თურქული კომპანიები, ჭოროხის ქვედაბიებში, საქართველოს ტერიტორიაზეც აშენებენ 3 ჰიდროელექტროსადგურს.
ბევრ პრობლემასთან ერთად, რომელიც მშენებლობებს ახლავს, აღსანიშნავია მდინარე ჭოროხის მიერ მოტანილი ნატანის შემცირების საფრთხე. ნატანს დიდი მნიშვნელობა აქვს ზღვის სანაპიროს ფორმირებისთვის და კაშხლების გამო აჭარის სანაპირო ზოლი საფრთხეშია.
არასამთავრობო ორგანიზაცია “დედამიწის მეგობრების” თავმჯდომარის და გარემოსდაცველის ნინო ჩხობაძის თქმით, თურქებმა გარკვეულწილად აღიარეს, რომ ჭოროხის კაშხლები ზემოქმედებას მოახდენს საქართველოს ტერიტორიაზე. ამიტომ დაიგეგმა, თუ რა შედეგები მოჰყვებოდა ქვედაბიებში, ანუ საქართველოს ტერიტორიაზე ამ კაშხლების მშენებლობას. ჩხობაძის განცხადებით, ყარსის ხელშეკრულებით, რომელიც 20-იან წლებში დაიდო, საუბარია ჭოროხზეც. მაგრამ მაშინდელ შეთანხმებაში მხოლოდ ისაა ნათქვამი, რომ საქართველოში წყლის შემოდინება არ უნდა შემცირდეს. თურქეთი არ შეზღუდავს მის რაოდენობას. ხოლო ინერტულ მასალაზე, ნატანზე, რომელიც ჭოროხმა უნდა ჩამოიტანოს, არაფერი თქმულა.
“ნატანის კიდევ ერთი წყაროა აჭარისწყალი. მაგრამ იქ დაგეგმილი მშენებლობები ისე არ მიაყენებს გარემოს ზიანს, როგორც ჭოროხის ბოლო სამი კაშხალი, რადგან სწორედ ჭოროხის მოტანილი ნატანით ხდება აჭარის სანაპიროს ფორმირება. ნატანთან დაკავშირებით თურქები აპელირებდნენ, რომ მათ ექნებათ თანამედროვე კაშხალი, რომელსაც მისი გამორეცხვა შეუძლია. ჰიდროელექტროსადგურების ასეთი კონსტრუქციები არსებობს მსოფლიოში, ასე რომ ეს შესაძლებელია, მაგრამ ძნელი სათქმელია, საკმარისი იქნება თუ არა მაინც ეს ნატანი”, _ ამბობს ჩხობაძე.
როგორც აღვნიშნეთ, მდინარე ჭოროხზე საქართველოც აშენებს კაშხლებს და თურქეთშიც. რაც შეეხება ბათუმს, როგორც ჩხობაძე აღნიშნავს, რეალურად, პლაჟის ფორმირება ისე არ მოხდება, როგორც საჭიროა.
“ზუსტად იმის თქმა, რა ეშველება ბათუმს, არ შეგვიძლია. თუმცა პროგნოზის გაკეთება ბოლო შტორმის დროს განვითარებული მოვლენებით შეიძლება, ახლადაშენებული სანაპირო რომ დაინგრა ბათუმში. ამგვარი რამის გამეორების საფრთხე კიდევ არსებობს”.
ნინო ჩხობაძე კიდევ ერთ საინტერესო ფაქტს იხსენებს ნატანთან დაკავშირებით. 2004 წლიდან საქართველოში სამშენებლო მიზნებისთვის ჭოროხის კალაპოტიდან ინერტული მასალის ამოღებაზე გაიცა ნებართვა.
“ამით ჩვენ ჩვენივე არგუმენტებს ვაქარწყლებთ. თუ არ გვჭირდება ნატანი, მაშინ მას რატომ ვედავებით თურქეთს და თუ გვჭირდება, მის ამოღებაზე ჩვენ თვითონ რატომ გავეცით ნებართვა. მხოლოდ 2007 წელში გაუქმდა ნატანის მოპოვების ეს ლიცენზიები”.
რა ეშველება აჭარის სანაპირო ზოლს, ჩვენ ამ კითხვით გარემოს დაცვის და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს მივმართეთ. ნებართვების დეპარტამენტის ინფორმაციით, ჭოროხის ჰესებზე მშენებლობის ნებართვა აჭარის ეკონომიკის სამინისტრომ გასცა. გარემოს დაცვის და ბუნებრივი რესურსების სამინისტრო კი მშენებლობების დაწყების მეორე სტადიაზე ერთვება.
“თურქულ კომპანიას, რომელიც ახორციელებს ამ კასკადის მშენებლობას, ეკოლოგიური ექსპერტიზის დასკვნის პირობებით დაევალდებულა, მოახდინოს სანაპიროს მყარი ნატანით შევსება, რისი დეფიციტიც არის ამ სანაპირო ზოლში და პლაჟის ფორმირებაში. მას ეს ვალდებულება აქვს და იცის, რომ უნდა შეასრულოს. უბრალოდ, ახლა მიმდინარეობს მშენებლობები და ვალდებულების შესრულება ამის შემდეგ უნდა მოხდეს”, _ აცხადებს ნებართვების დეპარტამენტი.
