“გეგონება, ბომბები ცვივა და სადაცაა სახურავი
დაგვეცემა თავში”
მარინა ჩიხლაძე
გურია ნიუსი
ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის თემის, ნიგვზიანის შემადგენელი ნაწილია ხაჯალიას დასახლება. აქ, ავტობანის მშენებლობისას, რვა ოჯახი, როგორც მოსახლეობა გვეუბნება, განსაკუთრებით დაზარალდა. მათი თქმით, სამხარაულის ექსპერტიზის ბიურომ შეისწავლა საკითხი და ეს ოჯახები აღიარეს დაზარალებულად, თუმცა, ისინი დღემდე დახმარებას ელიან.
_ დაპირებით გვაცხოვრებენ. ადვოკატი რომ ავიყვანოთ, ამის საშუალება ჩვენ არ გვაქვს. სახლი, რომელიც ახალგაზრდობაში ვალით, ბანკით, გაჭირვებით ავაშენეთ, დაბზარულია. ადამიანი საუკუნეში ერთხელ დგამს სახლს და ეს ნაწვალები თავზე გვენგრევა. ამდენ ხანს დაპირებით ცხოვრება შეიძლება? მით უფრო, იმხელა მძიმე ტვირთმზიდები დადიან, უარესი ემართება ამ სახლებს, ამიტომ პროტესტის გარდა, არანაირი გზა არ დაგვრჩა, _ამბობს “გურია ნიუსთან” ერთ–ერთი დაზარალებული ცირა გოგიბერიძე–სანიკიძე.
7 ოქტომბერს გამართულ აქციაზე, აქ მცხოვრები რვა ოჯახის წარმომადგენლებმა საკუთარი პროტესტი კიდევ ერთხელ გამოხატეს და ხაზგასმით აღნიშნეს, რომ მხოლოდ ახლა დაიჯერეს, რა დიდ ტყუილთან აქვთ საქმე.
როგორც აქ გაირკვა, აღნიშნული გზა, რომლის გაყვანისას ოჯახები დაზარალდნენ, სარეზერვო მონაკვეთია, რომლითაც ავტობანის მშენებლობისას მოძრავ ტრანსპორტს გზისთვის გვერდი უნდა აექცია. თუმცა, მშენებლობის დროს, არანაკლები დაზიანებები და დარღვევები მოხდა.
_ კარგად რომ გაერკვეთ, ეს გზა გააკეთეს დროებითი დანიშნულებით _ ცენტრალური ავტობანი მოშორებით შენდება. სანამ ის დასრულდება, ტრანსპორტის ქარავანი ამ გზაზე დადის. აქ, მშენებლობისას, რა რაოდენობის ქვა–ღორღი დაყარეს, გზა როგორ აიწია და ჩვენ როგორ აღმოვჩნდით ჭაობში, ძნელი აღსაწერია! ლამის დამარხული ვართ! ესეც არ გვაკმარეს და ახლა სახლიდან შვიდიოდე მეტრის დაშორებით, 45-ტონიანი მძიმე ტვირთმზიდები დადიან, წარამარა საბურავები უსკდებათ და ბომბი გვეცემა, გვგონია…
იბზარება კედლები, საძირკვლები. მოირყა სახურავები, ჩამოცვივდა და გატყდა მინები… და ვართ ამ ომის მსგავს მდგომარეობაში, გვკვებავენ დაპირებებით. ჩვენი ბრალია _ ხალხი ვართ, სიტყვაზე ვენდეთ… _ ამბობენ აქ მცხოვრებლები.
_ აქ მდებარე რვა ოჯახიდან, ოთხში კატასტროფული მდგომარეობაა. ეგაა, ჯერ სახურავი არ დაგვცემია თავში. ტანკებივით მიგრუხუნებენ ეს მძიმე ტვირთმზიდები. ჯერ დაბურღვის პროცესმა გაგვანადგურა. როგორც მაშინ გავარკვიეთ, 17 მეტრის სიღრმეზე უშვებდნენ ბურღზე _ ვირყეოდით სახლებიანად. მერე გავაპროტესტეთ და გავაჩერებინეთ. ჩამოვიდნენ თბილისიდან. გვთხოვეს, ადამიანურად დაგვითმეთო და ვალში არ დაგრჩებითო. დავიჯერეთ ესეც. შარშან მოვიდნენ, მოიყვანეს თავისი ხალხი. დაათვალიერეს, აზომეს. გვითხრეს, ხარჯი დაანგარიშებულია, ყველაფერი აზომილი და მოწესრიგებულია. ახლა გავგზავნით სამხარაულის ექსპერტიზის ბიუროში და პასუხი როგორც კი მოვა, ყველაფერს გაგიკეთებთო. დავიჯერეთ ესეც.
