რომელი ვაქცინაციით მართვადი დაავადებებია აქტუალური ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში- ეპიდემიოლოგი

ოზურგეთში ბოლო პერიოდში  არაერთი ინფექციური დაავადება ცირკულირებს, რომელთა მართვაც დროული ვაქცინაციით შესაძლებელია. 

იმის შესახებ თუ რა დაავადებები ცირკულირებს და რა სიმპტომები ახასიათებს აღნიშნულ დაავადებებს,_ ამის შესახებ “გურია ნიუსს” ოზურგეთის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრის ეპიდემიოლოგი ელზა სიმონიშვილი ესაუბრა.

_ რომელი ვაქცინაციით მართვადი დაავადებებია აქტუალური ოზურგეთის მუნიციპალიტეტისათვის?

_ საყოველთაოდ ცნობილია, რომ ერთ-ერთი ყველაზე ეფექტური საშუალებაა ინფექციური დაავადებებისგან დასაცავად არის ვაქცინაცია.

 შეგახსენებთ, საქართველოში მოქმედებს იმუნიზაციის ეროვნული კალენდარი, რომელიც მოიცავს 13 ინფექციური დაავადების საწინააღმდეგო აცრას. ესენია:

• ტუბერკულოზი (BCG)
• B ჰეპატიტი
• დიფთერია
• ყივანახველა
• ტეტანუსი
• პოლიომიელიტი
• ყბაყურა
• წითურა
• წითელა
• როტავირუსული ინფექცია
• ჰემოფილუს ინფლუენცა ტიპი ბ
• პნევმოკოკური ინფექცია
• ადამიანის პაპილომავირუსი

მოკლედ, ვაქცინაციით მართვადი იმ  ინფექციური დაავადებების შესახებ, რომლებიც ბოლო პერიოდში ცირკულირებს ჩვენს მუნიციპალიტეტში:

ბოლო ორი წლის განმავლობაში გვიფიქსირდება ყივანახველას შემთხვევები, ყბაყურას ერთეული შემთხვევები, ასევე დაგვიფიქსირდა მწვავე B ჰეპატიტის შემთხვევები, რომელთა ეპიდემიოლოგიური კვლევით გამოვლინდა, რომ ეს დიაგნოზი უმეტესად დადასტურებულია აუცრელ ან აცრის უცნობი სტატუსის მქონე პაციენტებში;

ყივანახველა –  გადამდები ბაქტერიული ინფექცია, რომელიც სასუნთქ გზებს აზიანებს და შეიძლება ძალიან საშიში იყოს, განსაკუთრებით ჩვილებისა და მცირეწლოვანი ბავშვებისათვის

ყივანახველას სიმპტომები, როგორც წესი, ვითარდება 5-10 დღეში ინფექციის შემდეგ, თუმცა შესაძლოა 3 კვირა ან მეტიც დასჭირდეს. დაავადება ხშირად იწყება გაციების მსგავსი მსუბუქი სიმპტომებით, დაახლოებით 1-2 კვირის შემდეგ ხველა უარესდება და ხდება უფრო ინტენსიური, რასაც ახასიათებს:ძლიერი, უკონტროლო ხველის შეტევები,

• ღებინება ხველის შეტევების შემდეგ.
• ცისფერი შეფერილობა კანზე (ციანოზი) ჟანგბადის უკმარისობის გამო ძლიერი ხველის დროს.

ჩვილებში სიმპტომები შეიძლება განსხვავებული იყოს და მოიცავდეს:

• ხველის გარეშე სუნთქვის გაჩერება (აპნოე), რაც განსაკუთრებით საშიშია.
• ძილის პრობლემები.
• კვების გაძნელება

ყივანახველამ შეიძლება გამოიწვიოს სერიოზული გართულებები, განსაკუთრებით 1 წლამდე ასაკის ბავშვებში. მათ შორის სიკვდილიანობაც.

ყბაყურა — მწვავე ვირუსული დაავადება, რომელიც უპირველესად აზიანებს სანერწყვე ჯირკვლებს, განსაკუთრებით კი ყურისქვეშა სანერწყვე ჯირკვლებს . ის ხასიათდება ჯირკვლების შეშუპებითა და ტკივილით. ყბაყურა გადაეცემა ჰაერ-წვეთოვანი გზით, დაინფიცირებული ადამიანის ხველის, ცემინების ან ლაპარაკის დროს

ყბაყურას სიმპტომები, როგორც წესი, ინფექციიდან 16-18 დღის შემდეგ ვლინდება, თუმცა შესაძლოა 12-25 დღეც დასჭირდეს. დაავადება შეიძლება მიმდინარეობდეს უსიმპტომოდ ან მსუბუქი სიმპტომებით, განსაკუთრებით მცირეწლოვან ბავშვებში. ტიპური სიმპტომებია:

• სიცხე
• თავის ტკივილი
• კუნთების ტკივილი
• დაღლილობა
• მადის დაქვეითება
• ყურისქვეშა სანერწყვე ჯირკვლების შეშუპება და ტკივილი – ეს არის ყბაყურას ყველაზე დამახასიათებელი ნიშანი. სიმპტომები, როგორც წესი, 7-10 დღე გრძელდება

მიუხედავად იმისა, რომ ყბაყურა ხშირად მსუბუქად მიმდინარეობს, მან შეიძლება გამოიწვიოს სერიოზული გართულებები, განსაკუთრებით მოზარდებსა და მოზრდილებში. მ/შ ორქიტი – სათესლე ჯირკვლების ანთება მამაკაცებში. 

