“წლების განმავლობაში უცხოური ინვესტიციების ხელშეწყობის შემდეგ პატარა ქვეყანა შეშფოთებულია არამოქალაქეებზე მიწების მიყიდვის მასშტაბით.
საქართველოში სასოფლო-სამეურნეო მიწების დიდი ნაწილი რეგისტრირებული არ არის, რაც მის მფლობელს მიწის ლეგალურად გაყიდვის საშუალებას უსპობს. 37 წლის ჯონ ვუნდემანი საქართველოში პირველად 1995 წელს ჩავიდა. ის მთის სოფლებში პოლიფონიურ ფოლკლორულ სიმღერებს აგროვებდა. ახალ ქვეყანაში ჯონი თავს კარგად გრძნობდა და ამიტომ მალე ამ საზოგადოების სოციალური ნაწილი გახდა. მან ღვინის პატარა ქარხანა, ორი ბარი და ტურისტული კომპანია ჩამოაყალიბა, რომელიც უცხოელებს ღვინის ტურებს სთავაზობდა.
“ქართველები ძალიან სტუმართმოყვარე ხალხია და კარგად მიმიღეს. ვისწავლე ქართული და შევიყვარე ადგილობრივი კულტურა, რაც ძალიან მეხმარებოდა,” _ ამბობს ვუნდემანი “ალ ჯაზირასთან”.
მაგრამ საქართველო, რომელიც ვუნდემანს ერთ დროს ხელგაშლილი დახვდა, დღეს ნაკლებ სტუმართმოყვარეობას იჩენს უცხოელების მიმართ. პოლიტიკოსები და ფერმერები უცხოელებზე მიწის გაყიდვის გახშირებულ შემთხვევებს აპროტესტებენ. 2013 წლის იანვარში, ასობით ქართველმა ფერმერმა აქცია გამართა და ქართული მიწის ქართველებისთვის რეზერვაცია მოითხოვა. ოპოზიციონერი პოლიტიკოსები გაღიზიანდნენ, როდესაც ინდოელი ფერმერების საქართველოში ჩამოსვლა და სოფლის მეურნეობაში ინვესტირება მომაკვდინებელ საფრთხედ შეფასდა. 2012 წლის შემდეგ დაახლოებით 2000 პუნჯაპელი ინდოელი დასახლდა კახეთში და ბოსტნეულის მოყვანა დაიწყო.
“მე არ მინდა, რომ უცხო ქვეყნის მოქალაქე დასახლდეს ქართულ მიწაზე. მოვა დრო და ინდოელები ყველაფერს იყიდიან საქართველოში,” _ ამბობს წნორელი ფერმერი გივი გზირიშვილი.
პუნჯაპელი ფერმერები სერიოზულად შეაშინა ქართველების ხშირმა განცხადებამ იმის შესახებ, რომ მტერი _ რუსეთის სახით სულ რაღაც ათეული კილომეტრების მოშორებით დგას და რომ საქართველოს 20% ოკუპირებულია.
“ვარდების რევოლუციით” მოსულმა პრო-დასავლურმა პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა უცხოელ ინვესტორებს კარი ფართოდ გაუღო.
ქვეყანამ უცხოურ კომპანიებზე გაყიდა ან ლიზინგის წესით გასცა ბევრი სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი ობიექტი, მაგალითად, მადნეული, თბილწყალკანალი, თელასი, ბათუმისა და ფოთის პორტები. სააკაშვილი გამოსცემდა მთელ რიგ საკანონმდებლო აქტებს, რაც უცხოელ ინვესტორებს მიიზიდავდა. 2012 წელს საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლომ გააუქმა ყველა ის ნორმა, რაც უცხოელზე მიწის მიყიდვას აფერხებდა. 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ უცხოელების მიმართ მეგობრული დამოკიდებულება შემცირდა.
