წელიწადში ერთი დღით, ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფელი შუხუთი ყურადღების ცენტრში ექცევა
_ ყოველ აღდგომას აქაურები უძველეს ტრადიციულ თამაშს ჴ ლელოს თამაშობენ. წლევანდელი ლელოსადმი ინტერესი საქართველოს პრეზიდენტის სტუმრობამაც გაზარდა _ წელს, შუხუთში უცხოელი ჟურნალისტებისა და ტურისტების სიმრავლე შეინიშნებოდა.
როდის და სად ითამაშეს პირველად ლელობურთი, დანამდვილებით არავინ იცის _ ლანჩხუთის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში ამის შესახებ ცნობები არ მოიპოვება. მხოლოდ გადმოცემით იციან, რომ თამაში უძველესია. თავდაპირველად, მთელ გურიაში თამაშობდნენ, ახლა კი მხოლოდ შუხუთშია შემორჩენილი. ლელოს მეორე მსოფლიო ომის დროსაც თამაშობდნენ, თურმე, როცა სოფელი თითქმის დაცლილი იყო მამაკაცებისგან, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ლელო გურულებისთვის მხოლოდ თამაში არ იყო.
ძველი ხალხური ტრადიცია ამ თამაშს ყოველთვის აღდგომის დღესასწაულთან აკავშირებდა. იმ დროს, როცა ყველა რელიგიური დღესასწაულის აღნიშვნა იკრძალებოდა, კომუნისტები ლელოს აკრძალვასაც შეეცადნენ, მაგრამ არაფერი გამოუვიდათ _ ერთადერთი ის მოახერხეს, რომ თამაში პირველ მაისს დაამთხვიეს.
ოთხმოცდაათიანი წლებიდან, ლელოს თამაში ისევ აღდგომის დღესასწაულს დაუკავშირდა. სხვადასხვა დროში ახალი ელემენტები ჩნდებოდა და უკავშირდებოდა თამაშს. მაგალითად, მიცვალებულის პატივსაცემად მის საფლავზე ბურთის მიტანა შედარებით ახალი ტრადიციაა. ლელოს ბურთს შუხუთელი შაქრო იმნაიშვილი კერავდა. მას ახალგაზრდა ვაჟი გარდაეცვალა. პირველ წელიწადს გამარჯვებულებმა მის საფლავზე მიიტანეს ბურთი. შემდეგში ეს ტრადიციად დამკვიდრდა. განუსაზღვრელია თამაშის დრო და მოთამაშეთა რაოდენობა. ადრე ლელოს თურმე ქალებიც თამაშობდნენ. ცნობილი ლელობურთელი იყო თინა იმნაიშვილი _ პრეზიდენტის მასპინძელი შუხუთში.
სააღდგომო დღესასწაული მხოლოდ ლელოს თამაშით არ შემოფარგლულა. სახელდახელოდ მოწყობილ სცენაზე კონცერტიც გაიმართა, რომლის ორგანიზატორობა გარემოს დაცვის მინისტრმა, გოგა ხაჩიძემ "შეითავსა". სპეციალურად მოწყობილ ტატამზე ჭიდაობაც გაიმართა. შუხუთის ადმინისტრაციული შენობის ეზოში კი ადგილობრივებმა ხელნაკეთი ნივთების გამოფენა მოაწყვეს. ღონისძიებაზე მრავლად იყვნენ უცხოელებიც, რომლებიც ინტერესით აკვირდებოდნენ და ფოტოაპარატებით აფიქსირებდნენ ყველა დეტალს.
ზეიმი მართლაც ტოვებდა საერთო სახალხო დღესასწაულის შთაბეჭდილებას. ასეთ დღესასწაულებს ჩვენში, ძირითადად, ნაძალადევი მხიარულების ელფერი დაჰკრავს _ როცა მხოლოდ მთავრობა ზეიმობს, ხალხი კი გულგრილად ადევნებს თვალყურს მოვლენებს, მაგრამ კვირას, შუხუთში გამართული სააღდგომო დღესასწაული და ლელობურთი არ ჰგავდა ხელისუფლების მიერ დადგმულ სანახაობებს.
