დღეს მორიგ მოგონებებს შემოგთავაზებთ.
ქართველები აღდგომას ყოველთვის განსაკუთრებულად აღნიშნავენ, მაგრამ ჩვენი ქვეყნის ისტორიაში იყო პერიოდი, როდესაც ამ რელიგიურ ზეიმს ოფიციალურად გვიკრძალავდნენ. რეპრესიების მიუხედავად, ჩვენი წინა თაობები მამა-პაპათა ტრადიციებს არ არღვევდნენ და აღდგომას სრულიად საქართველო ხვდებოდა.
დღევანდელი წერილის გმირები ქართული საზოგადოების ცნობილი პიროვნებები არიან. თავდაპირველად სიტყვას ცნობილ მომღერალ ვახტანგ ტატიშვილს გადავცემ.
„დღეს, ყველას რომ უხარია აღდგომის დღესასწაული და ყველა სამზადისშია, ადრე ყველა ჩუმად ემზადებოდა აღდგომისთვის. ბავშვობაში, აღდგომის დღესასწაულის მეორე დღეს, სკოლაში რომ მივდიოდით, სკოლის დირექტორი და მასწავლებლები ხელებს გვიმოწმებდნენ, წითელი საღებავი ხომ არ გვეტყობოდა ხელებზე. ვინც თანამდებობის პირი არ იყო და არც პარტიის წევრი გახლდათ, ამას ყურადღებას არ აქცევდა და ეკლესიაშიც დადიოდა. ბავშვობაში ბებიას ჩუმად დავყავდი ეკლესიაშიც და სასაფლაოზეც. ბათუმში „სოუხსობა” ჰქვია სასაფლაოს ადგილს, სადაც აღდგომის მეორე დღეს კი არ გადიან, არამედ მეორე ორშაბათს.
მამაჩემი პარტიის წევრი იყო, ეკლესიაში შესული რომ დაენახათ, საყვედურს ეტყოდნენ და წინ ვეღარ წაიწეოდა. როცა გავიზარდე და გასტროლებზე მივდიოდით, მაშინაც სიმკაცრე იყო. სამწუხაროდ კომუნისტური პარტიის წევრი გახლდით. სამხედრო სამსახურს რომ ვიხდიდი, მაშინ შევედი პარტიაში. მიუხედავად იმისა, რომ კომუნიზმის არ მჯეროდა, ისეთი სიტუაცია იყო, პარტიის წევრი უნდა ყოფილიყავი. იდეოლოგები ეკლესიის წინ იდგნენ და ვინც ეკლესიაში შევიდოდა, ჩუმად სურათებს უღებდნენ. მერე კგბ–ში იბარებდნენ და საყვედურს აძლევდნენ. კგბ–ს თანამშრომლებს ეკლესიაში შესული რომ დავენახე, შეიძლება გასტროლებზე არ გავეშვი.
ერთხელაც კგბ-ში დაბარებას მაინც ვერ გადავურჩი. გადაღება მქონდა და ჩემს ორწლინახევრის ბიჭს ვიღაცამ ასეთი რამ ასწავლა – რომ შეეკითხებოდი, ლენინმა რა ჰქნაო? ის გიპასუხებდა: დაგვღუპაო. ამაზე ყველა ვიცინოდით. გავიდა 2 თვე და ფილარმონიაში კგბ–ს წარმომადგენელი მოვიდა. სამი კომუნისტი თავდებად უნდა დამდგომოდა, რომ ვახტანგ ტატიშვილი კარგი კომუნისტია და ჩვენს ბელადზე ასეთ რაღაცას შვილს არ ასწავლიდაო. თუ თავდებად არავინ დამიდგებოდა, პარტიიდან გამრიცხავდნენ. ეს კი იმას ნიშნავდა, რომ ყველა გზა მოჭრილი მექნებოდა. საბედნიეროდ თავდებად დამიდგნენ ალექსანდრე ბასილაია, ჯემალ ბაღაშვილი და მესამე რუსი, ისიც ჩვენი თანამშრომელი გახლდათ. კიდევ კარგი, რომ კგბ–ს წარმომადგენელი (რატი ტატიშვილი) ჩემი მოგვარე იყო და ამანაც მიშველა. რატომღაც ყველას ჰგონია, რომ კგბ–ში ყველა ცუდი ადამიანი იყო. რატი ტატიშვილი კგბ–ში კულტურის განყოფილების თანამშრომელი გახლდათ და ძალიან კარგი პიროვნება იყო. ჩვენს ანსამბლს, სუხიშვილების ანსამბლს საზღვარგარეთ დაჰყვებოდა“.