” ტყეები და მიწა უნდა ეკუთვნოდეს მხოლოდ საქართველოს მოქალაქეს, საძოვრები კი თვითმმართველ ინსტიტუტებს. აქედან გამომდინარე, ვერც ინდოელი, ვერც პაკისტანელი და ვერც პუნჯაპელი ფერმერები ვერ შეძლებენ ქართული მიწების ხელში ჩაგდებას,” _ უთხრა “თავისუფალი საქართველოს” ლიდერმა კახა კუკავამ ერთ-ერთ ადგილობრივ მედია საშუალებას.
28 ივნისს, საქართველოს პარლამენტმა დროებით შეაჩერა სასოფლო-სამეურნეო მიწების უცხოელებზე გაყიდვის პროცესი, რაც 2014 წლის ბოლომდე გაგრძელდება. კანონს ხელი პრეზიდენტმა სააკაშვილმაც მოაწერა.
სოფლის მეურნეობის მინისტრი შალვა ფიფია არ ფიქრობს რომ მიწის ახალი კანონი უცხოურ ინვესტიციებს შეამცირებს. მისი თქმით, სოფლის მეურნეობაში ინვესტირების მსურველი ისედაც მცირეა. ფიფია ამბობს, რომ 2000 პუნჯაპელი ფერმერი, რომლებმაც მიწები ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში იყიდა, რეალურ ინვესტორებში არ უნდა აგვერიოს: “რეალური პრობლემა ის არის, რომ მიწების 80% რეგისტრირებული არ არის. ამიტომ მფლობელებს არ შეუძლიათ მისი კანონიერი გზით გაყიდვა ან დაგირავება. მორატორიუმის პერიოდს გამოვიყენებთ იმისთვის, რომ აიზომოს და დარეგისტრირდეს ეს მიწები.”
არასამთავრობო ორგანიზაცია “საერთაშორისო გამჭვირვალობა _ საქართველო” მიიჩნევს, რომ მიწების გაყიდვაზე მორატორიუმის გამოცხადება ანტიკონსტიტუციურია და საკონსტიტუციო სასამართლოში შესაბამის სარჩელსაც შეიტანს.
ქართველ ფერმერთა გაერთიანების პრეზიდენტი რაულ ბაბუნაშვილი მიიჩნევს, რომ მორატორიუმი არაეფექტურია, რადგან უცხოელები მიწის შესაძენად მაინც გამონახავენ გზას: “უცხოელს, რომელსაც საქართველოში მიწის ყიდვა სურს, ადვილად შეუძლია ქვეყნის მოქალაქეობა მიიღოს და ამ გზით მიაღწიოს საწადელს. უცხოელებს მიწის ყიდვა არ უნდა ავუკრძალოთ, პირიქით ხელი უნდა შევუწყოთ ქართველ ფერმერებს რომ კონკურენცია გაუწიონ მათ,” _ ამბობს ბაბუნაშვილი “ალ ჯაზირასთან”.
მიზეზი, რის გამოც ქართველები უცხოელი მიწისმფლობელების მომრავლებამ შეაშინა, ქვეყნის სიმცირე და სახნავი მიწების ნაკლებობაა.
სტატისტიკის ოფისის მონაცემებით, ქვეყნის ფართობი 69,700 კვადრატული კილომეტრია და აქედან მხოლოდ 2.6 მლნ. ჰექტარი გამოდგება მიწათმოქმედებისთვის.
ამ დრომდე არ არსებობს სტატისტიკა, თუ მიწების რა წილს ფლობენ ადგილობრივი და უცხოელი ფერმერები.
უცხოელი ინვესტორების მიმართ დამოკიდებულების შეცვლის მიუხედავად, ვუნდემანი დარწმუნებულია, რომ მის ბიზნესს საფრთხე არ ემუქრება: “ქართველები ღვინოს 8 ათასი წლის წინაც აყენებდნენ. ყველა ეძებს კარგ სამზარეულოს და სასმელს პოლიტიკის მიუხედავად. ეს ყველა პოლიტიკაზე მაღლა დგას, ასე იყო და იქნება.”
