2014 წლის 2 ოქტომბერს, "გურია ნიუსში" გამოქვეყნდა სტატია სათაურით _ "თუ იმამი უფლებას მომცემს, მე გამოვაცხადებ ჯიჰადს".ცენტრის თანამშრომლის თქმით, პანკისის ხეობაში მწვავედ დგას ხარისხიანი განათლების მიღების პრობლემა, რადგან სკოლების ინფრასტრუქტურა მოუწყობელია და საფრთხის შემცველი: "…საშინელ მდგომარეობაში იყო სოფელ წინუბანის სკოლა. ხეობაში ამორტიზირებული სკოლებია. არც ერთ მათგანს არ აქვს იატაკი. მერხებზე და სკამებზე ხომ საერთოდ არ არის ლაპარაკი. ხშირია შემთხვევა, როდესაც პირველ, მეორე და მესამეკლასელებს ერთ ოთახში ერთდროულად უტარდებათ გაკვეთილი. სოფელ ქორეთში 1-დან მე-4 კლასამდე სკოლაა, ხოლო სოფელ წინუბანში _ 1-დან მე-6 კლასამდე. სოფელ დუისში საჯარო სკოლა 12-კლასამდეა. ზამთარში ბავშვებს მიკროავტობუსი უნდა ემსახურებოდეს, მაგრამ გზა წინუბანამდე მთლიანად დანგრეულია, რის გამოც მიკროავტობუსი სოფელში ვერ მიდის. ზამთარში დუისამდე ბავშვებს ფეხით უხდებოდათ მისვლა და მგლის თავდასხმის ფაქტიც კი იყო… ფაქტობრივად, პანკისის ხეობაში მცხოვრები ბავშვების კონსტიტუციური უფლება განათლების მიღებასთან დაკავშირებით უგულებელყოფილია."
სამწუხაროდ, ამგვარი მდგომარეობა საქართველოს სხვა რეგიონებშიცაა და მაგალითისთვის შეგიძლიათ ნახოთ "გურია ნიუსის" სიუჟეტი "მარტო კლასში", რომელიც გურიაში, სოფელ ნაბეღლავში მცხოვრებ გოგონას ეხება. მას თანაკლასელები არ ჰყავს და რამდენიმე კილომეტრის გავლა ყოველდღიურად უხდება გარეული ნადირით სავსე ტყეში.
რესპონდენტი ასევე საუბრობდა ძალადობის სხვადასხვა ფორმებზე, რომლებსაც მისივე მოსაზრებით, ტრადიციები, რელიგიური მიმდინარეობა, ადათები შეიძლება ედოს საფუძვლად და რომლებიც ზღუდავს ქალთა უფლებებს.
სტატიას სოციალურ ქსელებში მწვავე გამოხმაურებები მოჰყვა, ხოლო პანკისის ხეობის სოფელ ჯოყოლოში მცხოვრები ჯოყოლა აჭიშვილი საკუთარი მოსაზრებების დაფიქსირების მიზნით, რედაქციაში გვესტუმრა.
იგი კვლევისას გამოვლენილ ფაქტებს არ ეთანხმება და ამბობს, რომ სტატიაში გამოთქმული მოსაზრებები შეურაცხმყოფელია მისი ერისა და რელიგიისთვის:
"ჩემთვის, როგორც ქისტისთვის, საწყენი იყო, რაც დაიწერა; მინდა პასუხი გავცე ქალთა საინფორმაციო ცენტრს და ჩემი პასუხები სიტყვასიტყვით დაწეროთ. არასამთავრობო ორგანიზაცია "ქალთა საინფორმაციო ცენტრი" ამბობს, თითქოს ჩვენი ბავშვები გაუნათლებლები არიან, არ იციან ქართულად წერა-კითხვა. ჩვენი ქალები(დები, ცოლები) დაჩაგრულები და ძალადობის მსხვერპლი არიან. თითქოს ქალები, შიშის გამო არ მიმართავენ სასამართლოს. მინდა გითხრათ, რომ ეს ტყუილია! ქალბატონი ნინო მოდებაძე ამბობს, ხეობაში ქალებს ჰიჯაბი აფარიათ და "გამოსულები" არ არიან. მაინტერესებს, თანამედროვეობასთან რა შუაშია ჰიჯაბი, განათლება ან გაუნათლებლობა?! კარგი იქნებოდა, ჯერ გაცნობოდა რატომ აფარიათ ჩვენს ქალებს ჰიჯაბი და მერე ესაუბრა. ასევე, ამბობს, რომ სისხლით ნათესავები მოგვყავს ცოლად. ჩვენი რელიგია არ გვეუბნება გინდა თუ არა ნათესავი ცოლად მოიყვანეო; პირიქით, მოციქული მუჰამედი გვეუბნება, რაც შეიძლება შორიდან მოიყვანე ცოლიო. დიდი ხნის წინ, არსებობდა მკაცრი ადათები, მაგალითად, მამა თავისი დედ-მამის წინ შვილს ვერ მოეფერებოდა და ეს სირცხვილად ითვლებოდა, მაგრამ, როგორც ყველგან, ადათები იცვლება და მკაცრი წესები იცვლება.
