ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელი კონჭკათი, როგორც ადგილობრივები “გურია ნიუსთან” საუბრობენ, დღეისთვის გზისა და წყლის გარეშეა დარჩენილი.
ეს არ არის ახალი პრობლემა. აქ თითქმის ყველა ოჯახს აქვს ციტრუსოვანთა პლანტაციები. წელს მოსავალი უხვი და ხარისხიანია, რის რეალიზაციასაც მთლიანად დაზიანებული გზის პრობლემაც უშლის ხელს. ამიტომ ახლა უპირველეს ხელისშემშლელ პრობლემად უგზოობას ასახელებენ, თუმცა, არც წყალი ავიწყდებათ _ “დახრჩობამდე არ ვართ მისული, მაგრამ არც ბევრი გვიკლიაო”, _ ამბობენ კონჭკათელები “გურია ნიუსთან” საუბრისას.
_ ტრაილერები ვერ შემოდიან სოფლის შიდა გზებზე. პატარა მიკროავტობუსებით უნდა გადავზიდოთ ტვირთი საკმაოდ ვრცელ მანძილზე და მერე დავტვირთოთ დიდი მანქანები. იმედია, რაღაც მოგვარდება. სოფელში ამბობენ, რომ დიდი ხანია, პირდებიან სოფლის გზების მოწესრიგებას და მოასფალტებას, _ გვეუბნება შპს “კონჭკათი-2018”-ის დამფუძნებელი იაშა ცენტერაძე. ის ადგილობრივი მკვიდრია, თუმცა, მრავალი წელია უკრაინაში ცხოვრობს და ახლახან დაბრუნდა მშობლიურ სოფელში, გახსნა მანდარინის მიმღები პავილიონი, დაასაქმა 33 თანასოფლელი.
ახლახან გურიაში სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე, გელა ხანიშვილი იმყოფებოდა. მისმა ნათქვამმა, რომ ერთ ჰექტარ ფართობზე წლის განმავლობაში თხილს 150 ლარის პესტიციდები ჰყოფნის, გურული ფერმერების გაბრაზება გამოიწვია. კონჭკათელები განსაკუთრებით ცხარობენ.
_ გურიაზე ზოგადად, კონკრეტულად კი ჩვენს სოფელზე ვსაუბრობ _ ჯერ თხილის სიდამპლემ, მერე ფაროსანას შემოსევამ, სერიოზული თავსატეხი გაგვიჩინა. შიმშილის ზღვარზეა ხალხი. რატომ არ სჯერათ ეს ხელისუფლებაში? უკვე ყველამ კარგად იცის, რომ თხილის და ციტრუსოვნების გამოცოცხლება რომ მოხდეს, ორი-სამი წლის განმავლობაში პლანტაციებს სერიოზული მკურნალობა სჭირდება. როცა მინისტრის მოადგილე ამბობს, თითქოს 150 ლარის პესტიციდი ჰექტარ პლანტაციას ჰყოფნის და სინამდვილეში მესამედისთვისაც არ კმარა, ეს მოადგილე თავისი მოადგილით მოგვიყვანეთ აქ და კიდევ ვინც უნდა, ის წამოიყვანოს. გვასწავლოს, სად ყიდულობს ასეთ ფასში წამლებს. მაგრამ მოვლენ? მთლად ნუ გვიგდებენ მასხრად, _ ამბობენ ჩვენთან საუბარში მაგული ჯინჭარაძე, ზაურ თოიძე, შუშანიკ ჭაღალიძე, გელა კვაჭანტირაძე, ლეილა ცენტერაძე, ნონა ასანიძე და სხვები.
