"ერთადერთი, რაც აინტერესებთ, ჩემი გაჩუმებაა და არ გამოვრიცხავ, რომ ჩემი ლიკვიდაციისთვის ხელსაყრელ პირობებს განგებ სთავაზობენ კრიმინალებს, რადგან ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე, მოულოდნელად მომიხსნეს დაცვა, რომელიც 4 თვის განმავლობაში თავად ირაკლი შოთაძის გადაწყვეტილებით მყავდა დანიშნული, როგორც კრიმინალების მხრიდან საფრთხეში მყოფ პირს", _ ეს განცხადება ასოციაცია "მომავლის იმედის" ხელმძღვანელს, თამარ ხაჭაპურიძეს ეკუთვნის, რომელიც საქართველოს მთავარ პროკურატურაში მიმდინარე სკანდალური საქმის გამოძიების დასრულებას უკვე წლებია ითხოვს.
საუბარია ე.წ. ჩვილების საქმის შესახებ, რომლის დროსაც, საქართველოდან სუროგატი დედების მიერ გაჩენილი ბავშვები გაყალბებული დაბადების მოწმობებით გაიყვანეს, რაც პროკურატურის მიერ უკვე დადასტურებულია. თუმცა, საქმის გამო პასუხისგებაში ჯერჯერობით არავინ მიუციათ.
კომერციულ სუროგაციასთან დაკავშირებლ პრობლემებზე კომენტარი დღეს გაეროს სპეციალურმა წარმომადგენელმა ბავშვთა გაყიდვის, ბავშვთა პორნოგრაფიისა და პროსტიტუციის საკითხებში მო დე მოერ-ბუკიკიომ ჟურნალისტებთან შეხვედრისას გააკეთა. მომხსენებელმა აღნიშნა, რომ "საქართველოში სუროგაციასთან დაკავშირებული პრაქტიკა შეშფოთებას იწვევს".
რა სქემით გაყავთ ჩვილები ქვეყნიდან, ვინ მიაწოდა გაეროს სპეციალურ მომხსენებელს ინფორმაცია საქართველოში კომერციული სუროგაციით გამოწვეულ პრობლემაზე, რა კავშირი აქვს ხელისუფლების მაღალჩინოსნებს "ჩვილების საქმის" გამოძიებასთან, ვინ და რატომ აფარებს ხელს დამნაშავეებს, "გურია ნიუსი" ასოციაცია "მომავლის იმედის" ხელმძღვანელს, თამარ ხაჭაპურიძეს ესაუბრა.
_ ქალბატონო თამარ, გაერო-ს სპეციალურმა მომხსენებელმა მო დე ბოერ–ბუკიკიომ დღესჟურნალისტებთან შეხვედრისას განაცხადა, რომ კომერციული სუროგაციის საკითხი პრობლემურია და "საქართველო არის ერთ-ერთი იმ ქვეყნებს შორის, სადაც კანონმდებლობით არ არის დაცული ამ გზით დაბადებული ბავშვების ინტერესები და შესაბამისად, ირღვევა მათი უფლებები. კანონი არაფერს ამბობს, ამ გზით დაბადებული ბავშვების მიმართ, რის გამოც ბავშვები ხდებიან ექსპლოატაციის და ძალადობის მსხვერპლი რაც მათ ინტერესებს და უფლებებს ეწინააღმდეგება". ხომ არ შეხვედრიხართ ქალბატონ მო დე ბოერ–ბუკიკიოს ან ხომ არ მიაწოდეთ ინფორმაცია ქვეყანაში სუროგაციის გზით გაჩენილი ბავშვთა პრობლემების შესახებ?
