FactCheck.ge პოლიტიკოსების განცხადებებში ფაქტობრივი სიზუსტის დადგენის ყოველკვირეულ მიმოხილვას აქვეყნებს. 21-დან 27 აპრილამდე ფაქტ-მეტრმა სხვადასხვა გადამოწმებულ ფაქტზე რამდენიმე კვლევა მოამზადა.
ყველაზე პოპულარული სტატია, ვებგვერდზე მნახველთა რაოდენობის მიხედვით, ფინანსთა მინისტრის, ნოდარ ხადურის განცხადებას ეხებოდა. ხადურის თქმით, „ქართული ოცნების“ მთავრობამ მრავალი სახის გადასახადი შეამცირა.
ფაქტ-მეტრის კვლევამ აჩვენა, რომ 2012 წლის შემდეგ საქართველოს საგადასახადო კოდექსში რამდენიმე ცვლილება განხორციელდა. მათ შორის, აღსანიშნავია დაუბეგრავი მინიმუმი, სასოფლო-სამეურნეო წარმოებისთვის ხელშემწყობი შეღავათები, ჩამოწერას დაქვემდებარებული გადაუხდელი საგადასახადო დავალიანებები და მომსახურების შემცირებული საფასურები.
ამასთან, 2013-2014 წლებში საგადასახადო ტვირთი შემცირდა და 24.8% შეადგინა. თუმცა, მიუხედავად ამისა, საგადასახადო კოდექსის მიხედვით, ძირითადი საერთო-სახელმწიფოებრივი გადასახადები (საშემოსავლო გადასახადი, მოგების გადასახადი, დამატებული ღირებულების გადასახადი (დღგ), აქციზი, იმპორტის გადასახადი) არ შემცირებულა. მეტიც, ზოგიერთი გადასახადი გაიზარდა, მაგალითად აქციზის გადასახადი თამბაქოსა და ლუდზე. აგრეთვე, აღსანიშნავია ისიც, რომ “საქართველოს სოციალურ-ეკონომიკური გავითარების სტრატეგიის” მიხედვით, 2020 წლისთვის საგადასახადო ტვირთის 25%-მდე ზრდა იგეგმება.
შესაბამისად, ფაქტ-მეტრმა დაასკვნა, რომ ნოდარ ხადურის განცხადება მეტწილად მცდარია.
გასულ კვირას ფაქტ-მეტრმა პრემიერ-მინისტრის განცხადებაც გადაამოწმა. ირაკლი ღარიბაშვილის თქმით, “წელს, პირველ კვარტალში ინფრასტრუქტურის სამინისტროს ბიუჯეტის ათვისება 107%-ია. ეს რეკორდული მაჩვენებელია”.
2015 წლის პირველ კვარტალში რეგიონული განვითარების და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს ბიუჯეტი გადაჭარბებით, 107.2%-ით შესრულდა. ბიუჯეტის მსგავსი ათვისების მაჩვენებელი გასული წლების (2009-2014) ანალოგიურ პერიოდში არ დაფიქსირებულა. თუმცა, ინფორმაციისთვის აღსანიშნავია, რომ 2011 წლის პირველ კვარტალში სამინისტროს ბიუჯეტი 107.1%-ით შესრულდა, რაც 0.1% ჩამორჩება წლევანდელ მონაცემს.
ფაქტ-მეტრმა ირაკლი ღარიბაშვილის განცხადება სიმართლედ შეაფასა.
კიდევ ერთი გადამოწმებული ფაქტი „ნაციონალური მოძრაობის“ წევრის, ზურაბ ჯაფარიძის განცხადებას ეხებოდა. ჯაფარიძის თქმით, “2014 წლის აგვისტოდან მოყოლებული, უკვე ზედიზედ შვიდი თვეა, კლებულობს ექსპორტი. 2015 წლის იანვარ-თებერვალში ექსპორტში 26%-იანი ვარდნა გვაქვს. ასევე, შემცირებულია იმპორტი. საქართველოს 530 000 მოქალაქეს მნიშვნელოვნად გაუძვირდა სესხი. ამ ხელისუფლების პირობებში საქართველოს ეროვნული ვალუტა – ლარი 35%-ით გაუფასურდა. 2014 წლის ბოლო კვარტალში, თუ შევადარებთ 2013 წლის ბოლო კვარტალს, საქართველოს ეკონომიკა დოლარში შემცირდა 35 მილიონით. ანუ, ჩვენი ქვეყანა გაღარიბდა”.
