ბოლო 2 დღის განმავლობაში გურიაში 3 მიწისძვრა მოხდა. დაზუსტებული ინფორმაციით, სამივე შემთხვევაში მიწისძვრის ეპიცენტრი ბახმაროსთან მდებარეობდა. თუმცა, თავდაპირველი ინფორმაციით, მიწისძვრის ეპიცენტრად ჯერ ოზურგეთთან სოფელ ვაკიჯვარს, მეორე შემთხვევაში კი სოფელ გომს ასახელებდნენ, მოგვიანებით კი სეისმოლოგიურმა ცენტრმა ინფორმაცია ჩაასწორა. აღმოჩნდა, რომ პირველი მიწისძვრა ბახმაროდან 3 კილომეტრის დაშორებით, მეორე ორი კილომეტრის, ხოლო დღეს განმეორებით მომხდარი მიწისძვრა 5 კილომეტრში დაფიქსირდა.
რამდენად აქტიურია სეისმურად გურია და რატომ გახდა საჭირო ინფორმაციის შესწორება – ამ საკითხების შესახებ ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის დედამიწის შემსწავლელ მეცნიერებათა ინსტიტუტის გამოყენებითი გეოფიზიკის დეპარტამენტის უფროსს დიმიტრი აქუბარდიას ვესაუბრეთ.
_ სეისმოლოგიურად რამდენად აქტიურია გურიის რეგიონი ? კონკრეტულად ბახმაროს ტერიტორია, სადაც ბოლო 2 დღეა მიწისძვრები ფიქსირდება?
_ სეისმურად გურია აქტიური რეგიონია, ხდება სუსტი კლასის მიწისძვრები რომლებიც შეგრძნებადია ადამიანებისათვის, თუმცა ზარალის მხრივ დიდ საშიშროებას არ წარმოადგენს. მოცემულ ტერიტორიას კვეთს აჭარა თრიალეთის რღვევა, რომელიც დაახლოებით იწყება შავი ზღვის აღმოსავლეთ სანაპიროდან და გრძელდება აღმოსავლეთ საქართველოს მიმართულებით. მომხდარი მიწისძვრები კი ამ რღვევის აქტიურობაზე მიგვანიშნებს.
_ თუ გაქვთ ინფორმაცია, რამდენი მიწისძვრა დაფიქსრიდა, სად და რამდენი მომყოლი ბიძგი ჰქონდა, რაც შეიძლება მოსახლეობას ვერ ეგრძნო სისუსტის გამო?
_ ბოლო ორის დღის განმავლობაში ოზურგეთიდან აღმოსავლეთით დაფიქსირდა ორი მიწისძვრა, ორივე სუსტი კლასის. გუშინ 11 თებერვალს 4,3 მაგნიტუდის სიმძლავრის და დღეს 4,4 მაგნიტუდის სიმძლავრის, 6 – 10 კილომეტრის სიღრმემდე, რომლებიც საკმაოდ შეგრძნებადი იყო ეპიცენტრში და მიმდებარე დასახლებულ არეალებში, განსაკუთრებით მაღალ სართულებზე. ამასთანავე მიწისძვრების ეპიცენტრში გარკვეული დროის შუალედებში განმეორდა 25-მდე ე.წ. მომყოლი მიწისძვრები, რომელთა მაგნიტუდა 1-დან 3,3-მდე მერყეობდა და ეს პროცესი გაგრძელდება დაგროვებული ენერგიის გამონთავისუფლებამდე. ზოგადად მსგავსი დაბალი მაგნიტუდის მომყოლი მიწისძვრები მოსახლეობისათვის შეუგრძნებადია და მხოლოდ სპეციალური აპარატურის საშუალებით ფიქსირდება.
_ გუშინაც და დღესაც, იცვლებოდა თავდაპირველად გავრცელებული ინფორმაცია მიწისძვრის ეპიცენტრის შესახებ – რით იყო ეს განპირობებული?