ადრე, როცა ცოლ-ქმარი ერთმანეთს შორდებოდა, თუ ცოლი მშობლების სახლში ბრუნდებოდა, ბავშვები რჩებოდა მამასთან მხოლოდდამხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ქალი უარს იტყოდა ბავშვებზე. თუმცა, ეს ხდებოდა იმ შემთხვევაში, თუ ქალს მშობლები ეტყოდნენ, შენ დაბრუნდი მაგრამ, ბავშვები არ მოიყვანოო. ეს იყო გამონაკლისი შემთხვევა. ბოლო რამდენიმე წელია, სახელებითა და გვარებით დაგისახელოთ ქალები, რომლებმაც სასამართლოს ძალით ბავშვები წაართვეს მამებს და ალიმენტსაც უხდის ქმარი. ეს არის საქართველოს კანონმდებლობა; თუ ქვეყნის კანონს არ დაემორჩილები, უნდა ადგე და წახვიდე საქართველოდან,"_ ამბობს აჭიშვილი.
ჯოყოლა ამბობს, რომ ვაჰაბიტები კი არა, სუნიტები არიან და განსხვავებაზეც საუბრობს: "ჩვენ სუნიტები ვართ, მაგრამ სუფისტები გვეძახიან ვაჰაბიტები ხართო. ჩვენში განსხვავება ის არის, რომ სუფისტები ძალიან ბევრ რამეს აღიარებენ. ხეობიდან რომ გამოდიან, ხან ლოცულობენ, ხან არა. შეუძლიათ სასმელი დალიონ, ხეობიდან გავიდნენ და ღორის ხორცი ჭამონ…
სუნიტები ყურანს ვაღიარებთ. ჩვენ მხოლოდ ღმერთს ვთხოვთ დახმარებას. სუნიტები სასმელს არ სვამენ. ნარკოტიკის მოხმარება კი არა, ნარკოტიკისა და სასმელის გაყიდვისგან მიღებული ფული რომ აიღო, ისიც დაუშვებელია. წარმოუდგენელია იქურდო, ვიღაცის სახლში შეიპარო…
მოდებაძე ამბობს, რომ ქისტები ქალებზე ძალადობენ და ჩაგრავენ. ალბათ, მან არ იცის, რომ ჩვენი რელიგიით, ქალზე ხელის აღმართვა არ შეიძლება. ჩვენი რელიგია ქალის მიმართ ლმობიერია; მაგალითად, ცოლ-ქმარი ვალდებულია შვილი ერთად გაზარდოს _ ერთ ღამეს დედა ათენებს აკვანთან, მეორე ღამეს _ მამა.
თუ შენ მუსლიმი ხარ და შარიათის კანონს იცავ, არ შეიძლება ქალი ამუშაო ნაკვეთში. ჩემი ოჯახის მაგალითზე შემიძლია გითხრათ: ჩემი მეუღლე დიასახლისია. სახლში ბავშვების აღზრდით არის დაკავებული. ეზოში პატარა ბოსტანი აქვს, რომელსაც უვლის. რა, ამით მის უფლებებს ვზღუდავთ ან რადგან ჩემს ცოლს ჰიჯაბი აფარია, თანამედროვე არ არის?! ჰიჯაბის დაფარებას ვერავის აიძულებ, რადგან მორწმუნე ადამიანი ჰიჯაბს თითონ იფარებს. ჩვენი სარწმუნოებით, უნდა გქონდეს დაფარული თმები, მკლავები. თუ შენ მუსლიმი ხარ, მისდევ სარწმუნოებას, რომელიც წიგნშია წერია, მაშინ ყველა პირობა უნდა შეასრულო. ჩემს ცოლი მუსლიმი იყო, მაგრამ, თავშალი არ ეფარა. ჩემი ერთადერთი პირობა იყო: თუ ცოლად გამომყვები, უნდა გეფაროს თავშალი, რადგან ამის გამო შეიძლება მე ჯოჯოხეთში მოვხვდე. ის დამთანხმდა, რადგან მუსლიმი იყო.