_ მე ელექტრონული ფოსტით მივაწოდე დანაშაულის შესახებ ინფორმაცია ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისიას საქართველოში. ერთის მხრივ ის არის უცნაური, რომ საქართველოს ხელისუფლება, რომელიც წლებია არ სჯის საქართველოდან ყალბი დოკუმენტებით ბავშვების გაყვანის ორგანიზატორებს, საქართველოში იწვევს გაეროს ექსპერტს ბავშვთა ტრეფიკინგის საკითხებში და ასევე უცნაურია ის, რომ ქ-ნი დე ბოერ-ბუკიკიო მართავს პრესკონფერენციას, საუბრობს საქართველოს კანონებზე და ამ დროს ირკვევა, რომ სრულიად არასწორ ინფორმაციას ფლობს ქართულ კანონმდებლობაზე სუროგაციასთან მიმართებაში. საქართველოს პრობლემა მის სამართალდამცავ ორგანოებში არსებული კორუფცია და უპასუხისმგებლობაა და არა საქართველოს კანონმდებლობა. ჩვენი კანონმდებლობა კრძალავს სუროგატი დედის დედად რეგისტრაციას, რაც წარმოადგენს დამცავ მექანიზმს ამ გზით დაბადებული ბავშვების სუროგატი დედების მეშვეობით გაყიდვისგან. პრობლემა ისაა რომ კრიმინალები ამ კანონს არღვევენ, მალავენ სუროგაციის ფაქტს და სუროგატ დედებს ბიოლოგიურ ანუ კანონიერ დედებად არეგისტრირებენ, მერე კი მამად ასახელებინებენ იმ პირს, ვისაც უნდათ რომ ბავშვი გადასცენ და ქვეყნიდან გააყვანინონ. ამ კრიმინალური სქემის დროს მნიშვნელობა არ აქვს ქვეყანაში სუროგაცია ნებადართულია თუ აკრძალული, რადგან სქემა გათვლილია სუროგაციის ფაქტის დაფარვაზე. ნებისმიერ ქვეყანაში შეუძლიათ ჩაიყვანონ სუროგატი და მშობიარობის დროს დაარქვან ბიოლოგიური დედა. კანონი როგორიც არ უნდა იყოს, საფრთხე ყოველთვის იქნება თუ ხელისუფლება დამნაშავეებს არ დასჯის და მფარველობას გაუწევს. საქართველოს პროკურატურის უმოქმედობის გამო მართლაც საფრთხეში არიან ბავშვები.
_ჩვენ ვკითხეთ გაეროს სპეციალურ მომხსენებელს, რა იცის მან საქართველოს მთავარ პოკურატურაში ე.წ. ჩვილების საქმის გამოძიების შესახებ. აღმოჩნდა, რომ მას ამის შესახებ ინფორმაცია არ აქვს, მიუხედავად იმისა, რომ ის რამდენიმე დღის წინ შეხვდა მთავარი პროკურატურის წარმომადგენლებს. თქვენ რა ინფორმაცია გაქვთ? დასრულდა თუ არა ამ საქმის გამოძიება?
_ ე.ი. პროკურატურამ დამალა ფაქტები, დამალა საკუთარი უნიათობა, გულგრილობა და დანაშაული. სცხვენოდეს, ირაკლი შოთაძეს! 2015 წლის 26 ნოემბერს მისი მთავარ პროკურორად არჩევის დღეს, პარლამენტის კომიტეტების სხდომაზე მან მეც და პარლამენტარებსაც პირობა მოგვცა რომ ამ საქმის გამოძიებას დაასრულებდა, ნაცვლად ამისა მან საქმე თაროზე შემოდო და მალავს.
_ წინა წელს საუბრობდით, რომ ეს გამოძიება შეაჩერებინა ბიძინა ივანიშვილის დაცვის ყოფილმა უფროსმა ანზორ ჩუბინიძემ. ამბობდით, რომ გაქვთ ამის აუდიო და ვიდეო ჩანაწერი, თუმცა პროკურატურა 2 წლის განმავლობაში ამით არ დაინტერესებულა. ხომ არ შეიცვალა რამე და მიაწოდეთ თუ არა პროკურატურას ეს მასალები?
_დიახ, პროკურატურა ამ მასალებით 2 წლის განმავლობაში არ ინტერესდებოდა. მერწმუნეთ, რომ მაგათ არც დღეს არაფრის გამოძიება არ აინტერესებთ ამ საქმის ირგვლივ, ერთადერთი რაც აინტერესებთ ჩემი გაჩუმებაა და არ გამოვრიცხავ, რომ ჩემი ლიკვიდაციისთვის ხელსაყრელ პირობებს განგებ სთავაზობენ კრიმინალებს, რადგან ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე, მოულოდნელად მომიხსნეს დაცვა, რომელიც 4 თვის განმავლობაში თავად ირაკლი შოთაძის გადაწყვეტილებით მყავდა დანიშნული, როგორც კრიმინალების მხრიდან საფრთხეში მყოფ პირს. არაფერი არ შეცვლილა, გამოძიება ისევ იმ ეტაპზეა, დამნაშავეები გარეთ არიან ანუ საფრთხე არ მოხსნილა და მე ამ დროს დაცვა მომიხსნეს და ჩემთვის დაცვის მოხსნის თაობაზე გამოტანილ პროკურორის დადგენილებასაც კი არ მაძლევენ, რომ მოხსნის მიზეზი მაინც ამოვიკითხო. ეს ხომ ჩემი უფლებაა ვიცოდე რატომ მომიხსნეს დაცვა. ეს უწყება მაფიის ბუნაგს უფრო ჰგავს ვიდრე პროკურატურას.
