FactCheck.ge პოლიტიკოსების და საჯარო პერსონების განცხადებებში ფაქტობრივი სიზუსტის დადგენის ყოველკვირეულ მიმოხილვას აქვეყნებს. გასულ კვირას ფაქტ-მეტრმა სხვადასხვა გადამოწმებულ ფაქტზე რამდენიმე კვლევა მოამზადა.
FactCheck.ge-ს ცნობით, ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული სტატია საქართველოს პრეზიდენტის, გიორგი მარგველაშვილის განცხადებას ეხებოდა.
"2015 წლის 6 ივნისს ცნობილი გახდა, რომ არსებული, შერეული ტიპის საარჩევნო სისტემა ამ ეტაპზე არ გაუქმდება. შესაბამისად, 2016 წლის საპარლამენტო არჩევნები კვლავ პროპორციული და მაჟორიტარული საარჩევნო სისტემით ჩატარდება.
ამ თემაზე საუბრისას, საქართველოს პრეზიდენტმა, გიორგი მარგველაშვილმა მთავრობასა და საპარლამენტო უმრავლესობას შეახსენა, რომ მაჟორიტარული საარჩევნო სისტემის შეცვლა "ქართული ოცნების" წინასაარჩევნო დაპირებას წარმოადგენს. გიორგი მარგველაშვილის განცხადებით, კოალიციის საარჩევნო დოკუმენტებში ნათლად იყო საუბარი, რომ მაჟორიტარული სისტემა უფრო სამართლიანი საარჩევნო სისტემით უნდა შეცვლილიყო.
"ქართული ოცნების" წინასაარჩევნო დაპირებას "არასამართლიანი" საარჩევნო სისტემის შეცვლა ნამდვილად წარმოადგენდა. ამასთან, დავით უსუფაშვილმა 2015 წლის 17 მარტს ხელი მოაწერა მემორანდუმს, რომელშიც დაფიქსირებულია, რომ მოქმედი საარჩევნო სისტემა უსამართლოა, ხოლო მაჟორიტარული სისტემა შესაცვლელია. აღსანიშნავია ვახტანგ ხმალაძის განცხადებაც, რომლის მიხედვითაც, კოალიციის წინასაარჩევნო დაპირებას მართლაც წარმოადგენდა მაჟორიტარული სისტემის გაუქმება და რომ ის თავადაც ემხრობა ამ იდეას. თუმცა, ის ამავე დროს გაუქმებისთვის საჭირო საპარლამენტო მანდატების არასაკმარის რაოდენობაზე საუბრობს.
ამასთან, კოალიცია აპირებს ინიციატივის წესით წარადგინოს კონსტიტუციური კანონის პროექტი, რომელიც "უახლოესი თვეების განმავლობაში უნდა იქნეს მიღებული საქართველოს პარლამენტის მიერ". ინიციატივის მიხედვით, 2016 წლის შემდეგ საპარლამენტო არჩევნები პროპორციული სისტემით უნდა ჩატარდეს. გაურკვეველია, თუ როგორ აპირებს კოალიცია საკონსტიტუციო ცვლილებებისთვის საჭირო ხმების მოპოვებას, თუკი მაჟორიტარული სისტემის 2016 წლის არჩევნებისთვის გაუქმებისათვის საჭირო ხმები არ აქვს.
ქართულ პოლიტიკურ პარტიებსა და არასამთავრობო სექტორში მაჟორიტარული სისტემის 2016 წლისთვის გაუქმებასთან დაკავშირებით კონსენსუსია. ძირეული რეფორმის წინააღმდეგი ამ ეტაპზე თავად მმართველი გუნდია.
შესაბამისად, ფაქტ-მეტრის დასკვნით, გიორგი მარგველაშვილის განცხადება სიმართლეა.
გასულ კვირას ფაქტ-მეტრმა პრემიერ-მინისტრის განცხადებაც გადაამოწმა. ირაკლი ღარიბაშვილის თქმით, „ქართული ოცნების" ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ საქართველოში ასამდე ახალი სასტუმრო გაიხსნა.
სასტუმრო "Mercure Tbilisi old Town" -ის გახსნაზე ირაკლი ღარიბაშვილმა განაცხადა, რომ მას შემდეგ, რაც "ქართული ოცნება" ხელისუფლებაში მოვიდა, საქართველოში ასამდე ახალი სასტუმრო გაიხსნა. სტატისტიკური მონაცემები გვიჩვენებს, რომ 2010-2012 წლებში 283 სასტუმრო გაიხსნა (2010 წ. – 78, 2011 წ. – 117, 2012 წ. – 88). 2013 წელს კი, ექსპლუატაციაში 84 სასტუმრო შევიდა. რაც შეეხება 2014-2015 წლებს, ამ წლებში გახსნილი სასტუმროების სტატისტიკა ჯერჯერობით არ არსებობს და საქსტატმა მხოლოდ მშენებლობით დამთავრებული სასტუმროების რაოდენობა მოგვაწოდა. აღნიშნულ წლებში (2014-2015), საქსტატის ინფორმაციით, 78 სასტუმროს მშენებლობა დასრულდა.
შესაბამისად, ირაკლი ღარიბაშვილის განცხადება სიმართლეა.
