FactCheck.ge პოლიტიკოსების განცხადებებში ფაქტობრივი სიზუსტის დადგენის ყოველკვირეულ მიმოხილვას აქვეყნებს. 11-დან 17 მარტამდე ფაქტ-მეტრმა სხვადასხვა გადამოწმებულ ფაქტზე რამდენიმე კვლევა გამოაქვეყნა.
ყველაზე პოპულარული სტატია, ვებგვერდზე მნახველთა რაოდენობის მიხედვით, ბიზნესმენ ლევან ვასაძის განცხადებას ეხებოდა. თოქშოუ „რეაქციაში,“ ქართულ სოფლის მეურნეობაზე საუბრისას მან განაცხადა, რომ საქართველო უკანასკნელი 30 წლის განმავლობაში უცხოური პროდუქციისთვის “ყველა კარის გაღების პოლიტიკას” ატარებს. ამის მაგალითად, ვასაძემ საბაჟო გადასახადები მოიყვანა. მისი თქმით, თურქეთში პომიდვრის ექსპორტზე გატანისას საბაჟო გადასახადი 300%-ია, როცა იმპორტისთვის იგივე გადასახადი 0%-ის ტოლია.
ფაქტ-მეტრი ამ საკითხით დაინტერესდა და კვლევის შედეგად დაადგინა, რომ საქართველოდან პომიდვრის თურქეთში ექსპორტისას საბაჟო გადასახადი არა 300%, არამედ 0%-ია. თურქეთიდან საქართველოში იმპორტის საბაჟო გადასახადი კი 0% 7 თვის განმავლობაში, ნოემბრიდან მაისის ჩათვლითაა, მაშინ როდესაც საქართველოში ადგილობრივი წარმოება ცოტაა. ხოლო ივნისიდან სექტემბრამდე საქართველოში თურქული პომიდვრის იმპორტი 12%-ით იბეგრება.
თურქეთს ქართული პომიდვრის იმპორტზე დაწესებული აქვს კვოტა 600 ტონის მოცულობით, თუმცა აღნიშნული კვოტა ჩვენი პომიდვრის ექსპორტისთვის, რეალურად, შემზღუდავ ფაქტორს არ წარმოადენს, რადგან ქართული პომიდვრის ექსპორტი თურქეთში საერთოდ არ ხორციელდება.
რაც შეეხება ქვეყნის საგარეო ვაჭრობის პოლიტიკას, ის მართლაც დაბალ საიმპორტო ტარიფებსა და მინიმალურ არასატარიფო რეგულირებას ითვალისწინებს. ლიბერალური სავაჭრო პოლიტიკა საქართველოს ეკონომიკისთვის ცალსახად სასარგებლოა და ექსპორტისა და ეკონომიკის ზრდას უწყობს ხელს.
ამ ინფორმაციაზე დაყრდნობით, ფაქტ-მეტრმა დაასკვნა, რომ ლევან ვასაძის განცხადება ტყუილია.
გასულ კვირას ფაქტ-მეტრმა ჯანდაცვის მინისტრის, დავით სერგეენკოს განცხადებაც გადაამოწმა.
თებერვლის ბოლოს “საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველომ” სახელმწიფო უწყებების მიერ ბოლო წლებში ავტომობილების შესყიდვის შესახებ კვლევა გამოაქვეყნა. კვლევის თანახმად, 2013-2015 წლებში სახელმწიფო უწყებებმა ჯამში 147 მლნ ლარის ღირებულების ავტომანქანები შეიძინეს. საავტომობილო საშუალებების შესყიდვის ხარჯებში რიგით მეორე ადგილს ჯანდაცვის სამინისტრო იკავებს. 2014 წელს ჯანდაცვის სამინისტრომ ავტომობილების შესყიდვებზე 10.8 მლნ ლარი დახარჯა.
