ფასების ზრდაზე მუდმივად მტკივნეულად რეაგირებს საზოგადოება. განსაკუთრებით, სოციუმის ის დიდი ნაწილი, რომლის საოჯახო ეკონომიკა მუდმივად ერთ დონეზეა და უმნიშვნელო ზრდა თუ ეტყობა. ისიც დროდადრო.
როგორც წესი, ინფლაციას, მეტ-ნაკლებად, მსოფლიოს ყველა ქვეყანაში აქვს ადგილი. თუმცა, კონკრეტულად ჩვენს ქვეყანაში ის კვლავ მაღალ დონეზეა.
თუ შევადარებთ გასული წლის მაისიდან აგვისტომდე, სურსათის თუ საწვავის გაძვირების ტენდენციას წლევანდელს, ვნახავთ, რომ პროდუქტი, რომელიც გასული წლის მაისში და მომდევნო თვეებში გაძვირდა, წელსაც გაძვირების იგივე სტადიაზეა.
მაგალითად, ყველი, რძის ნაწარმი, სიმინდის ფქვილი გასულ წელს, ამ დროისთვის რაც ღირდა და რამდენი ერთეულითაც მოიმატა აღნიშნულ პერიოდში, აქტიურად იმატებს წელსაც. კარტოფილი, პომიდორი, კიტრი, პომიდორი, წიწაკაც კი, ფასის ზრდით აღინიშნება.
ასევე, ამ დღეებში გაიზარდა საწვავის, კერძოდ, დიზელის ფასი.
“გურია ნიუსი” ოზურგეთის ბაზარს ეწვია, სადაც დავა იყო, არც მეტი, არც ნაკლები, ქინძის ფასთან დაკავშირებით.
_ კი, ბატონო, ტყემლის კეთების სეზონია და ყველას სჭირდება ყვავილოვანი, როგორც გურულები ეძახიან, “აკატრებული” ქინძი, ასევე, ნორჩფოთლოვანიც, მაგრამ ახლა საოცრება ხდება _ ახლახან ერთი კილოგრამი აყვავებული ქინძი 22 ლარი ღირდა. დღეისთვის 12 ლარი ღირს. ტყემალი მოადუღა, ბევრმა, ეტყობა, მაგრამ გასაკვირი ის არის, რომ სოფლიდან ჩამოდის ხალხი და ყიდულობს ქინძს.
მართლა ხომ არ “გამოვქინძდით?! მიწა ხომ ყველას აქვს? მწვანილის დათესვას რა უნდა?! ერთხელ თუ არ ამოვიდა, მეორედ, მესამედ ხომ ამოვა? ორი ლარის თესლი ეყოფა. ასეთი რამ დიდთოვლიან ზამთარში არ მახსოვს, როცა ნედლი მწვანილეულობა, განსაკუთრებით, სანელებლები სანატრელი იყო. ხალხიც რაღაცნაირად გაზარმაცდა… _ ამბობს ოზურგეთის ბაზრის (შპს “სოფლის ნობათი” ) დირექტორი სოსო სიხარულიძე.
_ არაერთხელ დავთესე და არ ამოვიდა. ხან კი ამოვიდა და ტყემლის სეზონს არ დაემთხვა მისი ყვავილობა. ცერეცოც ძნელი მოსაყვანი და გასახარებელია. უტყემლოდ ხომ არ დავრჩებით? _ თავის მართლებასავით ისმის არაერთი ქალბატონისგან.
_ ქინძის დეფიციტი რომ ამ დროს ასეთ დონეზე იქნება, ეს მთელი საქალეთის სირცხვილია. ბახმაროდან ჩამოიტანეს სასწაული ქინძი ქალბატონებმა. სურნელი გაგაბრუებს და სილამაზე გაგაკვირვებს _ თეთრადაა გადაპენტილი. ქინძის დათესვა და მოყვანაც თუ პრობლემა გაგვიხდა, მართალს ამბობს ჩვენი სოსო, მართლა გამოვქინძებულვართ და ეგ არის, _ იცინის ყველით მოვაჭრე ერთ-ერთი ქალბატონი.
