გაეროს მსოფლიო სურსათის პროგრამამ (WFP) პარასკევს განაცხადა, რომ რუსეთმა არ შესთავაზა ორგანიზაციას რაიმე უფასო მარცვლეული მას შემდეგ, რაც მოსკოვი გამოვიდა შავი ზღვის მარცვლეულის შეთანხმებიდან, რამაც საშუალება მისცა უკრაინას გაეტანა ათობით მილიონი ტონა მარცვლეული გასული წლის განმავლობაში.
”ჩვენ არ მოგვმართავენ,” – განუცხადა WFP-ის აღმასრულებელი დირექტორის მოადგილემ კარლ სკაუმ ჟურნალისტებს გაეროს შტაბ-ბინაში ნიუ-იორკში.
მანამდე ხუთშაბათს, რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა განაცხადა, რომ მისი ქვეყანა აფრიკის ექვს ქვეყანას უახლოეს სამ-ოთხ თვეში უფასოდ მიაწვდის მარცვლეულს.
WFP-მ მარცვლეულის შეთანხმების ფარგლებში 725,000 ტონაზე მეტი მარცვლეული გაგზავნა შიმშილის შესამსუბუქებლად მსოფლიოს ზოგიერთ ყველაზე ღარიბ რეგიონში, მათ შორის ავღანეთში, აფრიკის რქასა და იემენში.
„რა თქმა უნდა, შავი ზღვის საინიციატივო შეთანხმების კრახი სამწუხაროა“, – თქვა სკაუმ.
„ეს ნამდვილად ეხება ბეღელის კარის ღიად შენარჩუნებას, როდესაც მასზე მილიონები აკაკუნებს. მსოფლიოს სჭირდება შეუფერხებელი წვდომა ძირითადი საკვების მარაგებზე… მშიერი ვერ ელოდება განხილვებს ან დიპლომატიურ შემოვლებს,” – დასძინა მან.
WFP-მ თავისი მარცვლეულის 50% მიიღო უკრაინიდან გასულ წელს, ხოლო ხორბლის 80% 2023 წელს.
”ჩვენ სხვაგან უნდა ვეძებოთ, რაც პოტენციურად შეიძლება უფრო ძვირი დაჯდეს”, – თქვა მან.
WFP-ის მონაცემებით, 345 მილიონი ადამიანი კვლავ მწვავედ სურსათით დაუცველია.
შეთანხმებას ხელი მოაწერეს სტამბულში 2022 წლის ივლისში რუსეთმა, უკრაინამ, თურქეთმა და გაერომ, რომელიც ქმნის უსაფრთხო დერეფანს შავი ზღვის გავლით უკრაინის სამი პორტიდან ექსპორტისთვის იმავე წლის თებერვალში ომის დაწყების შემდეგ.
მან ხელი შეუწყო ფასების სპირალურ შეკავებას და გლობალური სასურსათო კრიზისის შემსუბუქებას ხორბლის, მზესუმზირის ზეთის, სასუქის და სხვა პროდუქტების ნაკადის აღდგენით უკრაინიდან – მარცვლეულის ერთ-ერთი უდიდესი ექსპორტიორი მსოფლიოში.
მოსკოვმა უარი თქვა შეთანხმების გაგრძელებაზე 17 ივლისის მიღმა და განაცხადა, რომ მის მოთხოვნებთან დაკავშირებული ნაწილები „ჯერჯერობით არ განხორციელებულა“, რაც გულისხმობს სასუქის ექსპორტისთვის დაბრკოლებების აღმოფხვრას, როგორიცაა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული რუსეთის სასოფლო-სამეურნეო ბანკის ჩართვა, SWIFT საერთაშორისო გადახდის სისტემა.
