“მონადირეს ჯანმრთელობის ცნობა მოვთხოვოთ, ბაზიერს კი _ ფრინველთან ურთიერთობის ცოდნა”

გადამფრენ ფრინველებზე ნადირობის სეზონი, გურიაში, აგვიტოს ბოლოს, ტრადიციულად, ლეკიანის ტერიტორიაზე იხსნება სალუტის თანხლებით, რასაც უამრავი მოტრფიალე ჰყავს. თუმცა, ბოლო პერიოდში, ნადირობის მოყვარულთა გულისტკივილი სანადირო თოფის შენახვის თუ ტარების წესის შესახებ, ხშირად ღიად ისმის და ეს პრეტენზია მთლად სიმართლეს მოკლებული არ უნდა იყოს.

გადამფრენ ფრინველებზე მონადირეს უნდა ჰქონდეს, საქართველოს შსს შესაბამისი ორგანოს მიერ გაცემული შესაბამისი სანადირო თოფის შენახვის და ტარების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი და დაწესებული მოსაკრებლის _ 10 ლარის, გადახდის დამადასტურებელი ქვითარი.

გურიაში ცნობილი მონადირე და ამ საქმის ტრფიალი, მოყვარულ მონადირეთა ჯგუფ “ტყის ძმების” ლიდერი ენვერ კომახიძე არ მიიჩნევს სამართლიანად მონადირისთვის თოფის ტარების უფლების განსაზღვრულ წესს, რაც გამოცდის ჩაბარებას ექვემდებარება. აღნიშნულ საკითხთან ერთად, ის გვესაუბრება ზოგ პრობლემაზე, რომელსაც, მისი და არაერთი მონადირის აზრით, კანონის ძალა არ უნდა ჰქონდეს.

_ ბატონო ენვერ, რატომ მიგაჩნიათ, რომ მონადირეს გამოცდის ჩაბარებას არ უნდა თხოვდნენ თოფის ტარების და შენახვის უფლების მოსაპოვებლად?

_ მე მოყვარულ მონადირეთა ჯგუფ “ტყის ძმების” წევრი ვარ და როგორც მე, ისე ჩემი მეგობრები, არ მივიჩნევთ სამართლიანად მონადირისთვის თოფის ტარების უფლების ისეთ განსაზღვრულ წესს, როცა 150-საკითხიანი გამოცდიდან, ოცი მაინც უნდა იცოდე და თუ ვერ ჩააბარე, თითოეულ გამოცდაზე 22 ლარი თავიდან უნდა გადაიხადო. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ნადირობის უფლება არ გექნება. რა წესია ეს, არ მესმის. ლამის, 50-წლიანი ნადირობის გამოცდილების მქონე ადამიანი ვარ, სისხლში მაქვს გამჯდარი ამ ვაჟკაცური პროფესიის ყველა ნიშან-თვისება, ვემხრობი კანონის სიმკაცრეს იქ, სადაც ეს საჭირო და აუცილებელია, თუმცა, ჩვეულებრივ მონადირეს რომ ისეთ გამოცდებს აბარებინებ, სადაც მთელი იურიდიული კოდექსების ცოდნაა საჭირო, ეს ადეკვატურია?

_ თქვენი აზრით, აბა, რა უნდა მოთხოვო მონადირეს, მარტო თოფის სროლის ცოდნა?

_ მე არ მჯერა იმ მოსაზრების, რომ სიფრთხილის გამო ხდება ეს ყველაფერი. კაცს თუ ვინმეს მოკვლა უნდა, პურის დასაჭრელი დანითაც იოლად მოკლავს _ საფანტიანი თოფი ასე საშიშია? წესიერ კაცს, ვისაც ნადირობა უყვარს, ჯანმრთელობის ცნობა უნდა მოეთხოვებოდეს და ეს საკმარისი უნდა იყოს, რომ მას მიეცეს სანადირო იარაღის ტარების და შენახვის უფლება.

_ და ეს საკმარისი იქნება?

_ რატომაც არა? ხალხს ავტომატს და კარაბინს რომ უფორმებენ, რად უნდათ _ აგრესორთან საბრძოლველად მიდიან? აი, ესაა კანონის სისუსტე და არაადეკვატურობაც. ასეთი გამოცდების დანერგვით და ნადირობის უფლების დამადასტურებელი მოწმობის ასეთი ბარიერის დაწესებით უფრო აბრკოლებ უბრალო, ნადირობს მოყვარული ადამიანის სურვილს, ინადიროს წესიერად. მას შესაბამისი საბუთი უფრო მარტივი გზით ჰქონდეს მიღებული. არც ისე სახარბიელო დროა _ ადამიანს უჭირს, გახალისება სჭირდება. ნადირობის სეზონია და არ უნდა უჭირდეს გარემოში გასვლა იმის გამო, რომ გამოცდა ვერ ჩააბარა ან სულაც ამ გამოცდებისთვის საფასურის გადასახდელი ფული არ აქვს.