კვლევამ აჩვენა, რომ საქართველოში ექსპორტის კლება 2014 წლის აგვისტოდან დაიწყო და ეს ტენდენცია დღესაც გრძელდება. ექსპორტი 2014 წელს 2%-ით, 2015 წლის იანვარ-თებერვალში 36%-ით, ხოლო 2015 წლის პირველ კვარტალში 28%-ით შემცირდა. ექსპორტის შემცირებამ საქართველოს უარყოფითი სავაჭრო სალდოს ზრდა გამოიწვია, რაც სხვა დანარჩენ ფაქტორებთან ერთად, ეროვნული ვალუტის გაუფასურების მიზეზი გახდა. საქართველოს იმპორტზე მაღალი დამოკიდებულებისა და სესხების მაღალი დოლარიზაციის გამო, ლარის კურსის ვარდნამ მოსახლეობის მსყიდველუნარიანობა შეამცირა. ფასები ძირითადად მედიკამენტებსა და სურსათზე გაიზარდა. ლარის კურსის ცვლილების გამო მოსახლეობის მნიშვნელოვან ნაწილს სესხი გაუძვირდა. ასევე, 41 მლნ-ით შემცირდა ნომინალური მშპ დოლარში.
ფაქტ-მეტრმა დაასკვნა, რომ ზურაბ ჯაფარიძის განცხადება სიმართლეა.
გასულ კვირას ფაქტ-მეტრმა საპარლამენტო უმრავლესობის წევრის, ზვიად ძიძიგურის განცხადებაც გადაამოწმა. ერთ-ერთ თოქ-შოუში ძიძიგურმა მთავრობის ცვლილების შემდეგ საქართველოში შექმნილ ხელსაყრელ ბიზნესგარემოზე ისაუბრა. მისი თქმით: “[წინა მთავრობის დროს] ფინანსთა სამინისტროს დავების საბჭოში ბიზნესი დავას 100%-ით აგებდა. ბოლო ორი წლის სტატისტიკის მიხედვით, დავების 44%-ში ბიზნესმა გაიმარჯვა, 40%-ში სახელმწიფომ და 16% მორიგებით დასრულდა”.
ფაქტ-მეტრის მიერ დავების საბჭოდან გამოთხოვილი სტატისტიკა აჩვენებს, რომ 2009-2012 წლებში დაუკმაყოფილებელი საჩივრების ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი 2009 წელს (57%), ხოლო ყველაზე დაბალი მაჩვენებელი 2011 წელს დაფიქსირდა (19%).
რაც შეეხება 2013 და 2014 წლებს, 2013-ში განხილული საქმეებიდან მომჩივანთა სასარგებლოდ 51% დასრულდა, ხოლო სახელმწიფოს სასარგებლოდ კი – 30%. გასულ წელს, ბიზნესმენთა მიერ შეტანილი საჩივრები 1 062 (42%) შემთხვევაში სრულად ან ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, 1 052 (41%) მომჩივანს უარი ეთქვა, ხოლო 436 (17%) შემთხვევაში საჩივარი განუხილველი დარჩა (მომჩივნის მიერ სხვადასხვა პროცედურული მოთხოვნის ან დავის შეწყვეტის გამო).
როგორც ვხედავთ, 2014 წელს კერძო პირების სასარგებლოდ მეტი საჩივარი დაკმაყოფილდა ვიდრე სახელმწიფოს სასარგებლოდ. ანალოგიური ვითარება იყო 2012 და 2011 წლებშიც. 2009 და 2010 წლებში საჩივრების დიდი ნაწილი არ კმაყოფილდებოდა, თუმცა ბიზნესის მიერ წაგებული დავების 100%-იანი მაჩვენებელი არასდროს დაფიქსირებულა.
შესაბამისად, ფაქტ-მეტრმა დაასკვნა, რომ ზვიად ძიძიგურის განცხადება მეტწილად მცდარია.
