საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე ცხოვრება სულ უფრო რთულდება ყველასთვის განსაკუთრებით, ახალგაზრდებისთვის. ისინი ძალიან რთულ გზას გადიან საქართველოს მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე მოსახვედრად. „გურია ნიუსთან“ საუბრისას რესპონდენტმა ვინაობის გამხელა არ ისურვა, რადგან აფხაზეთში მისი ოჯახის წევრები არიან დარჩენილი და შეეშინდა, საფრთხე არ შეექმნა მათთვის.
იგი ჩვენთან საუბრისას იხსენებს, როგორია საქართველოს ოკუპირებულ აფხაზეთში ცხოვრება…
_ ჩემი აფხაზეთთან კავშირი დაიწყო ბავშვობიდან. მეშვიდე კლასში ვიყავი, როცა მამასთან, გალში მომიწია საცხოვრებლად გადასვლა. სრული ქაოსი დამხვდა იქ… იყო ბევრი პრობლემა, მაგრამ, საბოლოოდ, გავართვი თავი ჩემი იქაური მეგობრების წყალობით.
_ აფხაზეთის სკოლებში რა ენაზე ასწავლიან ბავშვებს?
_ ომის შემდეგ პერიოდში სწავლა მთლიანად რუსულ ენაზე იყო. რომელ სკოლაშიც მე დავდიოდი, იქ მხოლოდ ერთი საგანი იყო ქართულ ენაზე _ ქართული ენა და ლიტერატურა, რომელსაც კვირაში ორი დღე ეთმობოდა. სხვა ყველა საგანს რუსულად გავდიოდით. ძალიან აგდებული დამოკიდებულება იყო. იმდენად, რომ სურვილი გეკარგებოდა ქართული ენის სწავლის.
_ იქ მცხოვრებლებს რამდენად მიგიწვდებოდათ ხელი მედიკამენტებსა და ჯანდაცვის სერვისებზე?
_ სიმართლე რომ გითხრათ, როცა მე ან ჩემს ოჯახს რამე წამალი დაგვჭირვებია და გავსულვართ, ნებისმიერი წამალი გვიყიდია. თუ გალში არ იყო, სოხუმიდან ან გაგრიდან მოჰქონდათ. ცუდია, რომ ზოგი იქ მცხოვრები ახალგაზრდა ამბობს, თითქოს არ მიგვიწვდებოდა ხელი წამლებზე ან არ იყო, ასე არ ყოფილა, რადგან მე რამდენჯერაც დამჭირვებია წამლები თუ საავადმყოფო, ყოველთვის მქონდა საკმარისი ყურადღება. როცა მე ან ჩემს ოჯახს რამე დახმარება დაგვჭირვებია, ყოველთვის აღმოუჩენიათ დახმარება.
_ თუ ასხვავებდნენ ქართველებს იქაური აფხაზებისგან?
_ მსგავსი მაგალითი არ ყოფილა. უბრალოდ, თუ მე ვდგავარ რიგში და ჩემს შემდეგ ვინმე „წონიანი ტიპი“ მოვიდა იმას გაატარებენ ურიგოდ და მე ისევ ჩემს რიგში მომიწევს დგომა. ეს მემგონი აქაც ასეა. დეზინფორმაცია ვრცელდება აფხაზეთზე და ძალიან მწყინს.
_ როგორ ხდება საქართველოს დანარჩენ ტერიტორიაზე გადმოსვლა და თქვენ რამდენად მარტივად შეგეძლოთ გადაადგილება ეგრეთწოდებულ საზღვარზე?
_ 14-წლამდე მამას საბუთი ჰქონდა, რომ მე მისი არასრულწლოვანი შვილი ვიყავი და შეეძლო გადმოვეყვანე ეგრეთწოდებულ საზღვარზე. 15 წლისას მომიწია ოფიციალური საბუთის აღება, რითიც შევძლებდი მამასთან ერთად გადამელახა „საზღვარი“. ძალიან ბევრჯერ ყოფილა, რომ ჩუმად გადავპარულვარ ან ჩემს ოჯახს ფული გადაუხდია, რადგან ან გამოცდა მქონდა ან ჯანმრთელობის მდგომარეობის და ექიმთან ვიზიტის საჭიროების გამო უნდა გადავსულიყავი. ყოველთვის ჯერ ენგურის ხიდზე მივდიოდით, რომ გვეცადა ოფიციალურად გადმოსვლა. რა თქმა უნდა, არ გვიშვებდნენ, მიზეზად არასაკმარის დოკუმენტებს ამბობდნენ. მამას არ ჰქონდა იქაური მაცხოვრებლის სტატუსი. ხალხს იძულებულს ხდიდნენ, იქ მაცხოვრებლის სტატუსი აეღოთ. წინააღმდეგ შემთხვევაში, „შავი გზით“ გვიწევდა გადასვლა და ხშირად გვიჭედრნენ, ზოგს კი ფიზიკურადაც უსწორდებოდნენ. მახსოვს, გამოცდების პერიოდი მქონდა და „საზღვარზე“ არ მიშვებდნენ. მაშინ მამამ 5000 რუბლი გადაიხადა, რომ მე გადმოვსულიყავი საქართველოს მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე.
_ რა ხდება ეგრეთწოდებულ საზღვარზე დაჭერის შემდეგ?
_ „საზღვარზე“ დაჭერისას მივყავდით პოლიციას და გვართმევდნენ ყველა სახის საბუთს _ პირადობა იქნებოდა თუ ნებისმიერი სხვა. არა მხოლოდ ქართულს, არამედ ყველას. შემდეგ, რაღაც თანხის სანაცვლოდ გვიშვებდნენ, მაგრამ საბუთებს იტოვებდნენ.
_ როგორ შეაფასებთ იქ ცხოვრებას?
_ ძალიან მიყვარს იქაურობა, მაგრამ იქ ცხოვრება ურთულესია, როცა შენ ხარ ქართველი და უფლება არ გაქვს შენს ენაზე ისაუბრო. არავინ გიკრძალავს, მაგრამ იცი, რომ თუ გაგიგეს ქართულად საუბრობ, პრობლემები შეგექმნება. იქ მე სულ ქართულად ვსაუბრობდი. ერთხელ, როდესაც პარკში მეგობრებთან ერთად ვიყავი, ერთი პიროვნება მოვიდა და მითხრა, რომ პატივი მეცა მათთვის და ქართულად არ მესაუბრა…
_ ოკუპირებულ აფხაზეთში ქართველებისადმი უარყოფითი დამოკიდებულება აქვთ?
_ კი. სულ სხვანაირად გვიყურებენ და ეს დამოკიდებულება ყოველთვის იგრძნობოდა.
იქიდან ყველა ახალგაზრდა მოდის, რადგან არ არის იქ არანაირი პერსპექტივა, განვითარების შანსი… თუმცა, ბოლო პერიოდში ბევრი რამ გალამაზდა და შეიქმნა…
მინდა, რომ იქაც იგივენაირად შეეძლოთ განვითარება ახალგაზრდებს, როგორც აქეთ... _ ამბობს ახალგაზრდა ოკუპირებული აფხაზეთიდან, რომელიც უკვე რამდენიმე წელია, აფხაზეთში არ ყოფილა.
