ბოლო ორი წლის ყველაზე პოპულარული წიგნის _ "გურული დღიურების" მეორე ნაწილი ბეჭდური სახით ჯერ არ გამოსულა. პირველი ნაწილი მკითხველს "გურია ნიუსმა" ექსკლუზიურად გააცნო. მედიაში ისევ "გურია ნიუსია" პირველი გამოცემა, რომელიც "გურული დღიურების" მეორე ნაწილიდან საინტერესო ნაწყვეტებს შემოგთავაზებთ.
წიგნის ავტორის, ეროვნული ბიბლიოთეკის დირექტორის გიორგი კეკელიძის თქმით, მეორე ნაწილი უფრო დიდი და მრავალპლანიანი იქნება.
_ სამ ნაწილად დაიყოფა. პირველი ავტობიოგრაფიულია, მეორე _ გურულების ისტორიებია, ხოლო მესამე ნაწილში ასაკოვანი გურულების ინტერვიუებს შემოგთავაზებთ, _ გვითხრა კეკელიძემ.
დღეს წიგნის პირველი ნაწილიდან ორ ფრაგმენტს შემოგთავაზებთ:
ზურიკო. მამაჩემი
(2015 წელი. დეკემბერი _ 2016 წელი. იანვარი)
რაც მამაჩემი გარდაიცვალა, ძილში არასდროს მინახავს. არადა, ყოველ ღამით ვემზადები. ასე მგონია, მან თუ გადაწყვიტა _ ან რომ არ შემეშინდეს, ან ცუდი წინასწარმეტყველება არ მეგონოს რამე და ამიტომაც დაიჭირა თავი სიზმრებისგან შორს. თუ არა ეს _ აუცილებლად ვნახავდი. მხოლოდ ჩვენი ძველი ტელევიზორი მესიზმრება. ოდნავ ციმციმებს და მგონი "მაცნე" გადის, თუ რაღაც ძველი დროის გადაცემა _ არ ვიცი. არც ის ვიცი, რატომ მაინც და მაინც ტელევიზორი.
ჰო. ეს არასაახალწლო ამბავია. ან შეიძლება ყველაზე უფრო საახალწლოც.
ოზურგეთში ახლა თოვს. სახლში ორი დავრჩით _ მე და დედა. თოვის ხმის გაგონებამდე სიჩუმეა. მშვიდიც და აუტანელიც. ადამიანი კი გამოხატვის არსებაა. ამიტომაც აქ ვზივარ და ვწერ: შეიძლება, ვიღაცის ხმის გასაგონად. ან ხმის მისაწვდენად. ან ისე, უბრალოდ. არ ვიცი.
და-ძმა არ მყავს. მამა, თითქმის, ფატალური სიყვარულით მზრდიდა _ საკუთარი გამოგონილი თამაშები, გაჭირვების საპირწონე მისივე გამოთლილი ხის სათამაშოები, "მსოფლიო ჩემპიონატები’’ პენალტებში ჩოგბურთის საიდანღაც გაჩენილი ბურთით, ოთახში. მათემატიკის რვეულის ფურცლებზე "გემების ჩაძირობანა". "მენეჯერი’’ _ იყო ასეთი სამაგიდო შესაქცევი; დომინო… ერთ ოთახში გვეძინა და მთელი ღამე ვლაპარაკობდით. საკუთარ ოცნებებზე მიყვებოდა, ვერახდენილ ოცნებებზე. ჭიანჭველას არ მოკლავდა, შვილებთან მიდისო. მუშაობდა სულ. თავდახრილი. იქ დავკრძალეთ, სადაც ერთად ვეძებდით ბალახს ძროხისთვის. უკვე, თურმე, ავადმყოფმა სათხილე მთლიანად მოიარა, შეალამაზა. ლოგინზე რომ იწვა, მითხრა, მგონი ღობესთან ერთი ძირი თხილი დამრჩაო. შეიძლება ხუმრობდა, ან _ არც. ოცნებებზე გითხარით _ ჭადრაკს თამაშობდა, რაიონის ჩემპიონი იყო. მსოფლიო ჩემპიონობა უნდოდა. სიმორცხვემ დაძლია და რეგიონულ ტურნირზე არ წავიდა. საავადმყოფოში ახლა მხოლოდ საჭადრაკო ამოცანები მიმატანინა. მის საფლავზე აუცილებლად იქნება ჭადრაკის დაფის ძეგლი _ როგორც მსოფლიო ჩემპიონის. სხვა ოცნებებს მე ავახდენ. აქამდეც ვაკეთებდი. ესაა ჩემი აქაური საქმე.
