ჩვენს ორგანიზმს გამართულად ფუნქციონირებისთვის არაერთი ვიტამინი ესაჭიროება. ვიტამინის ნაკლებობა კი ჯანმრთელობის არაერთი პრობლემის წინაშე გვაყენებს. ვიტამინი D არის ერთ-ერთი ვიტამინი, რომელიც ყველაზე მეტად საჭიროა ჩვენი ორგანიზმისთვის.
უფრო კონკრეტულად იმის შესახებ თუ რა არის D – ვიტამინი, რაში გვეხმარება და რას იწვევს მისი დეფიციტი- მედიცინის დოქტორს, რეპროდუქტოლოგს, მეან-გინეკოლოგ დიანა ჭანუყვაძეს ვესაუბრეთ.
რა არის D-ვიტამინი ?
_ცხიმში ხსნადი ვიტამინია. ახასიათებს ჰორმონული აქტივობა. D – ვიტამინის ფორმებია : ვიტამინი D3 (Cholecalciferol) და ვიტამინი D2 (Ergocalciferol).
ორგანიზმში რა პროცესებში მონაწილეობს D- ვიტამინი?
_მონაწილეობს კალციუმის აბსორბციაში წვრილი ნაწლავიდან. სისხლში კალციუმის და ფოსფატების დონის შენარჩუნებაში ძვლების ფორმირებისთვის, მინერალიზაციისთვის, ზრდისთვის და აღდგენისთვის. აუმჯობესებს კუნთების ტონუსს. არეგულირებს იმუნოგენეზს. უზრუნველყოფს ფარისებრი ჯირკვლის ნორმალურ ფუნქციონირებას. აკონტროლებს უჯრედების პროლიფერაციასა და დიფერენციაციას. შველის დეპრესიას და შფოთვას.
D-ვიტამინის რისკის პოპულაციაა: ბავშვები, ხანდაზმულები, მეძუძური ქალები, შეზღუდული ინსოლაცია მზეზე, მუქი კანის მქონე ადამიანები, გარკვეული რელიგიური ჯგუფები, ვეგეტარიანული დიეტა, სიმსუქნე, მალაბსორბციის სინდრომი, ღვიძლის და თირკმლების დაზიანება. მედიკამენტები -ანტიკონვულსანტები, გლუკოკორტიკოსტეროიდები, რიფამპიცინი, ანტირეტროვირალური მკურნალობა.
რა არის D- ვიტამინის დეფიციტის ნიშნები?
_ D-ვიტამინის დეფიციტის ყველაზე ხშირი სიმპტომებია: ძვალ-სახსროვანი დისკომფორტი, ოსტეოპენია, ოსტეოპოროზი (ბავშვებში ჩონჩხის დეფორმაციები, მოტეხილობები), თმის ცვენა, დეპრესია, თავბრუხვევა, ოფლიანობა, ხშირი ავადობა.
სიმართლეა თუ არა რომ D-ვიტამინის დეფიციტი ხასიათის ცვლილებებს იწვევს?
_ D-ვიტამინის დეფიციტს ახასიათებს უძილობა, ქრონიკული დაღლილობა, თავის ტკივილი, დეპრესია, წნევის ცვალებადობა და დიახ , ეგ ყველაფერი შეიძლება აისახოს ხასიათის ცვლილებებით.
D-ვიტამინი თამაშობს მთავარ როლს თავის ტვინში სეროტონინის დონის შენრჩუნებაში. სეროტონინი ნეიროტრანსმიტერია, რომელიც აუცილებელია კარგი ხასიათის შენარჩუნებაში და დეპრესიისგან თავის დასაცავად.
შეუძლია თუ არა გავლენა იქონიოს ორსულობის მიმდინარეობაზე ან რაიმე ბარიერს ხომ არ ქმნის როგორც კაცებში, ასევე ქალებში ორსულობის დაგეგმვისას?
_ ადამიანის ორგანიზმში არსებულ ბევრ სასიცოცხლო პროცესზე გავლენის პარალელურად, D – ვიტამინი ძალიან მნიშვნელოვან როლს ასრულებს რეპროდუქციული ფუნქციის რეგულირებაში როგორც ქალებში, ასევე მამაკაცებში. D-ვიტამინს შეუძლია იმოქმედოს რეპროდუქციულ ორგანოებზე უშუალოდ მის რეცეპტორებთან შეკავშირებით. აუცილებელია ქალებში კვერცხუჯრედების სათანადო მომწიფებისთვის და მამაკაცებში ნორმალური სპერმატოგენეზისთვის. ამჟამად არსებობს დამაჯერებელი მტკიცებულება D -ვიტამინის გავლენის შესახებ მთელი რიგი გინეკოლოგიური დაავადებების მიმდინარეობაზე.
როგორც ვიცით, D- ვიტამინს ადამიანი ძირითადად მზის ულტრაიისფერი გამოსხივებისგან იღებს. რა დრო უნდა გავატაროთ მზეზე და დღის რა მონაკვეთში?
_ D ვიტამინის მიღების ძირითად წყაროს 90%-ს წარმოადგენს მზის ულტრაიისფერი გამოსხივება (D3). მზე პირდაპირ არ ახდენს ორგანიზმის შევსებას D-ვიტამინით, ულტრაიისფერი სხივების ზეგავლენით ჩვენი ორგანიზმი გამოიმუშავებს მას. საჭირო რაოდენობის ვიტამინის წარმოსაქმნელად საკმარისია დღეში 10- 15 წუთით მოგვხვდეს მზის პირდაპირი სხივები კანზე (კიდურების, ზურგის, სახის არეში, ყოველგვარი დამცავი კრემისა და ტანსაცმლის გარეშე). უფრო ხანგრძლივი მზით დასხივება კი კანის კიბოს რისკ-ფაქტორია. ამიტომ საჭიროა ზომიერება. დახურულ ფანჯრებში ან მანქანაში მზის სხივები არ გადის და აზრი არ აქვს ესეთ მზის დასხივებას.
ინფორმაციისთვის, D ვიტამინის მიღება მზის ულტრაიისფერი სხივების გარდა, შესაძლებელია სხვადასხვა საკვებითაც. ვიტამინი D2 ძირითადი წყაროა შემდეგი საკვები: თევზის ქონი, ქვირითი, კრევეტები, კვერცხის გული, საქონლის ღვიძლი, რძის ნაწარმი. ბოლო წლების განმავლობაში კი ძალზედ პოპულარული გახდა D ვიტამინის დანამატის სახით მიღება. დანამატების მიღება რეკომენდებულია ექიმთან კონსულტაციის გავლის შემდგომ, დანიშნულებით. კვლევების მიხედვით, დღიური ნორმა საშუალოდ შეადგენს 600 საერთაშორისო ერთეულს (IU), თუმცა მისაღები ნორმა ინდივიდუალურია, იცვლება იმის მიხედვით თუ როგორია ორგანიზმის მიერ მოთხოვნილება. განსხვავებულია ორსულებში, მოხუცებში, სხვადასხვა ქრონიკული დაავადების მქონე პირებში და მისაღები დოზა დგინდება ექიმის მიერ ჩატარებული ანალიზისა და ანამნეზის გათვალისწინებით.
[sexy_author_bio]