ზაურ თოიძე, სოფელ გურიანთის მკვიდრი: “დღეს კონჭკათში მანდარინი ჩავაბარე, იაშა ცენტერაძის პავილიონში. ამ პატრიოტი კაცის წამოწყებული საქმე და დასაქმებულთათვის შექმნილი პირობები დღევანდელ დროებაში მართლაც გასაკვირია. თითოეულ ადამიანს დღეში 30 ლარს უხდის სამჯერადი კვებით. სახლში თავად აკითხავს ხალხს დამზადებული მანდარინის წამოსაღებად, ისე, რომ ერთ თეთრს არავის ახდევინებს. ამის ნახევარი რომ მთავრობამ ქნას, ვინ ეყოლება ცუდის მთქმელი? სული მოათქმევინა ხალხს და იაფ კრედიტს არ აძლევენ, რომ საწარმო გააფართოვოს. ამაზე თვითონაც გეტყვით. მინისტრის მოადგილე, რომელმაც თქვა, 150 ლარის პესტიციდი ერთ წელიწადში ერთ ჰექტარ ფართობს ჭირდებაო, საიდან მოვიდა _ უცხოპლანეტელია? მობრძანდეს აქ, გამვლელი მატარებელივით რომ ჩაიქროლებენ და რამდენიმე კაცს შეხვდებიან სადღაც ოთახში. მთელი ცხოვრება აგრონომად ვიმუშავე, ჩემი სპეციალობაა. ამასთან ერთად, ჯერჯერობით, 15 ტონა ციტრუსს ვიწევ და ვუვლი. უმეტესობა რომ ვერ უვლის, რა ქნან? რამდენ რამეში გადაიხადონ ფული ან სად არის ეს ფული? ახალგაზრდობა რომ გაიქცა, სოფელი რომ წაიქცა, რატომ არ სჯერათ? ჩვენ ვეტყვით, რა უნდა ქნან. სახლში რა წაიღონ, იმას ფიქრობს ყველა, _ გაბრაზებული ამბობს ზაურ თოიძე.
ნონა ასანიძე, კონჭკათის მკვიდრი: “ოზურგეთში “ზარას” ფაბრიკა რომ გაიხსნა, სამუშაოდ გავიქეცი. 8 ლარს ვიღებდი დღეში. არც ისე სახარბიელო პირობები იყო _ მტვერი, მაღალი ტემპერატურა, ქსოვილის საშინელი სუნი. მოვიწამლე და გადასხმები დამჭირდა, რომ არ მოვმკვდარიყავი. მოვიდა სოფელში კაცი და საწარმო აამუშავა. თავი სამოთხეში გვგონია _ დღიურად 30 ლარს გვიხდის, კვება უფასოა. სახლებში აკითხავს ხალხს და ტვირთს თავისი ხარჯებით ეზიდება. სხვა რა გვინდა ჩვენ?! მთავრობას არ შეეძლო ამის გაკეთება ან არ შეუძლია? ბოლო წლებში ასე არ გაგვიხარია. ხელისუფლებამ რომ მიბაძოს იაშა ცენტერაძეს, ხომ არ აწყენდა? ჰკითხეთ, გადაეცით ჩვენგან დაბარებული”.
მაგული ჯინჭარაძე, კონჭკათის მკვიდრი, პენსიონერი პედაგოგი: “შიმშილია სოფელში. ასეთი ამბავი, დიდი ხანია, არ ყოფილა. მე თუ მკითხავ, სააკაშვილმა რომ ერგნეთის ბაზრობა დახურა, დააქცია ქართული სოფელიც. კი შეიძლებოდა, ხალხს საკუთარი ნაოფლარი გაეყიდა იქ, ხელისუფლებას კი კონტროლი მოეხერხებინა. ახლა მასხრადაც გვიგდებენ. ვის მოუვიდა თავში, რომ 150 ლარის წამალი ერთ ჰექტარ ფართობს ჰყოფნისო? ამ კაცს მაინც დაეხმარონ, სოფელს რომ მხსნელად მოევლინა. კრედიტი რომ აიღოს და საწარმო გააფართოვოს, აქაურები ამოისუნთქებენ. მაქსიმალურის ამოქაჩვაზე კი არ ფიქრობს, ადამიანურად იქცევა. წარმოიდგინეთ, ამ პირობების ნახევარიც რომ შეეთავაზებინა ხალხისთვის, არ იმუშავებდნენ, გგონიათ _ ისე უჭირს ხალხს. მაგრამ არ ძუნწობს, როგორც ძალიან ბერი იქ, ზემოთ… სოფელს წყალი წყურია, არ გვაქვს გზა. ლოდინში დასრულდა ეს ცხოვრება. მთავრობამ სასწრაფოდ მოიხედოს სოფლისკენ, შეხედონ ჩვენს უსასოოდ ყოფნას. ვითომ არ იციან, ვითომ ვერ ხვდებიან! აგერ, მისაბაძი კაცი, მაგალითი აიღონ. მე პირადად, პრემიერ-მინისტრამდე უნდა მივაღწიო და ქართული სოფლის გაუსაძლის ყოფაზე და აქედან გამოსვლის გზებზე ჩვენეული ხედვა შევთავაზო. არ მოვისვენებთ და არ გავჩერდებით _ პასუხი უნდა მივიღოთ!”