"ზურაბ, ზურაბ თმაგიშერო,
შორი რომ ხარ, რა გიშველო…’’
ბებიაჩემი წაუმღერებდა ხოლმე მამაჩემზე. არადა, ზურიკო იქვე იყო მაშინ. ოთახში, ან ეზოში. არ ვიცი, რას გულისხმობდა მისი სიშორე. ახლაა შორი.
_ ჯერ ხომ იცი, მაგი ადრეა, მაგრამ სიკვდილის ხომ არ გეშინია,-მეთქი?
_ ვიცი რაია იქითო? _ ოდნავ შეშინებულმა მითხრა.
არც მე არ ვიცი. თუ სამოთხეა _ იქ იქნება. თუ არაფერია _ მაშინ დიდი დასვენება ყოფილა. ყრუ ძილი ხვალინდელი საქმეების გარეშე, ღობე აღარ არის ჩამოსავლები: ღრიჭო თუ აქვს, ქათამი არ გამოძვრეს, ხე _ შემოსაბარი, სარი _ გასათლელი, შტეფსელი _ გამოსაცვლელი. ბიძაჩემი თენგოც მოდიოდა სანახავად, იქ, სისხლის ცენტრში. ერთხელ უთხრა: კი, მუშაობა კარგია, ზურაბ, მაგრამ ამდენი მუშაობის დედაც ვატირეო. მერე გაგრძელდა ჩვეულებრივ _ პალატური საუბრები. თენგო რომ მიდიოდა, მამაჩემმა: მეიცა, ელანძეო.
_ რაო?
_ მუშავის დედაც ვატირეო!
ჰოდა, მუშავის დედაც ვატირე, ზურიკო! _ ესეც ნიშნავს შენთვის სიკვდილს _ ცოცხალი ვერ ატირებდი.
სურებში ავედი. ამ წიგნის პერსონაჟებზე სიუჟეტს აკეთებდა თეა ადეიშვილი და ჯუმბერ სანიკიძეს ვიღებდით, განთქმულ ცოლთამძებნელს. იქიდან დავურეკე. სახლს დახედეო. იქვეა სახლი, მაგრამ ვერ ავედი _ არ შემეძლო. ახლაც არ ვიცი, როდის შევალ. იქ გახდა ავად, მაგრამ, როგორც მითხრა, ყველაფერი მიალაგა და ისე წამოიყვანეს. იმ განლაგებას ჯერ ვერ ვნახავ. ჯერ არ შემიძლია. ოდესმე, სხვა განწყობით და გადაწყობით _ აუცილებლად. სხვა გზა არც მაქვს.
ბავშვობისას, მამა რომ მუშაობდა ან ყანაში, ან სახლში ან სადმე, მეც ვახლდი ხოლმე. დაიღლებოდა, მოვიდოდა, ხელს ხელზე დამადებდა და მეტყოდა: ძალა მომეცი! და მერე დაიძახებდა: "დგნ, დგნ, დგნ'' _ ვითომ იტენებოდა. მეც მჯეროდა. ახლა მამა ფიზიკურად გაქრა, მაგრამ მე ზუსტად ვიცი, ხელისგაწვდენაზე ტრიალებს. ისე, რომ ხელი დავადო და ვუთხრა: ძალა მომეცი! დგნ, დგნ, დგნ.