B ჰეპატიტი – ღვიძლის ვირუსული ინფექცია, რომელსაც იწვევს B ჰეპატიტის ვირუსი (HBV). მას შეუძლია გამოიწვიოს როგორც მწვავე, ასევე ქრონიკული ინფექცია.

 მწვავე B ჰეპატიტი გულისხმობს დაავადების საწყის, მოკლევადიან ფაზას, რომელიც შეიძლება გაგრძელდეს 6 თვემდე.

B ჰეპატიტის ვირუსის გადაეცემის ძირითადი გზებია:

• სისხლისმიერი კონტაქტი: დაბინძურებული ნემსების, შპრიცების ან სხვა ბასრი საგნების (მაგალითად, საპარსის, კბილის ჯაგრისის) გაზიარება. სამედიცინო ინსტრუმენტებით გადაცემა არასათანადო სტერილიზაციის შემთხვევაში.
• სქესობრივი კონტაქტი: დაუცველი სქესობრივი კონტაქტი ინფიცირებულ პარტნიორთან.
• დედიდან  შვილზე: ინფიცირებული დედიდან ახალშობილზე მშობიარობის დროს (ვერტიკალური გადაცემა).

ვირუსი არ გადაეცემა ჩვეულებრივი ყოველდღიური კონტაქტით, როგორიცაა ხელის ჩამორთმევა, ჩახუტება, ცემინება, ხველა, ან საერთო ჭურჭლის გამოყენება

მწვავე B ჰეპატიტის დროს, სიმპტომები შეიძლება იყოს მსუბუქი ან მძიმე, თუმცა ხშირია უსიმპტომო მიმდინარეობაც. გავრცელებული სიმპტომებია:

• დაღლილობა, სისუსტე
• სიცხე
• მადის დაქვეითება, გულისრევა, ღებინება
• მუცლის ტკივილი, განსაკუთრებით მარჯვენა ზედა კვადრატში (სადაც ღვიძლი მდებარეობს)
• სახსრების ტკივილი
• კანისა და თვალების სიყვითლე (სიყვითლე)
• მუქი ფერის შარდი
• ღია ფერის განავალი

გართულებების მიეკუთვნება ღვიძლის ციროზი.

ასევე მინდა ყურადღება გავამახვილო ამჟამად ქვეყნის მასშტაბით წითელას შემთხვევათა მატებაზე. ეს არის  ერთ-ერთი ყველაზე მძიმედ და შესაძლო გართულებებით მიმდინარე ვირუსული ინფექციური დაავადება, რომლის გადამდებლობა თითქმის 100%-ია.

აღნიშნული დაავადება ჩვენს მუნიციპალიტეტში, რამდენიმე წლის წინ, ადგილობრივი- ლოკალური ეპიდემიოლოგიური მატების სახით  დაფიქსირდა.

 ამ ეპიზოდის გახსენება საყურადღებო და აღსანიშნავია იმ მხრივ, რომ დაავადებების მატება არატიპიურ ასაკობრივ ჯგუფებში აღინიშნა(როგორც, წესი, წითელა ბავშვთა ინფექციად ითვლება). ჩვენს შემთხვევაში კი, ინფექციის მატება მოზრდილ ასაკობრივ ჯგუფებში დაგვიფიქსირდა, რომელთა იმუნიზაციის სტატუსის შესწავლით აღმოჩნდა, რომ დადასტურებულ შემთხვევათა ნაწილი იყო აუცრელი, ნაწილი კი უცნობი სტატუსის(სავარაუდოდ აუცრელი).

 ამასთანავე დაავადებული კონტიგენტის ასაკი ემთხვეოდა იმ პერიოდს, როცა ქვეყანაში არსებული სხვადასხვა ობიექტური მიზეზების გამო დარღვეული იყო ვაქცინაციის ჯერადობა, ვაქცინის მოწოდების დროულობა ან შენახვის პირობები.

 ეს კიდევ ერთი ნათელი დადასტურებაა იმისა, თუ რა მნიშვნელობა აქვს დროულ და სრულყოფილ გეგმიურ ვაქცინირებას ბავშვთა ასაკში.

ასევე აღსანიშნავი და საყურადღებო ფაქტია ტუბერკულოზის შემთხვევათა დადასტურება ჩვენს მუნიციპალიტეტში, რომელიც ასევე, ვაქცინაციით მართვად დაავადებებს მიეკუთვნება.

 BCG-(ბცჟ) ვაქცინა სიცოცხლის პირველ დღეებში კეთდება სამშობიაროში და ვინაიდან ჩვენი ქვეყანა ტუბერკულოზის შემთხვევათა სტატისტიკით, სამწუხაროდ არ მიეკუთვნება იმ ქვეყნების რიცხვს, სადაც აღნიშნული ვაქცინა არ შედის აცრების სავალდებულო კალენდარში, ასევე აუცილებელია აღნიშნული ვაქცინით ვაქცინირება.

ჩვენს მუნიციპალიტეტში დადასტურებული ზემოთ ჩამოთვლილი  დაავადების (ასევე  ვაქცინაციით მართვადი სხვა დაავადებების) პრევენცია, ეპიდემიოლოგიური ფონის მართვა, გართულებების თავიდან აცილება,  ყველაზე ეფექტურად სწორედ სრულყოფილი ვაქცინაციითაა შესაძლებელი,_ ამბობს ელზა სიმონიშვილი.