თანხა, არა მარტო ისანის 2-ის, არამედ, რამდენიმე შენობის რეაბილიტაციისთვის და მხოლოდ ამის შემდეგ შევძლებთ რეაბილიტაციას“,_ამბობს ის.
ბაიდარაშვილი აღნიშნავს, რომ თბილისის განვითარების ფონდი და ასევე, გამგეობა, მზადაა ისანის 2-ში მცხოვრებები ქირით გაიყვანოს.
„შენობა შესწავლილი გვაქვს. პირადად ვარ ნამყოფი მის სარდაფშიც, შევხვდი ნანა სარაშვილსაც. შეთავაზებული გვაქვს, რომ შენობის ავარიულობიდან გამომდინარე, ქირით გავიდნენ. ალტერნატიული თავშესაფრის თანხა რომ გადაიხადოს ფონდი თანახმაა და ასევე გამგეობაც“, _ ამბობს ის.
როგორც თბილისის განვითარების ფონდის დირექტორი ამბობს, ისნის #2-ის რეაბილიტაცია მაშინ მოხდება, როცა სახელმწიფოს რესურსი ექნება მის გასაკეთებლად.
„ჩვენი სამუშაო ციკლი არის წელიწად–ნახევრიანი. დაახლოებით, 1-ელ ივლისს ვიწყებთ შემდგომი წლის სარეაბილიტაციო ობიექტების პროექტირებას. წელს კეთდება ის არეალები რომლებიც წინა წელს კი არა, იმის წინა წელს დაპროექტდა. ის, რომ რაღაც დავაპროექტეთ ეს არ ნიშნავს, რომ მაინცდამაინც პროექტის დასრულებისთანავე გაკეთდება. რაც შეეხება ისნის #2-ს ის ყურადღების მიღმა არ დარჩება და როდესაც რესურსი იქნება აუცილებლად გავაკეთებთ“, _ ამბობს ბაიდარაშვილი