ვიცდით მას შემდეგ. ბოლო შეხვედრისას გვითხრეს, პასუხი 15 სექტემბერს არ გადაცილდებაო.
წინა ორშაბათს შევხვდით და პარასკევი დღე დაგვითქვეს საბოლოო პასუხის მოსაცემად. გავიდა ეს პარასკევიც… ვინ შეგეხმიანა, გეკადრება? ისევ ჩვენ დავურეკეთ. პასუხად გვითხრეს, სამხარაულის ექსპერტიზის ბიუროს პასუხს აგვიანდებაო… და ასე გრძელდება დღემდე.
სარდიონ ჩხაიძეა მაგათი საკონტაქტო პირი. ის გვპირდება სულ, ყველაფერს მოგიგვარებთო, თუმცა, ჯერ მხოლოდ ტყუილებს ვისმენთ. სამჯერ მარტო მუნიციპალიტეტის მერის, სარიშვილის მოადგილესთან ვიყავით. იქაც თბილი დაპირებები მოვისმინეთ. ჩემს სახლზე უარეს დღეშია ლევან ბარნოვის და ელგუჯა ჩაჩუას სახლები, _ ამბობს ცირა გოგიბერიძე–სანიკიძე.
ნონა წულაძემ ტირილით გაიხსენა, თუ როგორ აშენებდა 30 წლის წინ სახლს:
_ ხან ბანკით, ხან ვალით, ხან თურქეთში სირბილით ვაგროვეთ ფული და ისე ვაშენეთ. სახლი “ტუფლი” ხომ არაა, ყოველ წელს გამოიცვალო? სახლს 100 წელში ერთხელ დგამს ხალხი.
ხაჯალიას უბანში მცხოვრებლები ამბობენ, რომ განსაკუთრებული დაზიანებები მაშინ მოხდა, როცა ტრასაზე 70-ტონიანი ტვირთმზიდები გამოჩნდნენ:
_ 45 ტონა სიმძიმის მარტო ეს მანქანა ყოფილა _ ერთი იმდენი, თითქმის, ხრეში ყრია ზედ და ახლა წარმოიდგინეთ, ეს ასეთი “მახინა” რომ გაივლის. თან საბურავიც არაერთხელ უსკდება… კოშმარში ვცხოვრობთ… ახლოს რომ აღმოჩნდე, ყურის აპკი გაგისკდება! _ ამბობენ ისინი.
17 მეტრის სიღრმეზე რომ იბურღებოდა გზა, ისეთი ზანზარი იყო, კატეგორიულად გადავუდექით წინ. გაჩერდნენ. მოვიდნენ, ისევ დაიწყეს ხვეწნა, ჯერ უნდა დავასრულოთ, დაგვითმეთ, ხალხი ხომ ხართო და მერე ზარალს ერთად ავანაზღაურებთო… ხალხი ჩვენ კი ვართ, ესენი არ აღმოჩნდნენ ადამიანები. ასეა _ საწყალი ხალხი სულ დამჯერე და მიამიტია.
დავრწმუნდით, რომ დღეებს წელავენ. ახლა არჩევნები გადაივლის, ის ავტობანი დასრულდება. აქეთ აღარ ივლიან ეს მანქანები და იტყვიან, ა, ბატონო, კი წავედით აქედან და რას გვთხოვთო“, _ ამბობს დალი ბერიძე. მისი თქმით, განსაკუთრებით დაზიანდა სახლის ღია აივანი. დაიბზარა საძირკველი, დაბურღვის პროცესებმა კი ყველაზე მეტი ზიანი მიაყენა სახლებს:
_ გავარკვიეთ, რომ სამუშაოთა მწარმოებელი არის შპს “პალადა“. დაპირების მეტი არაფერი გაგვიგია ჯერ. ბავშვებს რომ “კამფეტებს” დაპირდებიან, ასე გვაცხოვრებენ ორი წელია. თავიანთი მშენებლობისთვის მასალასაც შოულობენ, ფულსაც, მანქანებსაც. მოვლენ ძვირფასი ჯიპებით _ გეგონება, ციდან უყრის ღმერთი სიმდიდრეს.
