მდინარეები მთელს მსოფლიოში ქრება. ამის შესახებ bloomberg იუწყება.
ამერიკიდან იტალიამდე ჩინეთამდე წყლებმა დაიკლო და სხვა არაფერი დატოვა, თუ არა უნაყოფო ნაპირები და გაჟონილი, ტალახიანი ქვიშა. არხები ცარიელია. წყალსაცავები მტვრად იქცა.
წყლის გზების დაკარგვა ნიშნავს სერიოზულ რისკს საზღვაო მარშრუტებისთვის, სოფლის მეურნეობისთვის, ენერგომომარაგებისთვის – თუნდაც სასმელი წყლისთვის.
მდინარეები, რომლებიც საუკუნეების განმავლობაში კრიტიკულ როლს ასრულებდნენ ვაჭრობისთვის, ახლა შეკუმშულია, რაც საფრთხეს უქმნის ქიმიკატების, საწვავის, საკვების და სხვა საქონლის გლობალურ მოძრაობას.
რაინი – გერმანიის, ჰოლანდიისა და შვეიცარიის ეკონომიკის საყრდენი – ბოლო კვირების განმავლობაში პრაქტიკულად გაუვალი იყო. დუნაი, რომელიც 1,800 მილის (დაახლოებით 2,900 კილომეტრის) გზას ცენტრალური ევროპის გავლით შავი ზღვისკენ უხვევს, ასევე გაფუჭებულია. ევროპის მდინარეებსა და არხებზე ვაჭრობა დაახლოებით 80 მილიარდ დოლარს უწყობს ხელს რეგიონის ეკონომიკას, როგორც ტრანსპორტის საშუალებას.
ჩინეთში, ექსტრემალურმა ზაფხულმა ზიანი მიაყენა აზიის ყველაზე გრძელ მდინარეს, იანგცეს. წყლის დონის შემცირებამ შეაფერხა ელექტროენერგიის გამომუშავება ბევრ მთავარ ჰიდროელექტროსადგურზე. მეგა ქალაქები, მათ შორის შანხაი, თიშავენ განათებებს ელექტროენერგიის მოხმარების შესაჩერებლად და Tesla Inc.-მა გააფრთხილა მისი ადგილობრივი ქარხნის მიწოდების ჯაჭვის შეფერხების შესახებ. Toyota Motor Corp.-მ და Contemporary Amperex Technology Co.-მ, ელექტრომობილების ბატარეების მსოფლიოში საუკეთესო მწარმოებელმა, დახურეს ქარხნები.
კოლორადო და მისი შენაკადები რწყავს დაახლოებით 4,5 მილიონი ჰექტარი მიწის ნაკვეთს, რასაც წელიწადში დაახლოებით 1,4 ტრილიონი დოლარის სასოფლო-სამეურნეო და ეკონომიკურ სარგებელს მოაქვს.
აშშ-ს სამხრეთ-დასავლეთის უკან დახეული წყლები აჩენს დინოზავრების ნაკვალევებს, რომლებიც წყალში იყვნენ ალბათ მილიონობით წლის განმავლობაში.
რატომ იკლებს მდინარეები?
მიზეზები, რის გამოც გლობალური წყალგაყვანილობა წვეთამდე შრება, რთულია. ხანგრძლივი გვალვა ბევრ რეგიონში და ასევე უბრალო უბედურება. მაგრამ ყველაზე დიდი მამოძრავებელი ძალა არის კლიმატის ცვლილება.
”ეს არის მრავალი ფაქტორის ერთობლიობა, რამაც გამოიწვია ეს განსაკუთრებით ექსტრემალური მოვლენა,” – თქვა დენიელ სვეინმა, კალიფორნიის უნივერსიტეტის ლოს-ანჯელესის კლიმატოლოგმა. ”მაგრამ აშკარად აქვს როლი კლიმატის ცვლილებას, რამაც მრავალი ძირითადი, რეკორდული და ზოგიერთ შემთხვევაში, რეკორდული სიცხის ტალღები მკვეთრად გაზარდა.”
დედამიწის ტემპერატურის მატებამ განაპირობა, რომ მთიანეთებს ნაკლები თოვლი მოდის, რაც ზაფხულში დნობის დროს ნაკლებ წყალს ტოვებს ნაკადულებისკენ, _ თქვა ისლა სიმპსონმა, ბოლდერში, კოლორადოს ატმოსფერული კვლევის ეროვნული ცენტრის მეცნიერმა.
მთის თოვლი ბუნების წყალსაცავია. როდესაც თოვლი იკლებს, მრავალი მდინარის წყარო – აშშ-დან ჩინეთამდე, ევროპასა და ახლო აღმოსავლეთში – ქრება, _ თქვა სვეინმა UCLA-დან.
”თოვლისა და მთის მყინვარების დაკარგვა ალპებში ამ ზაფხულსაც შოკში ჩააგდო გამოცდილი კლიმატოლოგები და გლაციოლოგებიც კი”, – თქვა სვეინმა.
