პროგრამის ფარგლებში დაფინანსდება გეგმიური ოპერაციების ფართო სპექტრი, კარდიოქირურგიული და ონკოლოგიური ოპერაციების ჩათვლით, წინასაოპერაციო და პოსტოპერაციული პერიოდის გამოკვლევებით. წლიური ლიმიტი 15 ათასი ლარია, დაფინანსება 70%-ით, ხოლო 18 წლამდე ასაკის პაციენტებისათვის გეგმიური ოპერაციების ხარჯებს ონკოლოგიაში სრულად დაფარავს სახელმწიფო;
ონკოლოგიური პაციენტების გამოკვლევა და თერაპია (ქიმიოთერაპია, ჰორმონოთერაპია და სხივური თერაპია, აგრეთვე ამ პროცედურებთან დაკავშირებული გამოკვლევები და მედიკამენტები) დაფინანსდება 80%-ით. წლიური ლიმიტი შეადგენს 12 ათას ლარს. ონკოლოგიურ პაციენტთა მკურნალობა და გამოკვლევები 18 წლამდე დაფინანსდება სრულად.
გარდა ამისა, მნიშვნელოვნად გაფართოვდა პირველადი ჯანდაცვისა და გადაუდებელი სტაციონარული მომსახურების მოცულობა, მშობიარობა კი უფასო გახდა.
მიუხედავად იმისა, რომ საყოველთაო ჯანდაცვის შესახებ მოსახლეობას ინფორმაცია სხვადასხვა საინფორმაციო საშუალებებით მიეწოდება, კითხვები მაინც ბევრი აქვთ. მათ აინტერესებთ ყველა დეტალი, რომელსაც საყოველთაო ჯანდაცვა ითვალისწინებს.
დეტალების გარკვევა ამ საკითხში ყველაზე კომპეტენტურ პირთან, ჯანდაცვის მინისტრ დავით სერგეენკოსთან გადავწყვიტეთ.
_ ბატონო დავით, საყოველთაო ჯანდაცვის პირველ ეტაპზე დარეგისტრირდა 1, 350, 000 ბენეფიციარამდე. ჯანდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში ნათქვამია, რომ გადაუდებელი ამბულატორიული მომსახურება გაეწია 40 000-მდე პაციენტს, ხოლო სტაციონარული მომსახურება 15 000-ზე მეტ პაციენტს. ამ მონაცემების მიხედვით აქვს თუ არა ჯანდაცვის სამინისტროს რაიმე სახის სტატისტიკა, რა სახის დაავადებები გვხდება ყველაზე ხშირად საქართველოში?
_ რა თქმა უნდა, გარკვეული სახის სტატისტიკა გვაქვს, ჩვენ გავაანალიზეთ სურათი და როგორც აღმოჩნდა, ის თანხვედრაშია საერთაშორისო სტატისტიკასთან. პირველ რიგში მოთხოვნა არის გულსისძარღვთა სისტემის და ზოგადად სისხლძარღვთა დაავადებების მკურნალობაზე. პირველ ადგილზეა ინფარქტი, ინსულტი, ტრამვა და ჭრილობები. ამით არაფრით განვსხვავდებით საერთაშორისო სტატისტიკისგან, მაგრამ ეს მონაცემები ვერ მოგვცემს სრულ სურათს. ავადობის სტრუქტურის სრული სურათი შეგვექმნება პირველი ივლისიდან კვლევით. ეს იყო ურგენტული შემთხვევები.
_ გულსისძარღვთა და ონკოლოგიური დაავადებების შესახებ ყველაზე მეტი კითხვა აქვს იმ ადამიანებს, რომლებიც ჩვენ სოციალური ქსელით გვეკითხებიან საყოველთაო ჯანდაცვის შესახებ. გულსისძარღვთა დაავადებების გართულებული ფორმაც საჭიროებს ქირურგიულ ჩარევას და ისეთ ძვირადღირებულ ოპერაციას, როგორიც არის შუნტირება. ითვალისწინებს თუ არა საყოველთაო ჯანდაცვის პროექტი, ამ ოპერაციის დაფინანსებას?
_ ამაზე შემიძლია მოკლედ გიპასუხოთ, _ დიახ, ითვალისწინებს 1 ივლისიდან, თუმცა ამაში ჩვენ საქართველოს მოქალაქეებს ვეხმარებოდით პირველ ივლისამდეც. 60 წლის ზევით ეს ოპერაცია, გულის ქირურგია იფარებოდა სადაზღვევო პოლისით, ხოლო ჩვენ ვეხმარებოდით ე. წ რეფერალური პროგრამით იმ ადამიანებს, რომლებიც 60 წლამდე იყვნენ და ჭირდებოდათ ოპერაცია. ვეხმარებოდით გამონაკლისის სახით. ახლა ეს უკვე შევიდა ახალი ჯანდაცვითი პროგრამის შემადგენლობაში და პაციენტებს უფინანსდებათ.
_ რაც შეეხება ონკოლოგიურ დაავადებებს, საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამის მიხედვით, სახელმწიფო ამ პაციენტებს დააფინანსებს 80%-ით და წლიური ლიმიტი შეადგენს 12 000 ლარს. რას ნიშნავს ეს 12 000 ლარი და როგორ შეუძლიათ მისი მოხმარება ონკოლოგიურად დაავადებულებს? ამ თანხაში შედის გამოკვლევებიც და ქირურგიული ოპერაციებიც?
