არცთუ ისე „შავი სია“- აუდიტის სამსახურმა ხელშეკრულება შავ სიაში მოხვედრილ კომპანიასთან გააფორმა
სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა ხელშეკრულება შავ სიაში მოხვედრილ კომპანიასთან გააფორმა. აღნიშნული დარღვევა პარლამენტის დროებითმა კომისიამ სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2013 წლის საქმიანობის შესწავლისას შემთხვევით აღმოაჩინა.
"სახელმწიფო შესყიდვებზე გაფორმებულ ხელშეკრულებებს შორისაა 2013 წლის 19 თებერვალს შპს „ევროტექნოლოგიებთან“ გაფორმებული ხელშეკრულება, სხვადასხვა ხელსაწყოების, სამარჯვეების შესყიდვაზე. აღნიშნული თარიღისთვის შპს "ევროტექნოლოგიები" შეტანილი იყო შესყიდვებში მონაწილე არაკეთილსინდისიერ პირთა რეესტრში, ე.წ. შავ სიაში.
ამდენად, ასეთ პირებს რეესტრში შეტანიდან ერთი წლის განმავლობაში არ ჰქონდათ უფლება მონაწილეობა მიეღოთ სახელმწიფო შესყიდვებში და სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს არ უნდა გაეფორმებინა ხელშეკრულება არაკეთილსინდისიერ მიმწოდებელთან.
მოცემულ შემთხვევაში უგულვებელყოფილია სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ საქართველოს კანონის მესამე მუხლის პირველი პუნქტის "მ" ქვეპუნქტის მოთხოვნა", _ ნათქვამია პარლამენტის დროებით კომისიის დასკვნაში.
შავი სია სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს მიერ ელექტრონულად წარმოებული ოფიციალური რეესტრია. სიაში ის კომპანიები ხვდებიან, რომლებმაც ხელშეკრულების დადების მიზნით არკეთილსინდისიერი ქმედება ჩაიდინეს, ვერ ან არასრულად შეასრულეს ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები. შავ სიაში შეყვანილ კომპანიას ერთი წლის განმავლობაში სახელმწიფო შესყიდვებში მონაწილეობის უფლება ერთმევა.
როგორ მოხდა, რომ სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს, რომელსაც თავად ევალება შემსყიდველი ორგანიზაციების შესყიდვის შემოწმება, აღნიშნული შეცდომა გაეპარა და კონტრაქტი შავ სიაში შეყვანილ კომპანიასთან გააფორმა? აუდიტის სამსახურში "გურია ნიუსს" განუმარტეს, რომ შეცდომა სავარაუდოდ სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს ვებგვერდის გაუმართაობამ გამოიწვია.
"შპს "ევროტექნოლოგიები" შავ სიაში ფიქსირდებოდა 2012 წლის 5 მარტიდან 2013 5 მარტამდე. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურსა და შპს "ევროტექნოლოგიებს" შორის გამარტივებული შესყიდვის საშუალებით სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულება გაფორმდა 2013 წლის 19 თებერვალს.
ზემოთ აღნიშნული ხელშეკრულების გაფორმებიდან 14 დღის გასვლის შემდეგ შპს "ევროტექნოლოგიები" ამოიღეს შავი სიის რეესტრიდან. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ, ხელშეკრულების გაფორმების პროცესში, შემოწმებულ იქნა ხსენებული რეესტრი, მაგრამ შავ სიაში შპს "ევროტექნოლოგიების" შესახებ მონაცემები ვერ მოიძებნა. შესაძლებელია ეს გამოწვეული ყოფილიყო ტექნიკური ხარვეზის, ან სხვა ობიექტური გარემოების გამო, მოგეხსენებათ, შესაბამისი ვებგვერდის მართვაზე პასუხისმგებელია სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტო.
ამის თქმის საფუძველს გვაძლევს ის გარემოებაც, რომ შპს "ევროტექნოლოგიებთან" 2012 წლის 5 მარტის შემდგომ, მარტის თვეშივე, სხვა შემსყიდველ ორგანიზაციებსაც აქვთ ხელშეკრულებები გაფორმებული და ერთიან ელექტრონულ სისტემაში შპს "ევროტექნოლიგიების" მიმართ შეზღუდვა არ მომხდარა (მაგალითად იხ. SPA120005727).