ფაქტ-მეტრის მიერ გადამოწმებული კიდევ ერთი ფაქტი გიორგი კვირიკაშვილის განცხადებას ეხებოდა. მიმდინარე წლის 25 აგვისტოს გამართულ მთავრობის სხდომაზე, ლარის გაუფასურებასთან დაკავშირებით მან განაცხადა: "ქვეყნიდან ჯამში 332 მლნ დოლარით ნაკლები გავიდა. ფულადი გზავნილების შემცირება მხოლოდ 202 მლნ დოლარი იყო. პრივატიზაციიდან შემოსულია 110 მლნ ლარის ექვივალენტი დოლარში… ყველანაირი საფუძველი გვაქვს ვივარაუდოთ, რომ ის, რაც ბოლო დღეებში ლარის კურსთან დაკავშირებით ხდებოდა, არის მხოლოდ აჟიოტაჟური ქცევის შედეგი".
აგვისტოში ლარის გაცვლითი კურსი დოლარის მიმართ 7 თეთრით გაუფასურდა. კურსმა პიკს (2.42-ს) 26 აგვისტოს მიაღწია. გიორგი კვირიკაშვილმა კურსის ცვლილება მხოლოდ მოსახლეობის აჟიოტაჟურ ქცევას დაუკავშირა. თუმცა, აღსანიშნავია, რომ მოგვიანებით, 3 სექტემბერს, გადაცემა "პოლიტარტში", გიორგი კვირიკაშვილმა ლარის გაუფასურება უკვე საგადასახდელო ბალანსს ანუ დოლარის შემომავალი ნაკადების შემცირებას დაუკავშირა.
ლარის კურსზე გავლენის მქონე ფაქტორებიდან შემდეგი სურათი გვაქვს: ექსპორტი ისევ მცირდება, თუმცა ის იმპორტის შემცირებით ბალანსდება. ფულადი გზავნილები ისევ მცირდება. პირველ კვარტალში ტურიზმიდან შემოსავალი 4%-ით, ინვესტიციები კი 43%-ით შემცირდა. სავარაუდოდ, მაღალი აქტივობა არც ბოლო თვეებშია. სახელმწიფო ბიუჯეტის დეფიციტი აგვისტოში მაღალი იყო, რომლის მნიშვნელოვანი ნაწილი ნაშთის გამოყენებით დაფინანსდა და მიმოქცევაში არსებული ლარის მასა გაზარდა. პრივატიზაციიდან დაპირებული 250-300 მლნ დოლარი არ შემოვიდა. სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯები არ შემცირდა. დაპირისპირებაა ეროვნული ბანკის მიმართ, რაც საფინანსო ინსტიტუტებისადმი უნდობლობას იწვევს. დაბალია ბიზნესმენთა და მომხმარებელთა ნდობა ეკონომიკური პროცესების მიმართ. ჩვენი რეგიონის ორი დიდი ქვეყნის – რუსეთის და თურქეთის ეროვნული ვალუტები ისევ გაუფასურდა. ტურისტული სეზონის განმავლობაში ლარს ისევ გაუფასურების ტენდენცია ჰქონდა. ყოველივე ამან მოსახლეობის მოლოდინზე – თუ როგორი იქნება ლარის კურსი მომავალში, იმოქმედა და გარკვეულწილად აჟიოტაჟშიც გამოიხატა. თუმცა, საშუალო და გრძელვადიან პერიოდებში ლარის კურსზე ზემოთ მოყვანილ ფუნდამენტურ ფაქტორებს აქვს გავლენა.
ფაქტ-მეტრის დასკვნით, გიორგი კვირიკაშვილის განცხადება მეტწილად მცდარია.
გასულ კვირას გადამოწმებული კიდევ ერთი ფაქტი სახალხო დამცველის, უჩა ნანუაშვილის განცხადებას ეხებოდა. ნანუაშვილის თქმით, წლების განმავლობაში 100-ზე მეტი ადვოკატი დაკავებული იყო. მათი უმრავლესობა დღეს გათავისუფლებულია.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ინფორმაციით, 2003-2012 წლებში 159 ადვოკატი იყო მსჯავრდებული. აქედან, თავისუფლების აღკვეთა 90-ს შეეფარდა. საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის ინფორმაციით კი, 2003-2012 წლებში მსჯავრდებული იყო 171 ადვოკატი.
რამდენი ადვოკატი გამოვიდა ციხიდან ბოლო წლების მანძილზე, ამ ინფორმაციას არც სასჯელაღსრულების სამინისტრო და არც სხვა შესაბამისი უწყება არ ფლობს. სახალხო დამცველის აპარატის განმარტებით, მიუხედავად იმისა, რომ გათავისუფლებული ადვოკატების კონკრეტული სტატისტიკა არ არსებობს, ბევრი მათგანი 2013 წლის ამნისტიის დროს გათავისუფლდა. ადვოკატთა გათავისუფლების ფაქტს ასევე ადასტურებს საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის თავმჯდომარე ზაზა ხატიაშვილი.
შესაბამისად, ფაქტ-მეტრი ასკვნის, რომ უჩა ნანუაშვილის განცხადება სიმართლეა", _ აღნიშნავს FactCheck.ge.
FactCheck.ge მიზნად ისახავს საზოგადოებისათვის საინტერესო საკითხებზე პოლიტიკოსთა მიერ გაკეთებულ განცხადებებში ფაქტობრივი სიზუსტის, თუ უზუსტობების დადგენას. ფაქტ-მეტრის მიერ ფაქტის სიზუსტის შეფასების გრადაციებია: სიმართლე, მეტწილად სიმართლე, ნახევრად სიმართლე, მეტწილად მცდარი, მცდარი, ტყუილი.