ყველაზე კრიტიკული მდგომარეობა ჩემს ოჯახშია. 88 წლის მოხუცი მყავს. მივეჩვიეთ ამ ხმაურს, ტყუილებს… მტერი მიეჩვია ისე, მარა მაინც. რა იცოდნენ 60 წლის წინ წინაპრებმა, რომ აქ ავტობანი გაივლიდა, თორემ ახლოს არ გაეკარებოდნენ აქაურობას. ამ ჯოჯოხეთში დასახლდებოდნენ? _ ამბობს ნატო ჩაჩუა, _ ისეა სახურავი დაშორებული ერთმანეთს, როდის დაგვეცემა თავში, არ ვიცით. ორი მოხუცის პატრონია ჩემი ოჯახი. შუკაში არ უნდა შემოგვეშვა ესენი. როცა თავიდან დაიწყეს დათვალიერება და აზომვები, გეოლოგებმა მაშინვე თქვეს, აქ არ იცხოვრებაო. მაშინ მოხუცებმა არ ქნეს, თორემ უნდა გადავსულიყავით აქედან. მერე შევთანხმდით, რომ დაზიანებების შესაკეთებლად, შეფასების მიხედვით, ფულად დახმარებას გამოგვიყოფდნენ. მას შემდეგ ასე ვართ _ ველოდებით, უფრო სწორად გვალოდინებენ, სამხარაულის ექსპერტიზის ბიუროს დასკვნა მოვაო და მაშინვე დავიწყებთ მოქმედებასო. ახლა გადავწყვიტეთ, პროტესტის უკიდურესი ფორმის გამოყენება. საქმე იმაშია, რომ ბევრი არ ვართ. სავარაუდოდ, ფიქრობენ, ამ რვა ოჯახმა რაც უნდა აპროტესტოს, ცოტანი არიან და მოვერევითო… კი მორევაზე არიან. ჩვენ კი ვენდეთ. თავიდან არ უნდა დაგვედგმევინებინა ფეხი აქ მაგათთვის… _ ამბობს ქალბატონი ნატო.
მას უკვირს, როგორ შეიძლება, ასე და ამდენს იტყუებოდნენ ადამიანები: _ მოვიდოდნენ, დადიოდნენ, ათვალიერებდნენ. იწერდნენ. იმხელა “ბლოკნოტები” წერისგან გაიბერა, მგონი…სად წაიღეს, რა ქნეს. მოვა ეს სარდიონ ჩხაიძე, დაგვპირდება, წავა… _ გაკვირვებული ამბობს ქალბატონი ნატო.
ჩვენ დავუკავშირდით სარდიონ ჩხაიძეს და ვკითხეთ, რა თანამდებობა უკავია და როდის მოხდება დაზარალებული ოჯახების დახმარება:
_ მე ვარ ადგილობრივი საქმეების კონსულტანტი. ამ საკითხის გადაწყვეტა საგზაო დეპარტამენტის პრეროგატივაა. ჩვენ ყველაფერი გავაკეთეთ _ ადრე ნაკვეთები გამოვისყიდეთ, თანხა გადავიხადეთ. ახლა ეს სახლები რომ დაზიანდა, ესეც აღრიცხულია, ზარალი დაჯამებულია, გაგზავნილია სამხარაულის ექსპერტიზის ბიუროში. სამწუხაროდ, დღემდე აგვიანდება. ესაა მიზეზი.
_ დაზარალებულები ამბობენ, რომ თქვენ დროს წელავთ და ხალხს ატყუებთ.
_ როგორ გეკადრებათ, არავინ არ ატყუებს. გაგზავნილია ყველაფერი სამხარაულის ექსპერტიზის ბიუროში. უბრალოდ, იქედან დააგვიანდა პასუხს _ მოგეხსენებათ, ბევრი საქმეა იქ.
_ თქვენ პირადად ნახეთ, რა და როგორ აღრიცხეს? მაგალითად, რა რაოდენობის თანხა უწევს ამ თუ იმ ოჯახს..
_ მე არ მინახავს, ვიცი, რომ გაიგზავნა.
_ აბა, რანაირი საქმეების კონსულტანტი ხართ? არ გინახავთ რა გაიგზავნა, დოკუმენტში რა წერია?
_ ნამდვილად გაგზავნილია და აუცილებლად მოვა პასუხი, შემდეგ კი ყველას დავეხმარებით.
_ ეს ადამიანები ამბობენ, რომ დროს უწელავთ. მალე არჩევნები ჩაივლის, მერე ის ავტობანიც დასრულდება და ეს სათადარიგო გზა საჭირო აღარ იქნება. ეს ხალხიც, როგორც თავად ამბობენ, “დარჩება ხახამშრალი“…
_ არჩევნები არაფერ შუაშია. ნამდვილად დავეხმარებით, როგორც კი პასუხი მოვა…
_ კარგით, ბატონო სარდიონ, ჩავიწერეთ დრო _ 2024 წლის 7 ოქტომბერი…აუცილებლად შეგეხმიანებით და ვიკითხავთ ამბავს.
_ კი, ბატონო… _ პირობა მოგვცა სარდიონ ჩხაიძემ.
ავტორი