დღეს პანკისის ხეობაში ძალიან ბევრი გოგოა, რომელსაც თავშალი არ აფარია, მშობლები უშლიან. მაგრამ, გოგონები ელოდებიან როდის გაჰყვებიან ე.წ. ვაჰაბიტს ცოლად, რადგან ის თავშლის დაფარების ნებას მისცემს. ეს ჩვენი რელიგიაა და ვალდებული ვართ დავიცვათ. ქალი, რომელიც ჰიჯაბს არ დაიფარებს, ჯოჯოხეთში მოხვდება. სწორედ რწმენის გამო აფარიათ ჰიჯაბი. ძალით ჰიჯაბს ვერავის დააფარებ. ეს ტყუილია! სარწმუნოებას ძალით ვერავის შეაცვლევინებ. ასე რომ იყოს მთელი ჩემი სანათესავო ჰიჯაბით ივლის, თუმცა, არ დადიან, რადგან არ უნდათ. საინტერესოა, თუ იყო პანკისის ხეობაში, ის ვერ ნახა როგორი თანამედროვე ქალები არიან ჰიჯაბიანი ქალები?! ყველას ჰყავს მანქანა, აქვთ ბიზნესი არამარტო საქართველოში, არამედ საზღვარგარეთ. თანამედროვე ქალი მაინცდამაინც ტატუირებას და პირში სიგარეტს ნიშნავს?!
საქართველო მრავალეროვანი ქვეყანაა. ჩემი ნათქვამი ტყუილი რომ არ გამოვიდეს, ნებისმიერ ჟურნალისტს, ვისაც სურვილი ექნება, ვეპატიჟები ხეობაში, თუ გინდათ წავიდეთ იქ, სადაც აზერბაიჯანული და სომხურენოვანი მოსახლეობა ცხოვრობს. წამოდით ნებისმიერ ადგილას და ვნახოთ, როგორც ცხოვრობს პანკისის ხეობაში ხალხი.
"ქალთა საინფორმაციო ცენტრი" ამბობს, რომ ხეობაში ბავშვებმა ქართული არ იციან და სკოლაში ვერ დადიან. ესეც ტყუილია. 3 წლის შვილი მყავს, რომელიც ქართულად იწყებს ლაპარაკს და რა თქმა უნდა, ქისტურსაც ისწავლის. ჩვენი ბავშვები ბაღიდან სწავლობენ ქართულს. პანკისის ხეობაში, სკოლებში ქართულად სწავლობენ. ჩვენთან ჩეჩნური ენა არ არის. მხოლოდდამხოლოდ ქართული! რატომ არ უნდა ვიცოდეთ ქართული ენა?! მე საქართველოს მოქალაქე ვარ და ჩემმა შვილმა რატომ არ უნდა იცოდეს ქართული ენა? შეგიძლიათ ნებისმიერ დროს ჩამოხვიდეთ ხეობის ნებისმიერ სკოლაში და ბავშვებს ქართულად დაუსვათ კითხვები _ აუცილებლად ქართულად გაგცემენ პასუხს. მაინტერესებს, მაშინ როგორ იღებენ ჩვენი ბავშვები ეროვნულ გამოცდებზე გრანტებს და როგორ ამთავრებენ უნივერსიტეტებს წითელ დიპლომზე?!
საქართველოში ქისტები ერთადერთი ერი ვართ, რომელსაც არც ეროვნული გამოცდები, არც სკოლის გამოცდები, სხვა რომ არაფერი ვთქვა, საარჩევნო ბიულეტენებიც კი არ გვაქვს ქისტურ ენაზე. ამაზე რატომ არ საუბრობს ეს ორგანიზაცია?!
მოდებაძის ნათქვამიდან ერთადერთს ვადასტურებ, რომ რთული სიტუაციაა სოფელ ძიბახევისა და წინუბანის სკოლებში. ძიბახევში სკოლა გააუქმეს. სოფელ ბირკიანიდან ძიბახევამდე "მარშრუტკებს" მიჰყავთ ბავშვები. მაგრამ, სოფელ ჯოყოლოში მსოფლიო ბანკმა გააკეთა საჯარო სკოლა, რომელშიც ევრორემონტია გაკეთებული. დარწმუნებული ვარ, ბევრი ასეთი სკოლა თბილისშიც არ არის.