ამ კვლევას ჯანდაცვის მინისტრი დავით სერგეენკო გამოეხმაურა. მისი განცხადებით: „2012 წლის შემდეგ ჯანდაცვის სამინისტროს ავტოპარკი სამსახურებრივი ან პირადი მოხმარების ავტომანქანებით არ განახლებულა“. მინისტრმა ასევე განმარტა, რომ 10.5 მლნ ლარი ჯანდაცვის სამინისტრომ სასწრაფო დახმარების მანქანების სრული განახლებისთვის გამოყო.
2014 წელს ჯანდაცვის სამინისტრომ 10.7 მლნ ლარის ღირებულების 180 სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ავტომანქნა და 126 ათასი ლარის ღირებულების ოთხი მსუბუქი ავტომობილი შეიძინა. ამ ოთხი მანქანიდან სამი სამორიგეო, ხოლო ერთი პერსონალური ავტომობილია. ავტომობილების შეძენა “სამედიცინო დაწესებულებათა რეაბილიტაციისა და აღჭურვის” პროგრამის ფარგლებში მოხდა და სსიპ “სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ცენტრს” გადაეცა.
როგორც ვხედავთ, ბოლო წლებში ჯანდაცვის სამინისტროს პირადი ან სამსახურებრივი მოხმარებისთვის ავტომანქანა მართლაც არ შეუძენია. ბიუჯეტიდან გამოყოფილი დაახლოებით 10.8 მლნ ლარი სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ცენტრების ავტოპარკების განახლებას მოხმარდა.
შესაბამისად, დავით სერგეენკოს განცხადება სიმართლეა.
ფაქტ-მეტრის მიერ გადამოწმებული კიდევ ერთი ფაქტი მიხეილ სააკაშვილის განცხადებას ეხებოდა. ყოფილი პრეზიდენტის თქმით, „ამერიკელი მასწავლებლების პროგრამა პრაქტიკულად გაუქმებულია“.
ფაქტ-მეტრმა გაარკვია, რომ საქართველოში უცხოელი პედაგოგების ჩამოყვანის პროგრამა არ გაუქმებულა, თუმცა, განათლების სამინისტროს გადაწყვეტილებით, პროგრამის მასშტაბები საგრძნობლად შემცირდა. მაგალითად, თუკი 2010-2012 წლებში წლის განმავლობაში საშუალოდ 700-800 პედაგოგი ჩამოდიოდა, დღეს მხოლოდ 47 უცხოენოვანი მოხალისე მასწავლებელი გვყავს. შესაბამისად, შემცირდა მიღებული ნაკადების რაოდენობაც. 2010-2012 წლებში უცხოელ პედაგოგთა 48, ხოლო 2012 წლიდან დღემდე კი მხოლოდ ორი ნაკადი ჩამოვიდა.
ფაქტ-მეტრის აზრით, მიუხედავად იმისა, რომ პროგრამა გრძელდება, მისი მასშტაბი და შესაბამისად ეფექტიანობა მინიმუმამდე შემცირდა. შესაბამისად, მიხეილ სააკაშვილის განცხადება მეტწილად სიმართლეა.
გასულ კვირას ფაქტ-მეტრმა ვიცე-პრემიერის, კახა კალაძის განცხადებაც გადაამოწმა. კალაძის თქმით, „ლარის დევალვაციაზე საგარეო ვითარება და მეზობელ ქვეყნებში განვითარებული ნეგატიური პროცესები ძალიან მოქმედებს“.
2014 წელს დსთ-ის რეგიონში ეკონომიკური ზრდის ტემპი 0.75%-მდე დაეცა, ხოლო რეგიონში იმპორტი 5%-ით შემცირდა. საქართველოს ექსპორტის ნახევარზე მეტი დსთ-ის ქვეყნებში გადის, შესაბამისად აღნიშნულ ქვეყნებში ეკონომიკური ზრდის შემცირება საქართველოს საგარეო ვაჭრობაზეც აისახა. დსთ-ის ქვეყნებში საქართველოს ექსპორტი 2014 წელს 9.6%-ით, ხოლო მიმდინარე წლის იანვარში 51%-ით შემცირდა.
