ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოზურგეთში მცხოვრებ ნოდარ დეკანოიძეს ვაზის სიყვარული ჩვეულებრივად, ქართველი კაცის შესაფერად, სისხლში აქვს გამჯდარი. წარმოშობით იმერელი კაცი, რომლის ფუძეც საჩხერის რაიონის სოფელ მერჯევშია, გურიაში 1978 წლიდან დასახლდა და 33 წელია, აქ სოფლის მეურნეობას ეწევა. როგორც თავად ამბობს, მწირმიწიან იმერულ სოფელს გამოექცა და აქ ხელახალ ცხოვრებას შრომის სიყვარულითა და ვაზის პატივისცემით შეუდგა.
_ სადაც მე ვცხოვრობდი, იმ მაღალმთიანი სოფლის მიწა ძალიან მწირი და მოუსავლიანი იყო. ფაქტობრივად, ვერ ვეწეოდი სოფლის მეურნეობას. აქ ახლობლების მეშვეობით შევიძინე სამოსახლო. მათ მირჩიეს, რომ აქაურ მიწაზე მუშაობა შეიძლებოდა, თუმცა ისიც მითხრეს, რომ ვაზის გაშენება არ მეცადა, არ გამოვა მაინცდამაინც შედეგიანი და სხვა საქმე წამოიწყეო. მე, მიუხედავად იმისა, რომ არ ვიცოდი, გამიმართლებდა თუ არა მევენახეობა, მაინც ამ საქმეს მივყევი ხელი, _ გვიამბობს ბატონი ნოდარი.
თავიდან ვენახის ერთი ჯიშით დაიწყო _ ეს იყო მაღალი და სატალავერო ჯიშის “ძელშავი”. შედეგმა მოლოდინს გადააჭარბა. მართალია, სჭირდებოდა შხამქიმიკატები, გასხვლა, ათასნაირი ფერება, მაგრამ მოსავალიც კარგი მოვიდა. ეს იყო 80-იან წლებში და ერთი ტონა ღვინოც დააყენა. ამის შემდეგ დაიწყო ადესის, ცოლიკაურის, შავი და თეთრი თითას, რქაწითელის მოყვანა. ამასთანავე, აქაური ჯიშის “ნოვესაც” პატრონობდა. ყველა ჯიშის ყურძენი სხვადასხვანაირ მოვლა-პატრონობას საჭიროებს და ძალიან შრომატევადია.
_ ბატონო ნოდარ, რა ზომის ფართობზე გაქვთ ვაზი გაშენებული?
_ ერთ ჰექტარზე. თუმცა, აქ მარტო ვაზი არაა _ გაშენებული მაქვს სხვადასხვა ჯიშის კულტურა: კივი, თხილი, მრავალნაირი ხილი. მე მაინც ვაზის მოვლა-პატრონობაზე მირჩევნია, გესაუბროთ. ჩვენი კლიმატის პირობებში, ამ კულტურის განვითარება სიძნელესთან არის დაკავშირებული. პირველად, როცა ამაზე ფიქრი დავიწყე, ახლობლებმა მირჩიეს, რომ ვაზისთვის დრო არ დამეხარჯა, რადგან ნიადაგი და კლიმატი არ იყო ხელსაყრელი. თუმცა, ასე არ აღმოჩნდა _ მართალია, ბევრ ფიზიკურ შრომას საჭიროებს, მაგრამ შედეგით ძალიან კმაყოფილი დავრჩი. ასევე, გამომყავს ნერგებიც.
_ როგორ უვლით ქართველი კაცის მიერ შვილივით ნაზარდ ამ ღვთიურ მცენარეს?
_ ვენახის გასხვლას გვიან შემოდგომაზე ვიწყებ. გაზაფხულზე, მაისიდან ვუტარებ შეწამვლას სხვადასხვა შხამქიმიკატებით: შაბიამნით, კირით, ცინებით, ბაილეტონით, გოგირდით. შეწამვლა ხდება ხუთჯერ, შუალედებში კი ტარდება გამორჩევა და ტალავერის მიკვრა-მიმაგრება. შუალედ დროში იგულისხმება ორი კვირა ან ოცი დღე. ამის შემდეგ ყურძენი იწყებს მწიფობას და ათ ოქტომბერს ჩვენს კარმიდამოში რთველი იწყება. ვიწყებთ ადესით. შემდეგ ვკრეფთ ძელშავს, ნოვეს და ცოლიკაურს. სულ ოთხ ტონა ყურძენს ვიწევთ.
_”ნოვეს” ჯიშის შესახებ რას გვეტყვით? გადაშენება ხომ არ ემუქრება რომელიმე თქვენს საყვარელ ჯიშს?
_ ეს არ არის ქართული ჯიში. ის საფრანგეთიდან ნოე ჟორდანიამ შემოიტანა. ადესაც შემოტანილი ჯიშია. ცოლიკაური ქართული ჯიშისაა და მხოლოდ დასავლეთ საქართველოში ხარობს. ასევეა ციცქა, ქვიშხური, ძველშავი. გურული ჯიში იზაბელაა. ალადასტური და ჩხავერი გადაშენების გზაზეა.
_ ყველაზე ბევრი რამდენი ტონა ყურძენი მოგიკრეფიათ?
_ ადრე 10 ტონა ყურძენს ვკრეფდი. ვეღარ გავუძელი. ხელისუფლებისგან არანაირი დახმარება და ყურადღება არ მაქვს. მოვლენ, დაათვალიერებენ ჩემ კარმიდამოს, მაგარი კაცი ხარო, მეტყვიან, იყიდიან ღვინოს და მეტი არაფერი. ღვინის დამწურავის სადღეგრძელოს თუ სვამენ მაინც?!