პრეზიდენტის გამოჩენამ მნიშვნელოვნად გამოაფხიზლა ხალხი: მან სწრაფად გაიარა მისთვის სპეციალურად შექმნილ კორიდორში, არც ხალხისთვის ხელის ჩამორთმევას დაუთმო დიდი დრო. პრეზიდენტი მოსახლეობის წინაშე გამოსვლისას საკმაოდ თავშეკავებული იყო და, როგორც ყოველთვის, გურიის და, კერძოდ, ლანჩხუთის აღორძინებას დაგვპირდა.
17 საათზე, შუხუთის წმინდა გიორგის სახელობის ტაძრის წინამძღვარმა, მამა საბამ (ჟღენტი) ლელოს 16-კილოგრამიანი ბურთი ჰაერში ააგდო და თამაშიც დაიწყო. წლევანდელი შერკინება ზემოშუხუთელების გამარჯვებით დასრულდა.
ადგილობრივ ხელისუფლებას იმედი აქვს, რომ ლელოს პოპულარიზაციით ხელს შეუწყობენ რეგიონში უცხოელი ვიზიტორების რიცხვის ზრდას:
_ წლევანდელი ღონისძიებებით ძალიან კმაყოფილი ვარ, _ ამბობს ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარე რევაზ ჩიტიძე, _ შუხუთი ჩემი სოფელია, აქ დავიბადე და გავიზარდე. ამიტომ, ჩემთვის ამ ტრადიციის პოპულარიზაცია უმნიშვნელოვანესია. ეს არის უძველესი და ულამაზესი, გარკვეული შინაარსით დატვირთული სანახაობა. ლელოს თამაში ხალხის ხასიათს წარმოაჩენს. მასში კარგად ჩანს ვაჟკაცობა, შეუპოვრობა, თავისუფლების წყურვილი, რაც ყოველთვის ახასიათებდათ ქართველებს. როცა ქვეყანა ამის გატანას საერთაშორისო დონეზე მოახდენს, არ შეიძლება, უცხოელები არ დაინტერესდნენ.
წლევანდელი ლელობურთი იმითაც იყო მნიშვნელოვანი, რომ მას ქვეყნის პირველი პირი ესწრებოდა. ეს იმას ნიშნავს, რომ ამ ტრადიციის ლეგალიზება ხდება მთელი ქვეყნის მასშტაბით. პრეზიდენტმა იცოდა ლელოს შესახებ და თითონ გამოთქვა მასზე დასწრების სურვილი. როცა ქვეყნის პირველი პირი ჩადის კონკრეტული სოფლის სახალხო ზეიმზე, ამის პრეცედენტი, როგორც მახსოვს, ჯერ არ ყოფილა ქვეყანაში(?!). ეს კიდევ უფრო შეუწყობს ხელს ლელოს პოპულარიზაციას არა მარტო საქართველოში, არამედ მის ფარგლებს გარეთაც.
თამაშის გამართვამდე ცოტა ხნით ადრე სამი პოლონელი ფოტორეპორტიორი ჩამოვიდა. მათ ერთი კვირა იცხოვრეს შუხუთში, მოაგროვეს მნიშვნელოვანი ინფორმაცია და აპირებენ ლელოს შესახებ წიგნი გამოსცენ პოლონურ და ქართულ ენებზე.
ლელო არის არა მარტო შუხუთის, არამედ მთელი გურიის სავიზიტო ბარათი და ჩვენ სწორად უნდა ვაჩვენოთ ის უცხოელებს, რაც, საბოლოო ჯამში, რეგიონში ტურისტების ნაკადის გაზრდას გამოიწვევს, _ იმედოვნებს ჩიტიძე.