დღევანდელ ისტორიებს ცნობილი თბილისელი ექიმი ლადო კახაძე გააგრძელებს, რომელმაც ერთ აღდგომა დღეს, ერთ თანამემაულე ავტოინსპექტორს სასიამოვნო სიურპრიზი გაუკეთა.
„ერთ აღდგომა დღეს, მეგობრებმა გადავწყვიტეთ ყველანი ერთად, ერთი ჩვენი მეგობრის სამთავრობო დაჩაზე შევხვედროდით ამ დღესასწაულს. წავედით ხორაგით დატვირთულები ჩემი მანქანით. ჩავედით და აღმოჩნდა, რომ ყველაფერი გვაქვს და სააღდგომოდ პასქა დაგვავიწყდა. არადა, უპასქოდ როგორ შეიძლება. რომ ჩავედით, ჩავუქეიფეთ და ცოტა ნასვამი ვიყავი. ბიჭებს ვუთხარი, არა უშავს ნასვამი რომ ვარ, აქვე ცხოვრობს ჩემი მეგობრის ოჯახი, მივაკითხავ და ერთ პასქას გამოვართმევ, სიმბოლურად რომ გვედოს სადღესასწაულო სუფრაზე-მეთქი.
დავჯექი საჭესთან და წავედი. გავიხედე, ყვითელმოტოციკლიანი ინსპექტორი ბუჩქებშია ჩამალული. ვიფიქრე, ნასვამი ვარ, რომ გამაჩეროს, უნდა დამაჯარიმოს და ჯობია, მანქანა გავაჩერო და რამე მოვიფიქრო-მეთქი. ასეც მოვიქეცი, სადღაც ას მეტრში გავაჩერე მანქანა, გავაღე კარი და ცალი ფეხი მიწაზე გადმოვყავი. გავიხედე, ცოტა ხანში ინსპექტორი მომიახლოვდა. რატომ გამაჩერე-მეთქი, ვკითხე. გადაირია, მე კი არ გაგაჩერე, შენ გაჩერდი და მე მოვედი, ღმერთი რჯულიო.
შემატყო ნასვამი ვარ. გაიჭიმა მხრებში და მითხრა, ნასვამი ბრძანდები არა საჭესთანო. არ დავუმალე, სიმართლე ვუთხარი, დიახ, ნასვამი ვარ, მეგობრებთან ერთად, სამთავრობო „დაჩაზე“ ვარ ამოსული და სააღდგომოდ პასქა დაგვრჩა, ვიფიქრე აქვე მივალ ერთ-ერთ მეგობართან და გამოვართმევ-მეთქი. ხომ არ წამოგყვეო, მითხრა. ვუპასუხე, აქვეა და არ მინდა, დიდი მადლობა, რომ არ დამაჯარიმე-მეთქი. სახელი და გვარი ვკითხე ამ პატიოსან ინსპექტორს და დავშორდი. მოკლედ, მივიტანე პასქა დაჩაზე.