_ პარლამენტის სხდომათა დარბაზში თქვენ პირობა მიიღეთ ირაკლი შოთაძისგან, რომ მთავარ პროკურორად დანიშვნის შემთხვევაში, ის პირად კონტროლზე აიყვანდა ამ საქმეს. ხომ არ გქონიათ რაიმე კონტაქტი შოთაძესთან პროკურორად დანიშვნის შემდეგ ამ საქმესთან დაკავშირებით?
_მთავარი პროკურორის რანგში მისი პირველი სამუშაო დღე ირაკლი შოთაძემ ჩემთან შეხვედრით დაიწყო. შეხვედრაზე იყვნენ აგრეთვე შოთაძის მოადგილეები, ქალაქ თბილისის პროკურორი, "ჩვილების საქმის" პროკურორი და გამომძიებელი. ამ შეხვედრის შემდეგ მეორე დღესვე შეცვალა საქმის პროკურორი და გამომძიებელი, თბილისის პროკურატურიდან საქმე გადმოიტანა მთავარ პროკურატურაში და მე დამინიშნა დაცვა. ეს ყველაფერი ან თავიდანვე ფარსი იყო ან მოგვიანებით გამონახეს კრიმინალებმა საერთო ენა შოთაძესთან რადგან დღეს აღარც დაცვა მყავს და საქმეც ისევ თაროზეა შემოდებული.
_ თქვენი ინფორმაციით, სუროგაციის გზით გაჩენილი რამდენი ბავშვია ქვეყნიდან გაყვანილი?
_ სუროგაციის გზით გაჩენილი ყველა ბავშვი უკანონოდ ჩასახული და უკანონოდ გაყვანილი არ არის. ჩვილების საქმე აღძრულია იმ ბავშვებთან დაკავშირებით, რომლებიც კანონიერი მშობლების არსებობის გარეშე ჩასახეს და უცხოელ მამაკაცებს ყალბი საბუთებით გააყვანინეს ქვეყნიდან. ემბრიონის მისაღებად დონორი ქალების კვერცხუჯრედებს იყენებენ, ამიტომაცაა რომ სუროგატი დედა არ წარმოადგენს ბავშვის ბიოლოგიურ დედას. ათობით ბავშვია უკანონოდ გაყვანილი როგორც საინფორმაციო-ანალიტიკური დეპარტამენტის და სხვა მონაცემებიდან ირკვევა.
_ სუროგაციის გზით გაჩენილი ბავშვების ქვეყნიდან გაყვანის პროცესი გამოძიების დაწყების შემდეგაც გრძელდება?
_დღეს კიდევ უფრო დიდი მასშტაბები აქვს მიღებული იგივე ჯგუფის მიერ ქართველი ბავშვების გადაცემას გეი უცხოელებზე, ვინაიდან ქართველი დონორები და სუროგატები საზღვარგარეთაც გაჰყავთ გეი უცხოელების და სხვა გაურკვეველი ხალხის მომსახურეობის მიზნით. სუროგატები ჩაყავთ ისეთ ქვეყნებში, სადაც ეს კრიმინალური სქემა ჯერ არ არის გაშიფრული, იქ ამშობიარებენ სუროგატებს, მალავენ სუროგაციის ფაქტს და ამ გზით მამად არეგისტრირებინებენ ნებისმიერ პირს ანუ ბავშვზე უფლებამოსილებას გადასცემენ ნებისმიერ პირს, მერე კი სუროგატს დედობაზე უარს აწერინებენ. ვიდრე დამნაშავეები არ დაისჯებიან ეს საშინელი დანაშაული არ შეჩერდება. ამ დანაშაულით მილიონები ილექება როგორც დამნაშავეების ასევე მათი მფარველების ჯიბეებში.
_ რა იცით სუროგაციის ცენტრის New Life Georgia- ს დამფუძნებლის მარიამ კუკუნაშვილის ადგილსამყოფელის შესახებ? როგორც აცხადებდით, ის ქვეყნიდან წავიდა. ამბობდით, რომ მან საქართველოს დატოვება ხელისუფლების დახმარებით შეძლო.