ამასთანავე აღსანიშნავია, რომ შპს "ევროტექნოლოგიებმა" სრულად შეასრულა ხელშეკრულებით გათვალიწინებული ვალდებულებები, დადგენილ ვადაში განახორციელა 3587 ლარის ღირებულების სამეურნეო ხელსაწყოების მოწოდება და უარყოფითი ფინანსური შედეგი არ დამდგარა", _ ნათქვამია წერილში, რითაც სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა "გურია ნიუსს" უპასუხა.
სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ მოწოდებული სატენდერო განცხადების ნომრით, კონკრეტული შესყიდვა გადავამოწმეთ. გაირკვა, რომ თბილისის სატრანსპორტო კომპანიამ, გამარტივებული ელექტრონული ტენდერი 2012 წლის 16 თებერვალს გამოაცხადა.
ამ დროისათვის "ევროტექნოლოგიები" ჯერ კიდევ არ იყო შავ სიაში შეყვანილი. ხელშეკრულების გაფორმების მომენტისთვის კი ანუ 2012 წლის 15 მარტს "ევროტექნოლოგიები" უკვე არაკეთილსინდისიერ მიმწოდებელთა რეესტრში ფიქსირდებოდა. ამის მიუხედავად, თბილისის სატრანსპორტო კომპანიამ მასთან ხელშეკრულება მაინც გააფორმა.
შპს "ევროტექნოლოგიების" გაყიდვების მენეჯერი ირაკლი გაგუა განმარტავს, რომ კომპანიის შავ სიაში შეყვანის ზუსტი თარიღი არც კი იცოდა.
"ჩვენ გვეგონა, რომ უკვე ამოსული ვიყავით შავი სიიდან, რადგან ეს შავი სია მხოლოდ ინტერნეტშია დაფიქსირებული და მეტი არსად. ანუ გაკრული არ გვაქვს შუბლზე, რომ თუ წაიშლება ეს ინფორმაცია. ეგრევე გვიცნონ. ამ პერიოდში იყო ერთი ხელშეკრულება, რომელიც შემსყიდველმა ორგანიზაციამ სწორედ იმის გამო გაგვიუქმა , რომ შავ სიაში ხართო. ამ სიაში კი იმის გამო მოვხვდით, რომ ერთ -ერთ ორგანიზაციას ახალი წლის დღეების გამო დროულად ვერ მივაწოდეთ პროდუქცია. ამ კომპანიამ ჩვენი გაშავების შესახებ განცხადება იანვარში შეიტანა, ამიტომაც გვეგონა რომ ერთწლიანი ვადის ათვლა იანვარში დაიწყო და შესაბამისად მომდევნო წლის იანვარშივე დასრულდა.
როგორც აღმოჩნდა ჩვენი შპს შავ სიაში მარტის თვიდან შეუტანიათ. სამწუხაროდ როდესაც აუდიტის სამსახურთან ხელშეკრულებას ვაფორმებდით ამის შესახებ არაფერი ვიცოდით“, _ ამბობს ირაკლი გაგუა -"ევროტექნოლოგიების" შესყიდვების მენეჯერი.
მომხდარში საკუთარ ბრალეულობას გამორიცხავს კიდევ ერთი უწყება, სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტო, რომლის ძირითადი ფუნქცია შესყიდვების პროცედურების კანონიერებაზე ზედამხედველობა და შესყიდვების პროცესის რეგულირების პოლიტიკის განსაზღვრაა.
სააგენტოში ვებგვერდის გაუმართაობას არ ადასტურებენ და აცხადებენ, რომ შავი სია ორგანიზაციის ვებგვერდზეა განთავსებული და მისი ნახვა ყველა შემსყიდველ ორგანიზაციას შეუძლია. შავი სიის არქივის მიხედვით შპს "ევროტექნოლოგიები" არაკეთილსინდისიერ მომწოდებელთა რეეტრში 2012 წლის 5 მარტიდან 2013 წლის 5 მარტამდე იმყოფებოდა.
როგორია შესყიდვების სააგენტოს კონტროლის მექნიზიმი და რატომ გამოეპარა მსგავსი დარღვევა?
უწყების საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის ხელმძღვანელი ეკა გაბადაძე ამბობს, რომ აღნიშნული ფაქტი სააგენტოს არ გამოეპარებოდა და შესაბამისად უწყებებს შორის წერილობითი კომუნიკაცია შედგებოდა.