_ გაუნათლებლობა დაღუპავს ქვეყანას. ხალხმა ისიც დაივიწყა, რომ ზაფხულში ბოსტნეულის დათესვას, განსაკუთრებით კი ქინძის, ოხრახუშის, ნიახურის _ თავისი წესი აქვს. ამ დროს, მით უფრო, ახლა, როცა წამდაუწუმ გლობალურ დათბობაზეა საუბარი, დათესილ ბოსტნეულს მხოლოდ მორწყვა არ შველის. არანაირად არ უნდა დაითესოს მზის გულზე. უნდა შევურჩიოთ ისეთი ადგილი, სადაც ნახევრად მაინც ჩრდილია. მოვრწყოთ მხოლოდ გამთენიისას და არა საღამოს, როცა მიწა გადახურებულია. ასეთ დროს თესლს პირდაპირ ხარშავს, ასე ვთქვათ, გახურებულ მიწაზე დასხმული წყალი. უფრო მეტიც, გაღვივებულ კვირტს მაშინვე სპობს. ჩვენ კიდევ გვგონია, რომ ვრწყავთ. ჰოდა, შედეგიც არ აგვიანებს. მერე მთელ ოზურგეთში იძახიან, რომ ბაზარში აყვავებული ქინძი არ იშოვება. უმჯობესია, ასეთ დღეებში ნათესი დავმულჩოთ. კერძოდ, ბალახი ყველგან მოიპოვება. მოვცელოთ. გავაჩეროთ ორი-სამი დღე. დავაფაროთ მერე ეს მომჭკნარი ბალახი ქინძს თუ სხვა ბოსტნეულს. ასე მოვრწყოთ, საფარქვეშ. მერე კი, რომ წამოიზრდება, მოვაშოროთ ეს მულჩი. თუ ამ, თითქოსდა, ელემენტარულ, სინამდვილეში კი მნიშვნელოვან რჩევას არ გავითვალისწინებთ, ვიქნებით ქინძის ძებნაში… ვაი, სირცხვილო! _ ამბობს ფერმერი აკაკი ღლონტი.
ფასის ზრდა მკვეთრად შეიმჩნევა ყველზე. ბოლო დღეებში, ფასი, თითქმის, ერთი ლარით იზრდება ყოველდღე და აგვისტოს დასაწყისისთვის ერთი კილოგრამი 12-13 ლარი ღირს.
_ ერთი ლარი თუ გვრჩება ერთი კილოგრამი გაყიდული ყველიდან, ასევეა, ნადუღიც. რძეც გაძვირდა. სოფლიდან ჩამოტანილი კვერცხი ერთი ცალი 60-70 თეთრი ღირს, _ ამბობენ ყველის რეალიზაციით დასაქმებული ქალბატონები.
რაც შეეხება შინაურ, სოფლის ქათამს, ბოლო დღეების განმავლობაში, ბაზარში, თითქმის, არავის შემოუყვანია.
_ ეს რაც არის, ადრინდელი ნაყიდი გვყავს და ამასაც ვერ ვყიდით. ახალი წიწილები კი შაშვისხელაა, ცოტა უფრო დიდი და შვიდ ლარად ყიდიან. ასე რომ ჩავიბარო, როგორ გავყიდოთ? თუ გვიხარია აქ დგომა? სოფლის პროდუქტი, ყველაფერი, რაც სოფლიდან მოაქვთ, ძალიან გაძვირდა, _ ამბობენ შინაურ ფრინველსა და ცხოველებზე მოვაჭრე ქალბატონები. მათივე თქმით, იშვიათად შემოჰყავთ გოჭები, რომლის ფასი, ერთი კილოგრამი (ცოცხალი წონა) 17 ლარზე ავიდა.
გაძვირდა სიმინდის ფქვილიც. თუ ზაფხულის დასაწყისში, ერთი კილოგრამი ოთხი ლარი ღირდა, ახლა ხუთი ლარი ღირს.
შედარებით სტაბილური ფასი, რაც დიდი ხანია, არ შეცვლილა, აქვს ხორცს.
