წინა საუკუნის 80-იან წლებში საბჭოთა კალათბურთში რამდენიმე ძლიერი ცენტრალური თავდამსხმელი ასპარეზობდა, რომელთაგანაც ყველაზე „კოლორიტული“ მაინც ვლადიმერ ტკაჩენკო იყო. ეს მოთამაშე თავდაპირველად კიევის „სტროიტელში“ გამოდიოდა, მოგვიანებით კი კარიერა მოსკოვის არმიელთა კლუბში გააგრძელა. საკუთარი სხეულის დიდი გაბარიტების გარდა, მეტად უცნაური და შეუცნობადი თვისებებით გამოირჩეოდა. გააჩნდა ერთობ გაუგებარი დიქცია, რის გამოც მის მიერ წარმოთქმული წინადადებებისა თუ ფრაზების გარჩევა მეტად ჭირდა. იყო მეტად გაუწონასწორებელი პიროვნებაც, ამიტომ ყოველთვის ძნელი იყო იმის განსაზღვრა, თუ როგორ მოიქცეოდა ამა თუ იმ კონკრეტულ სიტუაციაში.
1977 წლის 30 იანვარს, ტკაჩენკოსა და დერიუგინის პირველი ორთაბრძოლა გაიმართა, რომელიც 220-სმ სიმაღლის მქონე უკრაინელის სრული მარცხით დასრულდა. ამ შეხვედრის მერვე წუთისათვის ტკაჩენკოს უკვე ოთხი პერსონალური ჯარიმა ჰქონდა მიღებული.
მოგვიანებით, კიეველი გიგანტი დერიუგინს შემდეგნაირად ახასიათებდა: „ჩემი აზრი თუ გაინტერესებთ, კოლია მეტად ცბიერი მოთამაშე იყო, მისი ოსტატობა არასოდეს იწვევდა ეჭვს. ჩვენს სპორტში არის მთელი რიგი ეშმაკობებისა, რომლებსაც თამაშზე დიდი გავლენა აქვს. ამიტომ მსაჯებისაგან მალულად ერთმანეთს სხვადასხვა აკრძალული ხერხით ვებრძოდით – პწკენით, ჩუმად წიხლის ამორტყმით, მუჯლუგუნით და ასე შემდეგ. კოლია ჩინებულად ფლობდა ამ ილეთებს და მათი საკმაოდ მდიდარი არსენალიც ჰქონდა, რომელთაც კარგად იყენებდა როგორც ჩემს, ასევე სხვათა წინააღმდეგ. როდესაც მის წინააღმდეგ ვთამაშობდი, ეს ყოველივე სასიამოვნო არ იყო“.
ტკაჩენკოს შესახებ დერიუგინის ორ სახალისო მოგონებას შემოგთავაზებთ. იმედია, კალათბურთის ქართველი თაყვანისმცემლები იმ დროს სიამოვნებით კიდევ ერთხელ გაიხსენებენ.
1980 წელია. თბილისში “დინამოსთან” სათამაშოდ კიევის “სტროიტელი” ჩამოვიდა.
– თავი მოიკალი და როგორც გინდა ტკაჩენკო “გათიშე”! – მივიღე ლევან მოსეშვილის დავალება.
„გათიშე“ კარგია. მთელი “სტროიტელი” ტკაჩენკოზე დგას. ეს ფიზიკურად ძლიერი კალათბურთელი მოწინააღმდეგის დაცვას შიშის ზარს სცემდა.
დაიწყო თამაში. პირველ ტაიმში ვაგებთ მინიმალური ანგარიშით, ტკაჩენკოს ვერაფერს ვუხერხებ, მხოლოდ რამდენიმე პერსონალური ავკიდე. დაიწყო მეორე ნახევარი. გაიხსნება ტკაჩენკო, დაიძვრება გრიგალივით და დააკავე, თუ ბიჭი ხარ. გვიგებს ეს კაცი მთელ გუნდს. მოსეშვილი ავისმომასწავებელი თვალებით მიყურებს. რაღაცა თუ არ მოვიმოქმედე – ვიძირებით. ვცდილობ, “სპორტული პროვოკაციული” ტრიუკის ჩატარებას, მაგრამ ჯერჯერობით უშედეგოდ.
მატჩის არბიტრიც რომ ძალიან მონდომებულია! ვერაფერს გამოაპარებ, პირდაპირ, დაფრინავს მოედანზე. წამში რომ აქაა, მეორე წამში უკვე გვერდიდან გვიყურებს, ისევ და ისევ ახლა მთავარია, ისეთი მომენტი უნდა შევარჩიო, როდესაც მე, ტკაჩენკო და მსაჯი ერთ ხაზზე აღმოვჩნდებით.
როგორც იქნა ნანატრი წამიც დადგა. ტკაჩენკო ბურთით მოიწევს ჩვენი კალათისკენ. წავედი შესახვედრად. მეტოქე რაღაც მომენტში შეტრიალდა და ზურგითაა ჩემკენ, დავლანდე, რომ არბიტრი ვერ მხედავს. არც ვაციე, არც ვაცხელე და ტკაჩენკოს ისეთი ძალით ვუჩქმიტე საჯდომზე, რომ თითები მეტკინა.