ქალბატონი ნინო ამბობს, რომ ხეობაში ესაუბრა ქალს, რომელსაც 6 გოგო ყავდა, რის გამოც ქმარი ცემდა, მაგრამ ბიჭის გაჩენისთანავე ქმარმა შეწყვიტა ცემა. ნამდვილად ვერ ვიტყვი ეს ფაქტი ვინმემ უამბო თუ არა მაგრამ, ერთი კითხვა მაქვს: ჩვენ ხომ ღმერთმა შეგვქმნა? ექვსი გოგო ხომ ღმერთმა მისცა? რასაც ღმერთი არ გვაძლევს, იმას ჩვენ ხომ ვერ შევქმნით? სამი შვილი მყავს _ ორი გოგო და ერთი ბიჭი. ჩვენი რელიგია კრძალავს ქალზე ხელის აღმართვას.
"ქალთა საინფორმაციო ცენტრის" წარმომადგენელი საუბრობს მრავალცოლიანობაზე; თითქოს, ის შეხვდა 25 წლის ქალს, რომელმაც უამბო, რომ მასზე გავრცელებული ბოროტი ჭორების გამო სისხლი რომ არ დაღვრილიყო და ღირსება შეენარჩუნებინა, 25 წლით უფროს კაცს მე-3 თუ მე-4 ცოლად გაჰყვა. ჩვენთან ასე ხდება: ქალის მრუშობის დასამტკიცებლად, 4 უტყუარი მოწმე უნდა არსებობდეს. ჩვენი რელიგიით ასეთ ქალს სიკვდილით დასჯიან. ძალიან ბევრი შემთხვევა ყოფილა, რომ უწესო ქალი საკუთარმა მამამ მოკლა. მაგრამ, ეს დიდი ხნის წინ ხდებოდა. როგორც კი რელიგიური ცხოვრება დაიწყო ხალხმა, ასეთი რამე მართლა არ გამიგია. 25 წლით უფროს კაცს საქართველოს სხვა კუთხეში არავინ გაჰყოლია?!
თუ ვიღაცა გოგო შეცდა ვიღაც ბიჭთან, აქ გვარი წყვეტს ყველაფერს; გოგოს გვარი ბიჭის გვართან კაცს აგზავნის და უთვლის, წაიყვანე ცოლად, თუ არ წაიყვან ჩვენს შუა სისხლი დაიღვრება და მიჰყავს ამ კაცს ცოლად.
რაც შეეხება მრავალცოლიანობას;საშუალება რომ მქონდეს, დიდი სიამოვნებით მოვიყვანდი მეორე და მესამე ცოლსაც. რელიგიის მიხედვით, ჩვენ ამის უფლება გვაქვს. თუმცა, სამივესთან თანაბარი უნდა იყო: რასაც ერთს ჩუქნი, მეორესაც იგივე უნდა აჩუქო, სამართლიანი უნდა იყო, მათთვის ცალ-ცალკე უნდა გქონდეს ერთნაირი სახლი აშენებული. რა თქმა უნდა, ეს ფინანსებზეა დამოკიდებული. თუ სამივე ცოლს სამართლიანად არ მოექცევი, ამისთვის ღმერთთან აგებ პასუხს და ჯოჯოხეთში მოხვდები.
სტატიაში ნათქვამი იყო, თითქოს, მაზლზე თხოვდებიან… თურმე, მე რომ მოვკვდე, ჩემი ცოლი ჩემს ძმას გაჰყვება ცოლად?! სად ნახა, რომ ჩვენი ძმების, ბიძაშვილების, დეიდაშვილების ცოლები მოგვეყვანოს ცოლად? სად? დადოს ერთი ფაქტი. ეს ჩვენი ერის შეურაცხყოფაა, ისევე როგორც უხუცესთა საბჭოს მიმართ გამოთქმული მოსაზრებები თითქოს, საბჭო აიძულებს ვინმეს ესა თუ ის გააკეთოს.მე, როგორც ქისტს ძალიან მეწყინა ეს ყველაფერი და იმედი გვაქვს პანკისის მცხოვრებლებს, ქალთა საინფორმაციო ცენტრი საჯაროდ მოიხდის ბოდიშს", _ ამბობს ჯოყოლა აჭიშვილი "გურია ნიუსთან" საუბარში.
შეგახსენებთ, რომ სტატია, რომელსაც ჯოყოლა აჭიშვილი პასუხობს, არასამთავრობო ორგანიზაცია "ქალთა საინფორმაციო ცენტრის" დაჟინებული თხოვნით, ვებ-გვერდიდან დროებით მოხსნილია, რადგან ორგანიზაციის ხელმძღვანელობა თვლის, რომ ორგანიზაციის თანამშრომლის მიერ ინტერვიუში გამოთქმული მოსაზრებები, იდენტიფიცირების შემთხვევაში, საფრთხეს უქმნის კვლევის ინტერვიუერებს!