14 წლის ვიყავი, სოფელში ავედით და ტყეში, სახლს ზემოთ როა, ერთ დიდ ხეზე, წალდით ჩემი გვარ-სახელის ინიციალები ამოკაწრა. მერე სულ მეუბნებოდა: "იი გ.კ. ქია იქინე’’. სულ ბოლოს, საავადმყოფოში, რაც მითხრა, სწორედ ეგ იყო: წელს ბევრი ვეძებე და ვერ ვიპოვეო. მომავალ ზაფხულში რომ ავალ, აუცილებლად სხვა უფრო დიდ ხეზე ამოვკაწრავო. ამიტომაც მამაჩემს სიზმრებში რა უნდა?! მამაჩემი ახლა იქ არის, ტყეში. მე რომ ჩავალ _ აუცილებლად ვიპოვი ახალ დიდ ხეზე ინიციალებს.
და კიდევ, რა უნდა მეთქვა: თუ ძილი თვალის მოტყუებაა, სიკვდილიც იგივე იქნება _ ოღონდ სხვისი თვალის. როგორც იმ თამაშშია _ შენ იხუჭები და ის გადის. ამიტომაც ის უფროა გამარჯვებული და შენ ტყუილად ყვირი: გამარჯვებულო, სადა ხარ, გამარჯვებულო, გამოდი! ნუ გეშინიათ სიკვდილის _ ოდესმე სხვა დაიხუჭება და ჩვენ გავალთ. მაშინ ვიპოვით სხვა "დაკარგულ’’ გამარჯვებულებს.
მენდე-მედიკო
მედიკო, ბებიაჩემი, ასე მოიქცა _ მამაჩემის პანაშვიდზე მოვიდა და უთხრა: ახალ წლამდე წამიყვანეო. მანამდე მეზობლებისთვის დაუბარებია: ზურიკელას რამე რომ მუუვიდეს, ვერ გადევიტანო. ჰოდა, მოვიდა და წაყვანა სთხოვა. იქვე გარდაიცვალა. ზურიკოს სიკვდილიდან მესამე დღეს. საღამოს ჩამეხუტა. "ახლა შენ ხარო’’ _ მხოლოდ ეს მითხრა, თითქოს, ბუნდოვანი, მაგრამ ძალიან ზუსტი წინადადება. საერთოდაც ძალიან ზუსტი ქალი იყო. ნატანებში ცხოვრობდა. სანამ ოზურგეთში წამოვიდოდა მამაჩემის დასატირებლად, სახლი დაულაგებია. რომ მივასვენეთ, ყველაფერი დაგვხვდა სასტიკი, მაგრამ აუცილებელი დეტალებით: "ყბის ასაკონი’’ ნაჭერი, გასაპატიოსნებელი ხელთათმანები, გამპატიოსნებელთა გვარ-სახელებით, გადასაფარებელი, საწვიმარი ბრეზენტი, საკუბოე ტანსაცმელი. ყველაფერი ლოგინზე ეწყო. ლამაზად. სკამზე მისი საუკეთესო ხალათი დაგვხდა გადაეფინა საგანგებოდ და "პორტმანით’’ საკუთარი "დასასაფლავებელი’’ ფული მიემაგრებინა. დიახ, ბებიაჩემი, მედიკო, ასე მოიქცა.
მამაჩემის და ბებიაჩემის დაკრძალვებს შუა, ეს დღეებია სულ მანქანით ვხეტიალობ ახლო სოფლებში და ვხვდები, რომ ღმერთი, ან ვინმე იქაური, ან შენივე თავი ყველაზე რთულ დროსაც ტოვებს სიხარულისთვის ადგილს. პრიმიტიული მიზეზებით და მოკლე ხნით, მაგრამ მაინც. აი, იქ, თოვლს ხე წაუქცევია. გზაზე წევს. თუ გაძვრები, გიხარია. ასე ეჩვევი ხელახლა ცხოვრებას. და ისიც გეჩვევა…
გიორგი კეკელიძე