ჩვენთან ერთად, სუფრასთან იყო ავთო იოსელიანი. ვუთხარი, დღეს ასეთი და ასეთი ამბავი შემემთხვა ინსპექტორთან, მინდა, ის კაცი მოვიპატიჟო, შენ გავლენიანი კაცი ხარ, გამოიყენე ახლა ეს შენი ძალაუფლება და იქნებ ეს საქმე მოაგვარო-მეთქი. მართლაც, გადარეკა, არ გასულა ერთი საათი და ორმა ჩეკისტმა შემოიყვანა ოთახში ის კაცი ზოლიანი პიჟამათი და „შლოპანცებით“. რომ დამინახა, თვალები გაუბრწყინდა. წამოვხტი სუფრიდან, მივვარდი, გადავეხვიე, ჩავეხუტე, მადლობა კიდევ ერთხელ გადავუხადე და მისი სადღეგრძელო შევსვი. სულ გადაირია ის ინსპექტორი. დაჯდა და მოყვა: ეს რა მიქენით, ვიწექი ჩემთვის სახლში მშვიდად, გავიხედე ცოლი შემოვიდა ოთახში და მითხრა, ჩეკისტები მოვიდნენ შენს წასაყვანადო. მერე ეს ორი ჩეკისტი რომ შემოვიდა და მითხრა, ადექი, ჩაიცვი უნდა წაგიყვანოთო, გული გამისკდა, ვიფიქრე დავიღუპე-მეთქი. რაღა მეცმებოდა, ასე ზოლიან პიჟამაში გამოწყობილმა დავღუნე თავი და გამოვყევი. მეგონა, სასაკლაოზე მივდიოდი და ამ დიდებულ სუფრაზე, ძვირფას საზოგადოებაში არ ამოვყავი ასეთ ფორმაში თავიო.
დღესაც ვიხსენებ იმ ადამიანს. არასდროს დამავიწყდება მისი პატივისცემა და ამ პატივისცემის გამო მისი შეშინებული თვალები“.
დღევანდელი მოგონებების დასასრულს ერთი ქართველი მოხერხებული ახალგაზრდის სააღდგომო შემთხვევის შესახებ მოგიყვებით. ეს ბიჭი საზოგადოებისთვის ცნობად სახეს არ წარმოადგენს, ამიტომ მხოლოდ სახელით მოვიხსენიებთ.
ეს ამბავი რამდენიმე წლის წინ მოხდა. ერთ სოფელში ერთი ენაკვიმატი ახალგაზრდა კაცი ცხოვრობდა, სახელად მურთაზი. მურთაზი ქალაქში ცხოვრობდა და სოფელში იშვიათად ჩამოდიოდა ბებიის სანახავად. ერთხელ სააღდგომოდ ჩამოვიდა. გაუხარდა ბებიას, წელს მაინც გახვალ ბაბუაშენის საფლავზე, ბავშვობის მერე არ ყოფილხარო. მურთაზმა, რა თქმა უნდა, მაგისთვის ჩამოვედი, წინაპრის ხსოვნის წინაშე ვალი უნდა მოვიხადოო და მეზობლებთან ერთად აღდგომის მეორე დღეს სოფლის ბოლოში სასაფლაოზე წავიდა. ბებიამისმა წესისამებრ წითელი კვერცხი, პასქა და ღვინო გაატანა. სამეზობლოს ერთი დიდი მაგიდა გვქონდა გაკეთებული დიდი მუხის ქვეშ, სადაც ერთად ვიკრიბებოდით, როცა საფლავებს მოვივლიდით, და ვსვამდით.
მურთაზი ცოტა მოგვიანებით მოვიდა. ბიჭებმა მოვილაპარაკეთ, არ გვეთქვა, სად იყო ბაბუამისის საფლავი, რადგან დარწმუნებული ვიყავით, რომ თვითონ არ იცოდა. რა თქმა უნდა, ასეც მოხდა – რამდენიმე საფლავს თვალი მოავლო და როცა მიხვდა, ტყუილად წვალობდა, მოშორებით ერთ-ერთ საფლავთან მივიდა, ორი ცალი კვერცხი ამოიღო, საფლავზე გადააგორა და თქვა: თუ ბაბუაჩემი ხარ, ორივე გქონდეს, თუ არა და, ერთი დაიტოვე და ერთი ბაბუაჩემს მიეციო. აი, ასეთი გამოსავალი იპოვა მოხერხებულმა მურთაზმა.