_როგორც კი მე დაცვა დამენიშნა კუკუნაშვილმა ოჯახთან ერთად დაახლოებით ათ დღეში საქართველო დატოვა. ეს იყო 2015 წლის დეკემბერში, მას მერე აღარ ჩამოსულა. პროკურატურამ იცოდა რომ მიდიოდა, მე გავაფრთხილე მთავარი პროკურორი სმს-ით წინასწარ. "ჩვლების საქმეზე" ყველა მტკიცებულება უკვე დიდი ხნის მოპოვებულია. უფრო მეტიც, არსებობს პროკურორ შალვა ცერცვაძის 2013 წლის 7 მაისის დადგენილება, სადაც შავით თეთრზე წერია, რომ ჩვილების დაბადების მოწმობები გააყალბეს "ნიუ ლაიფ ჯორჯიას" თანამშრომლებმა, იმ პერიოდში ამ სუროგაციის სააგენტოს დირექტორი იყო მაკა ლაბაური, ბიძინა ივანიშვილის ყოფილი თანაშემწე და ინგლისური ენის სპეციალისტი. 2014 წლის თებერვლიდან საქმე აღძრულია სსკ 344 პრიმა მუხლით, რაც ყალბი დოკუმენტებით საზღვარზე გადაყვანას გულისხმობს. პროკურატურისთვის სრულიად ცხადია, რომ საზღვარზე გადაყვანის ორგანიზატორი არის იგივე ჯგუფი, რომელმაც ჩვილების დოკუმენტები გააყალბა სწორედ საზღვარზე გაყვანის მიზნით. ეს ისევე ცხადია, როგორც ორჯერ ორი უდრის ოთხს. პროკურორები უკვე დიდი ხანია ვეღარ მისახელებენ რა მტკიცებულება დარჩათ საქმეზე მოსაპოვებელი. ყველა მტკიცებულება ხელში უჭირავთ.
_ რამდენად გამართულია საქართველოს კანონმდებლობა და არეგულირებს თუ არა ის სუროგაციის გზით ქვეყნიდან ბავშვების გაყვანის საკითხს?
_საქართველოს ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ კანონში გარკვევით წერია, რომ სუროგაციის მეთოდით სარგებლობა შეუძლია მხოლოდ უშვილო წყვილს შესაბამისი სამედიცინო ჩვენების არსებობის შემთხვევაში. ამავე კანონში წერია, რომ სუროგატ დედას არ აქვს დაბადებული ბავშვის მშობლად ცნობის უფლება. აღწერილი დანაშაულის შემთხვევაში კი სუროგაციის ფაქტის დაფარვა ხდებოდა და სუროგატ დედებს დედებად არეგისტრირებდნენ, რათა უდედო ბავშვები მათი მეშვეობით უცხოელი მამაკაცებისთვის და ჰომოსექსუალებისთვის გადაეცათ. ამრიგად საქართველოში არა საკანონმდებლო ბაზის დეფიციტი, არამედ ხელისუფლებაში და პროკურატურაში კეთილსინდისიერი ხალხის დეფიციტია.
თქვენი ინტერნეტ გამოცემის მეშვეობით კიდევ ერთხელ მოვუწოდებ მთავარ პროკურორს ირაკლი შოთაძეს: გადმომეცეს პროკურატურის დადგენილება რომლის საფუძველზეც მე მომეხსნა დაცვა. საქართველოს კონსტიტუციის თანახმად საქართველოს მოქალაქეს უფლება აქვს გაეცნოს სახელმწიფო დაწესებულებაში მასზე არსებულ ინფორმაციას და მე მინდა ვიცოდე რა მოტივებით დამტოვა სახელმწიფომ დაცვის გარეშე, მაშინ როდესაც გასული 4 თვის განმავლობაში საჭიროდ თვლიდა რომ მესაჭიროებოდა დაცვა და ხარჯავდა ჩემს 6-კაციან დაცვაზე ათასობით ლარს? რა შეიცვალა 4 აპრილს? ოფიციალური წერილით, სმს-ებით 5 აპრილიდან მოყოლებული ამაოდ ვითხოვ ამ დადგენილებას. საქართველოს მოსახლეობის წინაშე დაასახელოს რა მტკიცებულება აკლია ჩვილების საქმეს და თუ ვერ ასახელებს, განმარტოს რატომ არ უყენებს ბრალს დამნაშავეებს. მე ვაცხადებ, რომ პროკურატურა უკვე წლებია ვერ მაძლევს პასუხს ამ შეკითხვაზე.
"გურია ნიუსი" აღნიშნულ საქმეზე მუშაობას აგრძელებს. მთავარი პროკურატურის პოზიციას და საქმის საინტერესო დეტალებს მოგვიანებით შემოგთავაზებთ.
ამავე თემაზე:
სუროგაციის შედეგად დაბადებული ბავშვების ქვეყნიდან გაყვანაზე კანონი მკაცრდება
ბავშვთა უფლებების დაცვის კუთხით მდგომარეობა შემაშფოთებელია – გაეროს სპეციალური მომხსენებლი
სუროგატი დედის მიერ გაჩენილი ბავშვის მოწმობაში ორივე მშობელი ჩაიწერება
სუროგაციის გზით დაბადებულმა უცხოელების შვილმა, შესაძლოა, საქართველოს მოქალაქეობა მოიპოვოს