_ პირველადი ინფორმაცია მიწისძვრის შესახებ ავტომატიზებულია და რამდენიმე წამში ვრცელდება. მომხდარი მიწისძვრის შესახებ სრული ინფორმაციის დამუშავებას და დაზუსტებას რამდენიმე წუთი სჭირდება, სწორედ ეს არის მიზეზი ეპიცენტრის გეოგრაფიული ცვლილების. ავტომატიზებული სისტემის ცდომილება უმნიშვნელოა და ძირითადად არ იცვლება.
_ თუ არის ცნობილი, რამდენი ბალი შეიძლება აღმოჩნდეს სახიფათო ამ ზონისთვის და რისი გამოწვევა შეუძლია მას?
_ აჭარა-თრიალეთის რღვევის ამავე რეგიონში 2011 წელს მოხდა 5,2 მაგნიტუდის სიმძლავრის მიწისძვრა, რომელიც დასავლეთ საქართველოში ძლიერ იგრძნობოდა. რამდენადაც ცნობილია, იყო რამდენიმე შემთხვევა როდესაც ეპიცენტრთან ახლოს მდებარე ავარიულ სახლებს გაუჩნდა ბზარი, ნგრევა და მასშტაბური ზარალი კი არ ყოფილა. თუ რა მინიმუმი სიმძლავრის მიწისძვრა შეიძლება გახდეს სახიფათო მოცემული არეალისათვის რთული სათქმელია. დამოკიდებულია რეგიონში არსებული შენობების სეისმომედეგობაზე. 2010 წელს მიღებული სეისმური საშიშროების რუკის მიხედვით გურია 7 და ნაწილობრივ 8 ბალიან ზონაშია, ტერიტორიაზე კი ძირითადად ძველი შენობები ჭარბობს, რომელთა ექპლუატაციის ვადა, შესაძლოა, გასულია. ამიტომ შენობების აღწერის გარეშე ზარალზე საუბარი ძნელია. მომხდარ მიწისძვრებზე არსებული ინფორმაცია ჩვენ სასიკეთოთ უნდა გამოვიყენოთ და ყოველი ახალი მშენებლობისას უნდა გავითვალისწინოთ მოსალოდნელი საფრთხე. მითუმეტეს ვხედავთ მიწისძვრის შედეგად მიღებულ რა სირთულეებთან უწევთ გამკლავება მეზობელ რეგიონებში.
_ როგორ უნდა მოვიქცეთ მიწისძვრის დროს?
_ პირველ რიგში უნდა შევინარჩუნოდ სიმშვიდე და არ ჩავვარდეთ პანიკაში. მიწისძვრას ვერსად გავექცევით, ასე რომ უმჯობესია მოვნახოთ უსაფრთხო ადგილი, სადაც თავს შედარებით დაცულად ვიგრძნობთ. მოქმედება დამოკიდებულია იმაზე თუ სად ვიმყოფებით. თუ ეზოში ხართ მონახეთ თავისუფალი სივრცე, რომ არ დაგეცეთ ელექტროგადამცემი ბოძები, ხე, შენობიდან ჩამოშლილი და ჩამოვარდნილი საგნები და ა.შ. თუ ავტომანქანით გადაადგილდებით გააჩერეთ გზისპირზე. თუ ვიმყოფებით მაღალსართულიან შენობაში უნდა მოვექცეთ საყრდენ კედელთან ან მყარი მაგიდის ქვეშ და თავი ავარიდოთ შესაძლო საგნების ჩამოვარდნასა და წაქცევას. არ ისარგებლოთ ლიფტით და კიბით, არ დადგეთ ფანჯარასთან და არ გახვიდეთ აივანზე – ესენი შენობის ყველაზე სახიფათო ზონებია მიწისძვრის დროს.
ფოტო: სეისმური მონოტორინგის ცენტრი
