ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭანიეთში, დათო კალანდაძის ოჯახში, მიწიდან 960 ლიტრიანი ქვევრი ამოიღეს.
როგორც ოჯახის ბებია- ბაბუა ამბობდა, ქვევრი იყო 60 ფუთიანი. შემდეგ ეს არაერთხელ დაუზუსტებიათ. როგორც ვიცით ფუთი 16 ლიტრისგან შედგება.
_ქვევრი, რაც მეხსიერება გვაქვს და ბებია ბაბუებსაც ასე ახსოვდათ, აქ, ცოლიკაურის ჯიშის ვაზის მწკრივების დასაწყისში იყო ჩადგმული. ქვედა მხარეს კი ჩაის პლანტაცია იყო გაშენებული, „კერძო ჩაის“ ეძახდნენ საკარმიდამო ნაკვეთში არსებულ პლანტაციას. მოგვიანებით ეს ვაზი აუჭრიათ და თხილი გაუშენებიათ. დახლოებით, 60-იან წლებში. ქვევრი კი დაუტოვებიათ იმავე ადგილზე. მასში ღვინოს აღარ აყენებდნენ,თუმცა უფუნქციოდ მაინც არ იყო და საარაყე მასალის მოსათავსებლად იყენებდნენ, _ გვიამბობენ ოჯახში.
ოჯახის დიასახლისი, ჩვენი კოლეგა, „გურია ნიუსის“ ჟურნალისტი, მარინა ჩიხლაძე ქვევრების ისტორიას იხსენებს და მიწიდან ქვვრის ამოღების მიზეზსა და მიზანზე გვესაუბრება:
_კარგად ვიცით, ჩვენი ქვეყანა ვაზის სამშობლოა. რა მოთვლის უამრავ ექსპონატს, რაც მოძიებულია და დაცულია ჩვენს მუზეუმებში, როგორც მეღვინეობის ქვეყნის მრავალსაუკუნოვანი არსებობის დასტური. მეღვინეობიდან გამომდინარე, მექვევრეობის კულტურაც რომ ჩვენს წელთაღრიცხვამდელია საქართველოში, ესეც საყოველთაოდ ცნობილია. ეს არის ჭური. გურიასა და იმერეთში დიდი მოცულობის ქვევრს ხმო ჭურს ეძახდნენ. ჩემი ინტერესი ამ ქვევრის მიწიდან ამოსაღებად, ტურისტული ბიზნესის განვითარების იდეას უკავშირდება და ამ მხრივ, უდავოდ საინტერესოდ უნდა იქცეს. დღეს ყველაფერ არქაულისადმი, სადაც ყოფითი კულტურის ნიშნები უხვად არის, დიდი ინტერესია. მივმართე ოზურგეთის მუზეუმის საუკეთესო სპეციალისტს, ისტორიკოსს, მანანა ლომაძეს. მან თქვა, რომ ქვევრს არქაული შტრიხები ძალზე დახვეწილად ატყვია, საინტერესოდ ხელოვნება იკითხება. გეგონება, თანაბარი ზომის ნაწილებად გამზადებული თიხა წრიულად არის აკინძული. ეს უფრო ეთნოგრაფიული მშვენებაა. არქეოლოგიასთან საქმე არ აქვს, რადგან ოჯახმა იცოდა მისი არსებობის შესახებ, ქვევრი ნამარხებში არ მოქცეულა და ასე თუ ისე, მთლად უფუნქციოდ მაინც არ იყო. მან ასევე თქვა, რომ ქვევრის ირგვლივ ძალზე საინტერესო და მეტი ინფორმაციის შეგროვება თავად ოჯახს შეუძლია.
საკარმიდამო ნაკვეთში, სახლის მიმდებარედ, ღია ცის ქვეშ, განთავსებულია ღია მარანი, სადაც სხვადასხვა ზომის შვიდი ქვევრია განთავსებული.
როგორც ქალბატონმა მარინამ გვითხრა, ქვევრს მალე გადაიტანენ სწორედ არსებული მარანის სიახლოვეს. ოღონდ მისი მიწაში დაფლვა არ მოხდება. მას საინტერესო სანახაობრივი დანიშნულება ექნება, რაც ჩვენს ქვეყანაში შემოსულ უცხოელ სტუმრებს გააცნობს, გურულ საოჯახო ყოფას და გურული ხალხის ფენომენს, ერთ კონტექსტში მოქცეულს – რა ფიზიკური, გონებრივი, შემოქმედებითი უნარები, ნიჭი და მოტივაცია ჰქონდათ მათ, როგორ იქმნებოდა არა მარტო გურული სამზარეულო, არამედ მუსიკალური, შრომითი, ყოფითი ნივთები, განსაკუთრებით კი უმთავრესი -ვაზის კულუტურის თანამდევი მექვევრეობის კულტურა, _ გვითხრა მან.
ავტორი