_ ერთი კილოგრამი საქონლის ხორცი 18 ლარი ღირს, ფარში _ 20-22 ლარი. ძვირადაც გვეჩვენება, იქნებ, თუმცა, უკვე მერამდენე წელია, ეს ფასი დომინირებს ბაზარზე. ამიტომ გვიჩნდება კითხვა, ნუთუ არ შეიძლება ასე დარეგულირდეს სასიცოცხლოდ აუცილებელი ისეთი პროდუქტების ფასი, როგორებიცაა: ყველი, რძე, ნადუღი, თევზი, ფქვილი… _ სვამენ კითხვებს რიგითი მომხმარებლები, რომლებიც ბაზარში ყოველთვის არიან.
_ როცა თხილს ფასი ჰქონდა და ეს ხუთიოდე წელს მაინც გრძელდებოდა, აგვისტოს მოსვლა გვიხაროდა. მოდიოდა ხალხი, მოჰქონდათ ჩხრიალ-ჩხრიალით, აბარებდნენ და ყიდულობდნენ ყველაფერს. ვხუმრობდით კიდეც მაშინ, ჩვენი მეწველი ძროხა თხილია და სეზონი რომ დაიწყება, რა გვიჭირს _ არც საჭმლის ფული მოგვაკლდება და ჭირსა თუ ლხინსაც გავისტუმრებთო. ახლა? ახლა მინიმუმზე დაეცა თხილის ფასი და იმასაც დღეში ორჯერ ცვლიან. მაგალითად, გუშინ საღამოს ერთი კილოგრამი თხილი ჩავაბარე 2, 90 ლარად. ამ დილას ისევ 2,70 ლარი ღირდა (საუბარია 2 აგვისტოს არსებულ ფასზე. ავტ.). სად ხდება ასეთი რამ. პასუხის გამცემი არავინაა. წერეთ თქვენ და ვიძახებთ ჩვენ, რამდენიც გვინდა. მერე? _ გვეუბნება მარინა დოღონაძე, რომელიც სოფლის პროდუქტით ვაჭრობს.
რაც შეეხება ისეთი სურსათის ფასს, როგორიცაა, ზეთი, მარგარინი, შაქარი, მარილი, ბურღულეული, შარშანდელთან შედარებით, მათი ფასი არ გაზრდილა. პირიქით, შედარებით დაიწია ზეთის ფასმა. ჯერჯერობით, არ გაზრდილა შაქრის ფასი _ ერთი კილოგრამის ყიდვა 2,55-2,60 ლარად არის შესაძლებელი და მაინც კარგიაო, ამბობენ მოქალაქეები.
რაც შეეხება სოფლის ხილს (ვაშლი, მსხალი, ქლიავი…), რომელსაც წლების წინ აქტიური მყიდველი ჰყავდა და სოფლებში თავად დადიოდნენ მომხმარებლები, ზოგჯერ თავადაც კრეფდნენ და ადგილზე უხდიდნენ თანხას ადგილობრივებს, წელს მსგავსი არაფერი მომხდარა.
_ არავინ არაა მყიდველი. ადრე რომ ისხამდა, ისე არც არაფერს ასხია… რაკი ვერ ვყიდით, ჭურში მაინც ჩავყაროთ და არაყი მაინც გამოვხადოთ. რა გინდა, რომ ქნა? ბუნებაც ადამიანის წინააღმდეგაა. თუმცა, ადამიანი უფრო წავიდა თავიდან ბუნების წინააღმდეგ და აგერ გვაქვს შედეგიც, _ ამბობენ მზია ღლონტი, არკადი ლომჯარია, მინდია შავიშვილი, ნინო ცეცხლაძე და სხვები.
ეს ის ადამიანები არიან, ვისაც საკმაოდ ვრცელი საკარმიდამო ნაკვეთები აქვთ, ხეხილოვნების ბაღებით და წუხან, რომ ბოლო წლების განმავლობაში ერთი კილოგრამიც არ გაუყიდიათ, რადგან, მათივე თქმით, პროდუქტზე მოთხოვნა არაა.
ავტორი