_ მოდით, ამ საკითხს ცოტა ვრცლად შევეხები. ზოგადად, ონკოლოგიური დაავადებების მკურნალობა შედგება სამი მიმართულებისგან: ქირურგიული ოპერაცია, ქიმიოთერაპია და სხივური თერაპია. ქირურგიული ოპერაციები, ის რაც ონკოლოგიას ჭირდება შედის გეგმიური ოპერაციების შემადგენლობაში და ფინანსდება იგივე წესით, როგორც გეგმიური ოპერაციები _ 70%-ს იხდის სახელმწიფო და 30 %-ს _ პაციენტი. ბავშვებში 100 %-ით ფარავს სახელმწიფო ხარჯებს.
ახლა, რაც შეეხება დანარჩენ ორს _ ქიმიოთერაპიას და სხივურ თერაპიას, დაავადების ჯგუფის გარკვეული სპეციფიკიდან და ტექნოლოგიების სიძვირიდან გამომდინარე, ჩვენ ეს მთლიან პაკეტში კი არ გავაერთიანდეთ, არამედ ცალკე გამოვიტანეთ, ისევე როგორც სოციალურად დაუცველებსა და პედაგოგებში. ქიმიოთერაპიას და სხივურ თერაპიას დავაფინანსებთ ცალკე ლიმიტით, 12 000 მარტო ამაზე იქნება გამოყოფილი. 18 წლამდე იქნება სრული დაფინანსება, ხოლო 18 წლის ზემოთ სახელმწიფო გადაიხდის 80 %-ს. ეს არის ჩვენი მოდელი. ანუ თუ პაციენტს დაჭირდება ქირურგიული ოპერაცია, ის ცალკე ანგარიშიდან დაიფარება, 15 000 იანი გეგმიურიდან.
_ ჯანდაცვის სამინისტრო დარგის ექსპერტებთან, საერთაშორისო ორგანიზაციებთან და საზღვარგარეთ მცხოვრებ ქართველ ექიმებთან ერთად მუშაობს ონკოლოგიური დაავადებების პროფილაქტიკის, დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის სამოქმედო გეგმაზე, რომელიც ჰარვარდის სამედიცინო სკოლისა და აშშ-ს ჯანდაცვის ეროვნული ინსტიტუტის მონაწილეობით შემუშავდება. რა პროექტზეა საუბარი და რა შედეგს მოიტანს ის ონკოლოგიურად დაავადებულთათვის?
_ მოდით, ასე ვთქვათ, რომ საქართველოში, სიკვდილიანობის მიზეზებში ონკოლოგიას არც თუ ისე დიდი ადგილი უჭირავს. აბსოლუტური უმრავლესობა სიკვდილიანობისა მოდის ინსულტებსა და ინფარქტებზე. სხვათაშორის, მესამე ადგილზეა ღვიძლის ცეროზი და მეოთხე ადგილზეა ონკოლოგია. მასშტაბებზე რომ შეგექმნათ წარმოდგენა, სიკვდილიანობის თვალსაზრისით, გულსისძარღვთა დაავადებებს საქართველოში უჭირავს 60%. მიუხედავად იმისა, რომ ონკოლოგიურ დაავადებებზე სულ 5% მოდის, დაავადების სპეციფიკიდან გამომდინარე, ეს არის ფატალურობის და უმწეობის შეგრძნება, რომელიც არა მარტო პაციენტს ანადგურებს, არამედ მთელ მის საახლობლოს, ამიტომ აქ არის გამოყენებული განსაკუთრებული მიდგომა.
ქვეყანაში, დღეის მდგომარეობით, არ არსებობს ონკოლოგიის ეროვნული სტრატეგია, თუ როგორ უნდა მოვიქცეთ, კარგია, ცუდია, რაც ხდება, უბრალოდ რ ვიცით… აქამდე ეს ყველაფერი მინდობილი იყო მხოლოდ სამედიცინო დაწესებულებებზე. საავადმყოფო იყო მოდული და ფიქრობდნენ, რომ მთავარია პაციენტი მივიდეს იქამდე და ყველაფერი მოგვარდება. სინამდვილეში, ასე არ არის. ამ მიმართულებით გვინდა, რომ ჩამოვაყალიბოთ მთლიანი სტრატეგია ონკოლოგიის სფეროში, რომელიც იწყება პროფილაქტიკიდან, დაავადების ადრეული გამოვლენიდან და დაავადების სწორი მკურნალობიდან.
_ როგორ წარმოგიდგენიათ ამის გაკეთება?
_ ამ სტრატეგიის შემუშავებაში, რა თქმა უნდა, აქტიურად იქნებიან ჩართულები ადგილობრივი სპეციალისტები, თუმცა ასეთი სტრატეგიული ხედვების და დაგეგმარებისთვის მხოლოდ ადგილობრივი რესურსი არ არის საკმარისი.
ჩვენ პირველ რიგში, დავიწყეთ ზრუნვა ბავშვთა ონკოჰემატოლოგიაზე და ამ მიმართულებით ვახორციელებთ პროექტს, რომლის სრულ დაგეგმარებასა და სისტემის აწყობაში დაგვეხმარებიან ამ საქმეში ყველაზე დიდი ცოდნისა და გამოცდილების მქონე დაწესებულებები და ორგანიზაციები. აი, ეს არის ჩვენი ამოცანა, რომ მოვიცვათ მთელი მწკრივი დაწყებული პროფილაქტიკიდან, დამთავრებული დაავადების სწორი მართვით. ეს სწორი მართვა არ გულისხმობს მხოლოდ დიაგნოსტიკას და მკურნალობას, მოიცავს ხარჯეფექტურ მკურნალობას, პერსონალის გადამზადებას, შესაბამისი აღჭურვილობის შეძენას და ასეთი სტრუქტურების ეფექტურ მენეჯმენტს. ასეთ ფართო ფრონტის გეგმა გვაქვს განსახორციელებელი და პირველ შეთანხმებებს მივაღწიეთ კიდეც. ეს ყველაფერი აქტიურ ფაზაში გადავა სექტემბრის მეორე ნახევრიდან.