შემცირდა ფულადი გზავნილებიც, 2014 წელს 2%-ით, ხოლო 2015 წლის იანვარ-თებერვალში 23%-ით. ფულადი გზავნილების ნახევარი რუსეთის ფედერაციიდან იგზავნებოდა. 2014 წელს რუსეთიდან გადმორიცხვები 92 მლნ აშშ დოლარით (11.5%), ხოლო მიმდინარე წლის იანვარ-თებერვალში 43 მლნ აშშ დოლარით (44%) შემცირდა.
მიუხედავად იმისა, რომ ლარის გაუფასურებას შიდა ფაქტორებიც განსაზღვრავს (ეკონომიკური ზრდის ტემპის ვარდნა, ნოემბერ-დეკემბერში ბიუჯეტის დეფიციტური ხარჯვა, სავიზო რეჟიმის გამკაცრებით გამოწვეული ტურიზმის შემცირება, უცხოური კაპიტალის ნაკადების კლება, არაკოორდინირებული განცხადებები ხელისუფლების წევრების მხრიდან), შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ 2015 წლიდან ლარის გაუფასურებაში წვლილი საგარეო ფაქტორებსაც მიუძღვით.
შესაბამისად, კახა კალაძის განცხადება მეტწილად სიმართლეა.
ფაქტ-მეტრის მიერ გადამოწმებული კიდევ ერთი ფაქტი ოლიმპიური კომიტეტის თავმჯდომარის, ლერი ხაბელოვის განცხადებას ეხებოდა. პარლამენტში სიტყვით გამოსვლისას, ხაბელოვმა საპარლამენტო უმცირესობა მუდმივად ნეგატიურ საკითხებზე ყურადღების გამახვილებაში დაადანაშაულა და განაცხადა, რომ ისინი არ აღნიშნავენ იმას, რაც მაგალითად სპორტში კეთდება. „სამწუხაროა, რომ ჩვენი კოლეგები მხოლოდ უარყოფით საკითხებზე საუბრობენ და ამბობენ, რომ არაფერი კეთდება. მინდა შეგახსენოთ ახალგაზრდული ოლიმპიური ფესტივალი, 6 ახალი ობიექტი შენდება და 3 რემონტდება. ამ ღონისძიებისთვის ჩვენ დაახლოებით 7 000 სტუმარი უნდა მივიღოთ. ასეთი აღმავლობა სპორტული ობიექტების გაკეთების მხრივ, საქართველოში არ ყოფილა – აღნიშნა ხაბელოვმა.
2015 წლის ზაფხულის რიგით მე-13 ახალგაზრდული ოლიმპიური ფესტივალისთვის მზადება საქართველომ რამდენიმე წლით ადრე დაიწყო, როცა 2012 წელს ოლიმპიური სოფლის მშენებლობას ჩაეყარა საფუძველი. მოგვიანებით, ოლიმპიური ფესტივალის საორგანიზაციო კომიტეტმა საჭირო სტადიონების მშენებლობა/რეაბილიტაციაც დაიწყო.
3 დაწესებულება რეაბილიტირდა და ძირითადი სამუშაოები უკვე დასრულებულია. ასევე, აშენდა 7 ახალი სპორტული დარბაზი.
აღსანიშნავია ისიც, რომ სხვა ქვეყნების მაგალითის გათვალისწინებით, როგორც ევროპის ახალგაზრდული ოლიმპიური ფესტივალის საორგანიზაციო კომიტეტი პროგნოზირებს, ჯამში დაახლოებით 7 000-მდე სტუმარს უნდა ველოდოთ.
ლერი ხაბელოვი მართალია, როდესაც აცხადებს, რომ ამ მომენტისთვის მართლაც მასშტაბური სამშენებლო და სარემონტო სამუშაოები მიმდინარეობს საგაზაფხულო ოლიმპიური ფესტივალისთვის მზადების ფარგლებში. თუმცა, ის იგნორირებას უკეთებს იმ ფაქტს, რომ აღნიშნული ფესტივალის საქართველოში ჩატარების უფლება წინა ხელისუფლების დროს იქნა მოპოვებული და ფესტივალისთვის მზადებაც მაშინ დაიწყო.
შესაბამისად, ლერი ხაბელოვის განცხადება მეტწილად სიმართლეა.