შუშანიკ ჭაღალიძე, კონჭკათის მკვიდრი: “ბედნიერებაა, რომ ადამიანი უკლებლივ ყიდულობს შენს მოსავალს, გიხდის ხელსაყრელ ფასს და ამასთანავე საუკეთესო პირობებით გასაქმებს. გაგვაგებინეთ, ასეთი ნაბიჯის გადადგმა მთავრობას არ შეეძლო ან არ შეუძლია? თუ ამ კაცს თავსაყრელად აქვს რაიმე?! მინისტრის მოადგილე მოიყვანეთ ჩვენამდე _ ვნახოთ ვინ არის. როგორ და სად ვიყიდოთ 150 ლარად შესაწამლი საშუალებები, რომელიც თხილს თუ მანდარინს ერთ ჰექტარ ფართობზე ერთი წლის განმავლობაში ეყოფა?! ვერ ვიჯერებდით, თუ მართლა ასე თქვა. არადა, წავიკითხეთ, ჩვენი სოფლის მკვიდრიც ესწრებოდა იმ შეხვედრას და დაგვიდასტურა”.
შპს “კონჭკათი-2018”-ის დამფუძნებელი, იაშა ცენტერაძე საკუთარ ნაბიჯს სოფლის და აქაურების მიმართ უდიდესი სიყვარულით ხსნის.
_ 150 ათასი ლარი ჩავდე ამ საქმეში. მინდა, ერთი ამხელა კრედიტი გამოვიტანო, რომ გავფართოვდეთ, თუმცა, დღემდე არ დამიმტკიცეს. მე მაინც ვეცდები. მიმაჩნია, რომ მუშას, დასაქმებულ ადამიანს საუკეთესო პირობები უნდა შეუქმნა, თუ თავად გინდა საუკეთესო შედეგი.
სოფელში რაც გაგვაჩნია, ჯერ ამას უნდა მივხედოთ. პირველ რიგში, ეს გზის გაკეთებაა. სპეციფიური რელიეფის მქონე სოფელია, სასწრაფო ყურადღება სჭირდება. იცლება სოფლები და ასე ქვეყანა შემოგვეცლება ხელში.
მე არ ვარ უკმაყოფილო ჩემი შემოსავლებით, თუმცა, მაქსიმალურის ამოქაჩვას არ ვცდილობ. ხალხს ადამიანებად უნდა ვაგრძნობინოთ თავი. როგორ არ გადავუხდი ან მინიმალურს რატომ მივცემ, როცა ზოგჯერ ღამითაც მჭირდება მუშები?! რაკი ხალხს უჭირს და შესაძლოა, მინიმალურ ფასადაც მუშაობაზე ყაბულს იყოს, თუ “გამოიჭერ”, ამას დაჩაგვრა ჰქვია.
იმედით ვარ, რომ რაღაც უკეთესობისკენ დაიძვრება ქვეყანაში. 38 წელია, უკრაინის მოქალაქე ვარ. აქ ჩემი შვილი რჩება ხოლმე და ის უძღვება საქმეს, როცა მე იქით მივდივარ. პესტიციდებს და სხვადასხვა სასუქებს ახლა ვარიგებ ხალხში და მანდარინის სეზონამდე ვაცლი. ძალიან კმაყოფილი არიან ამით.
ახლა ჩემი უპირველესი მიზანი გაფართოებაა და იმედია, მივაღწევ, კრედიტი მომცენ. ზოგადად, იაფი კრედიტის საკითხი, ლამაზადაა შეფუთული საქართველოში. უფრო მარტივ და ხელსაყრელ პირობებს უნდა სთავაზობდნენ ადამიანებს. ისე არაფერი გამოვა, დამიჯერეთ. დღევანდელი მდგომარეობით შორს ვერ გავფრინდებით, _ გვითხრა იაშა ცენტერაძემ.