გამწარებულმა გაიქნია ეს ამხელა იდაყვი, რომელიც პირდაპირ სახეში მომხვდა და გადავტრიალდი. წავიქეცი. ზოგი ჩემს ადგილზე ამით დაკმაყოფილდებოდა, მაგრამ ორი სალტო დამატებით გავაკეთე, რითაც ხაზი გავუსვი მის უხეშობას. მსაჯმა ორივე გაგვაძევა მოედნიდან სპორტული ხულიგნობის “მუხლით’.
მაგას დავეძებდი?! ამოცანა შესრულდა. ტკაჩენკო მოედანზე აღარ იყო. ის მატჩი დამაჯერებლად მოვუგეთ “სტროიტელს”.
იმ შეხვედრის შემდეგ უკრაინელი და ქართველი მოთამაშე ერთმანეთთან ძალიან დაახლოვდნენ. მოედანზე დაუნდობელი მეტოქეები ცხოვრებაში კარგ ახლობლებად გადაიქცნენ. ერთ დღეს კიევის “სტროიტელი” თბილისში კიდევ ერთხელ ჩამოვიდა და საქართველოს დედაქალაქში ტკაჩენკოს “კრიმინალური” ისტორია გადახდა. ალბათ უმჯობესია თუ კვლავ ნიკოლოზ დერიუგინს მოვუსმენთ:
„მართალია ტკაჩენკო მაშინ მოვიმდურე, მაგრამ სპორტსმენების მტრობა ვის გაუგონია? მე და ტკაჩენკო მაგრად ჩავძმაკაცდით. ახლაც ახლო ურთიერთობა გვაქვს და ასეც გაგრძელდება. ერთ სახალისო ისტორიასაც გავიხსენებ.
“სტროიტელი” კვლავ გვეწვია თბილისში. კიეველები სასტუმრო “აჭარაში” დაბანაკდნენ. მატჩისწინა, ადრიანი დილაა და ტკაჩენკო სახლში მირეკავს:
– კოლია, ხვალ მაგისთვის არ გვეცლება, მატჩია და ერთი რამ უნდა გთხოვო. ჩემს მეუღლეს ძალიან მოსწონს ქართული შავი ღვინო.
– ვსო იასნა! – ვუთხარი. გავვარდი მაშინვე “საჭაშნიკეში”. ერთი ყუთი სპეციალურად გაფორმებული-შეფუთული “ხვანჭკარა” გამოვიტანე და ავუტანე ნომერში. შევედი და კაცს ფერი არ ადევს.
– მოხდა რამე? – ვეკითხები არანაკლებ ფერწასული.
– ბოტასი, ბოტასი უკრალი.
არადა, 52 ზომის ბოტასებს იცვამს კაცი, მეტი არც აქვს და ფეხშიშველა ხომ არ გამოვა ხვალ სათამაშოდ?
მალე მილიცია მოვიდა. სულ დაშმონეს იქაურობა. ვერც ძაღლმა აიღო გეში, მგონი მშიერი იყო და რესტორნიდან სულ რომ გემრიელი ჩაშუშულის სუნი ამოდიოდა – იქით იქაჩებოდა. დავანებოთ ყველაფერს თავი, მაგრამ ხვალ, ხვალ რა ეშველება ამ კაცს? ამისი ზომა ბოტასი საქართველოში არაა. თავის მოჭრაა პირდაპირ.
ისევ ჩვენმა ორგანოებმა ივაჟკაცეს და როგორღაც, პირდაპირი თუ ტრანზიტული რეისით კიევიდან ჩამოუტანეს ბოტასები თამაშის დაწყებამდე 15 წუთით ადრე.
დღემდე არაა ცნობილი იმ “ბოტასების” ადგილსამყოფელი. ალბათ რომელიმე გულშემატკივარს უდევს პიანინოს თავზე სუვენირად“.
ნიკოლოზ დერიუგინზე საუბარს იმით დავასრულებ, რომ ის სამშობლოს დიდი პატრიოტია, მრავალი წინადადების მიუხედავად, საქართველო არასოდეს დაუტოვებია და ამის გაკეთებას არც აპირებს:
„რუსეთზე რომ აღარაფერი ვთქვათ, ევროპის არაერთ ქვეყანასა და ამერიკაში ბევრჯერ ვყოფილვარ, მაგრამ დიდი ხნით დარჩენის სურვილი არასოდეს გამჩენია. ყოველთვის იმას ვფიქრობდი, საქართველოში როდის დავბრუნდებოდი. სხვათა შორის, აქტიური სპორტსმენობისას ბალტიისპირეთში, რუსეთსა და ბალკანეთში უამრავი მეგობარი შევიძინე. თბილისიდან წასვლა რომ მოვინდომო, პურის ფულს ყველგან ვიშოვი, მაგრამ აქედან აბარგებას არ ვაპირებ, ხალხი მიცნობს და სითბოს ვგრძნობ“.