უდიდესი გამოცდილების მქონეა და სახალხო სიყვარული აქვს მოპოვებული გურიის აწ უკვე გაუქმებული მონკავშირის თავმჯდომარეს ბუხუტი ჯინჭარაძეს. როცა მონადირისთვის განსაზღვრულ კანონებს წერენ, ასეთ პიროვნებებსაც უნდა ჰკითხონ ზოგი რამ. მონადირეს მტკიცე, ლმობიერი, მშვიდი ხასიათი სჭირდება და ჯანმრთელობის ცნობა. იურიდიული კოდექსები იზეპიროს? რისთვის? არ არის ეს სწორი მიდგომა და თუ გადახედავენ, კარგი იქნება.

_ ბატონო ენვერ, ნადირობის სეზონის გახსნამდე თუ შემდეგ, გურიაში ბევრს საუბრობენ ბაზიერობაზე, რომლის ხელოვნება ჯერ კიდევ მეხუთე საუკუნეში იცოდნენ საქართველოში. რა უნდა იცოდეს ბაზიერმა?

_ ბაზიერი უცხო სიტყვაა. ბაზი _ მტაცებელი, ერი _ კაცი, ასეთია მისი თარგმანი. მთელ საქართველოში ბაზიერობა არც ისე პოპულარულია, გურიას თუ არ ჩავთვლით, თუმცა “ბაზიერთა ასოციაცია” რომელიც ამერიკის შეერთებულ შტატებში ფუნქციონირებს, სხვა 150 წევრ ქვეყანასთან ერთად საქართველოსაც აერთიანებს და ეს ძალიან კარგია. ბაზიერებისთვის შეჯიბრიც ხშირად უნდა გაიმართოს, რომ დავიწყებას არ მიეცეს ეს პროფესია? მონადირეს ჯანმრთელობის ცნობა უნდა მოვთხოვოთ, ბაზიერს კი ფრინველთან ურთიერთობის ცოდნა _ ეს არის უმთავრესი პრინციპი ამ მიმართულებით.

_ ძნელია, გახდე ბაზიერი? არა ერთ ახალგაზრდას აინტერესებს ეს საქმე და კითხვებითაც მოუმართავთ რედაქციისთვის.

_ ადვილი არაა ბაზიერობა. ძალიან მამაცი და გონიერი მონადირე უნდა იყო, რომ ეს საქმე აითვისო. თუ გინდა ჭეშმარიტი ბაზიერობა, აგვისტოში უნდა დაიჭირო ქორი და მიმინო, რომლებიც ევროპის ქვეყნებიდან და რუსეთიდან მოფრინავენ. მათთვის ჩიტი ღაჟო უნდა მოვამზადოთ, რომელსაც აცხრებიან ეს მტაცებლები. ამ დროს ბადე უნდა გამოვიყენოთ. დაჭერილ ქორს თუ მიმინოს მთელი ღამე ხელზე უნდა გავატარებინოთ, შევცქეროდეთ თვალებში. ასე მივიჩვევთ. მეორე დილას კი ხორცის ნაჭერს მივცემთ. დავაკვირდეთ, აქვს თუ არა მტაცებელი ხასიათი. მას მსხვერპლის ტვინი და თვალები უნდა ვაჭამოთ, შემდეგ კი მივუშვათ. საერთოდ, შევარდენის და ქორის მანევრირებები ჰაერში დღემდე ამოუხსნელია, რას ნიშნავს.

_ ქართველი ბაზიერები, ვისაც იცნობთ, ჰუმანურები არიან თუ პირიქით?

_ მე მიმაჩნია, რომ ჰუმანურები არიან. მეც ასე ვარ _ როცა ნადირობის სეზონი მთავრდება, გაწვრთნილ ფრინველებს ბუნებაში უშვებენ.

_ მერე პატრონთან ბრუნდებიან? თუ ამდენი გონიერება არ აქვთ?

_ როგორ არა, ყოფილა შემთხვევები, რომ დაბრუნებულან. ეს ჩვეულებრივი ამბავია.

_ ბაზიერობის უმთავრეს თვისებად რას მიიჩნევთ, რის გარეშეც ის ბაზიერი ვერ იქნება?

_ აუცილებელი და უმთავრესია ფრინველის და ადამიანის ჰარმონიული ურთიერთობა. ბაზიერი წარმატებული და ძლიერია, თუ მოახერხებს და დაიმეგობრებს ფრინველს, მის მტაცებლურ ბუნებას შეიცნობს, მისი ენით “ილაპარაკებს” და ახლოს ეყოლება.

_ ქართველ ბაზიერებს მსოფლიოში სახელის დამკვიდრების უნარი თუ შესწევთ? თქვენ თქვით, “მსოფლიო ბაზიერთა ასოციაციის” წევრიც ყოფილა საქართველო.

_ რატომაც არა? ჩვენს ბაზიერებს აქვთ ფრინველის გაწვრთნის საკუთარი ხერხები. ქართველ ბაზიერებს მსოფლიო ბაზიერთა ასოციაცია სულ იწვევს შეკრებებზე ჩასასვლელად, უბრალოდ, აქედან სათანადო ფინანსური რესურსის უქონლობის გამო ვერ ცხადდებიან. თუმცა, ვიმედოვნებ, ამ კუთხით უახლოეს მომავალში ჩვენი ბაზიერები გავლენ საერთაშორისო არენაზე.