"ჩვენ, რა თქმა უნდა, მონიტორინგს ვაწარმოებთ და ყოველთვის გვაქვს დროული რეაგირება. რა თქმა უნდა, არც ეს ფაქტი გამოგვეპარებოდა. უბრალოდ ამ მომენტისათვის ჩვენი დეპარტამენტის დირექტორი ვერ ვნახე ანუ სავარაუდოდ მიწერილიც არის აუდიტის სამსახურთან და ადმინისტრაციული სანქცია და ჯარიმა არა, მაგრამ ალბათ მიმოწერა იყო.
გამორციხულია, რომ ეს გამოპარვოდა დეპარტამენტს, მაგრამ ეს ისეთი შემთხვევაა რომელზეც ვერ იტყვი, რომ განზრახ მოხდა.
როდესაც შემსყიდველი კომპანია ხელშეკრულებას აფორმებს, საიდენტიფიკაციო კოდით უნდა გადაამოწმოს არის თუ არა ესა თუ ის კომპანია შავ სიაში. შეიძლება აუდიტის სამსახური ამ კომპანიას სახელით ეძებდა და უბრალოდ ამის გამო ვერ ნახა. სავარაუდოდ იქნებოდა ამაზე მიწერ-მოწერა."
არასამთავრობო ორგანიზაცია "საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველოს" უფროსი ანალიტიკოსი მიხეილ კუკავა ამბობს, რომ სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ შავ სიაში შეყვანილ კომპანიასთან ხელშეკრულების დადება ცალსახად კანონის დარღვევა იყო, თუმცა თანხის სიმცირის გამო მომხდარში კორუფციული ინტერესი არ იკვეთება.
"რა თქმა უნდა, არ უნდა გაპარვოდათ ეს შეცდომა და უნდა გადაემოწმებინათ. როგორც მე გადავამოწმე ეს იყო საკმაოდ მცირეთანხიანი შესყიდვა. თუმცა, ეს არაფრით ამართლებს იმ ფაქტს რომ გაეპარათ.
აუდიტის სამსახური უფრო ფრთხილად უნდა იყოს, რომ არ დაუშვას მსგავსი გადაცდომები. რა თქმა უნდა, შესყიდვების სააგენტოსაც უნდა ჰონდეს კონტროლის მექანიზმი, რომ მსგავსი შეცდომები დროულად გამოავლინოს. ეს არის ძალიან მარტივი, უბრალოდ უნდა აიღო ეს შავი სია და ნახო კომპანია, რომელთანაც ხელშეკრულებას აფორმებ. აუდიტის სამსახურის მხრიდან კანონის დარღვევა ნამდვილად არის, მაგრამ ეს არ არის ქვეყნის დასასრული.
უბრალოდ ეს არის მართლაც კლერკის შეცდომა, რადგან 3500 ლარი არ არის ის თანხა, რაზეც შეიძლებოდა შეგნებულად წასულიყვნენ. ეს რომ ყოფილიყო მსხვილი შესყიდვა, თუმცა კანონი მაინც თანაბრად დაირღვეოდა, მაგრამ რადგან შესყიდვა წვრილია აქ კორუფციული ინტერესი გამორიცხულია", _ ამბობს კუკავა და იქვე დასძენს, რომ ამ და სხვა შეცდომების მიუხედავად, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის საქმიანობა გასულ წელს წინა წლებთან შედარებით ბევრად ეფექტური .
"2013 წელი იმდენად განსხვავდება წინა წლებისგან, რომ ჩვენმა ორგნიზაციამ ამაზე ცალკე ანგარიშიც კი გამოაქვეყნა, სადაც ვრცლად მიმოვიხილავთ ჩატარებული აუდიტების ხარისხს. აუცილებლად უნდა ითქვას, რომ კი ბატონო ეს არის გადაცდომა, მაგრამ 2013 წელი არის ნამდვილად განსხვავებული, რადგან ძალიან ყურადღებით ვაკვირდებით აუდიტის სამსახურის საქმიანობას, შევადარეთ 2011-2012 წლების საქმიანობას და არის უპრეცედენტო რაოდენობა უარყოფითი დასკვნების".
"საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველო" დროებითი საპარლამენტო კომისიის დასკვნას, რითაც აუდიტს სამსახურის 2013 წლის საქმიანობა უარყოფითად შეფასდა, არაობიექტურს უწოდებს.
