”არსებული სტატისტიკით, ციხეებში გაცილებით მეტი ნარკოდამოკიდებული ხვდება, ვიდრე სამკურნალო ცენტრებში” _ აცხადებენ არასამთავრობოები და მთავრობას შესაბამისი საკანონმდებლო ცვლილებების გახორციელებისკენ მოუწოდებენ.
მიმართვა, რომლითაც სისხლის სამართლის კოდექსიდან ნარკოტიკული საშუალების პირადი მოხმარებისთვის პასუხისმგებლობის განმსაზღვრელი მუხლის ამოღებას და მისი ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის ფარგლებში მოქცევას მოითხოვენ, უკვე გადაეგზავნა საქართველოს პრეზიდენტს, პრემიერ-მინისტრს, პარლამენტსა და მთავრობას. მას 38 ადგილობრივი და არასამთავრობო ორგანიზაცია აწერს ხელს
”მსოფლიო პრაქტიკა გვიჩვენებს, რომ საკმაოდ ძვირადღირებულმა სადამსჯელო ღონისძიებებმა თითქმის ვერ იქონია გავლენა ნარკოტიკების უკანონო ბრუნვაზე, გავრცელების მასშტაბის შემცირებასა და ნარკოტრაფიკზე. სამაგიეროდ, ასეთი მიდგომების შედეგია მომხმარებელთა კრიმინალიზაცია, შესაბამისად, მათი მარგინალიზაცია და ინფექციების მართვის სრული კოლაფსი,” _ ნათქვამია მიმართვაში.
არასამთავრობოები, სადამსჯელო ღონისძიებების ნაცვლად, ხელისუფლებას ზიანის შემცირების, მკურნალობისა და რეაბილიტაციის პროგრამების გაფართოებას და მათ ხელმისაწვდომობას ურჩევენ.
”არაერთი სამეცნიერო კვლევა მიუთითებს, რომ ზიანის შემცირების პროექტების გახორციელება ამცირებს ნარკოტიკებთან დაკავშირებულ დანაშაულს, ხელს უწყობს ნარკოტიკების მომხმარებელთა რესოციალიზაციას, ამცირებს აივ ინფექცია/შიდსის, C ჰეპატიტის და სხვა საზოგადოებისთვის საშიში დაავადებების გავრცელებას, ამცირებს დოზის გადაჭარბებისგან დამდგარ სავალალო შედეგებს,” _ ნათქვამია განცხადებაში, რომელსაც მიმართვაზე ერთ-ერთი ხელმომწერი ორგანიზაცია კონსტიტუციის 42-ე მუხლი ავრცელებს.
აღსანიშნავია, რომ ნარკოტიკული საშუალებების მოხმარება აღმოსავლეთ ევროპისა და ცენტრალური აზიის ქვეყნებიდან მხოლოდ საქართველოშია კრიმინალიზებული, რაც ერთი მხრივ აღრმავებს სტიგმასა და დისკრიმინაციას, მეორე მხრივ კი ეჭვქვეშ აყენებს წამალდამოკიდებულთა მკურნალობის და აივ/შიდსის პრევენციის პროგრამების ეფექტურობას.
მსოფლიო სტატისტიკა მოწმობს, რომ იმ წამალდამოკიდებულ პირთა უმრავლესობა, რომელთაც ციხეში მკურნალობა არ ჩატარებიათ, გათავისუფლების შემდეგ საშუალოდ ერთი წლის განმავლობაში უბრუნდება ნარკოტიკების მოხმარებას. საკმაოდ დიდ თანხებთანაა დაკავშირებული საპატიმროებში მათი შენახვაც.
”საპატიმროებში ყოველი მათგანის შენახვის საფასურად შესაძლებელია 3-5 წამალდამოკიდებულის მკურნალობა (გააჩნია მკურნალობის მეთოდს). ამავდროულად, საყოველთაოდ აღიარებულია, რომ მკურნალობა პატიმრობაზე გაცილებით ეფექტურია,” _ აცხადებენ ნარკომოხმარების დეკრიმინალიზაციის მომხრე ორგანიზაციები.
”საჭიროა საკმარისი პოლიტიკური ნების გამოჩენა და საქართველოს სისხლის სამართლისა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსებში შესაბამისი ცვლილებების შეტანა, რის შემდეგაც მოხდება ნარკოტიკების მოხმარებაზე სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობის გაუქმება, გაიმიჯნება მომხმარებლისა და გამსაღებლის კანონის წინაშე პასუხისმგებლობის ზღვარი, განისაზღვრება ნარკოტიკების მომხმარებელთა მკურნალობა და რეაბილიტაციის წყაროები,” _ აცხადებენ მიმართვის ავტორები.
ახალი კუსტარული ოპიოიდების (დეზომორფინი, „ნიანგი“) გავრცელების გამო, მკვეთრად იმატა ზედოზირების შემთხვევებმა. ამ დროს პაციენტის თანმხლები პირები უარს აცხადებენ სამედიცინო დაწესებულებაში მიმართვაზე, ვინაიდან არსებული კანონმდებლობის მიხედვით, ექიმი ვალდებულია ედოზირების შესახებ დაუყოვნებლივ აცნობოს სამართალდამცავ ორგანოებს. ამის გამო ხშირია შემთხვევები, როდესაც ზედოზირების დროს უგონო მდგომარეობაში მყოფ ადამიანს მეგობრები პირდაპირ საავადმყოფოს კართან ტოვებენ, რადგან, როგორც წესი, თავადაც ნარკომომხმარებლები არიან და კანონთან პრობლემებს ერიდებიან. დაგვიანებული სამედიცინო ჩარევის გამო, არა ერთი ასეთი შემთხვევა დამთავრებულა ფატალური შედეგით.
არასამთავრობოები აცხადებენ, რომ სიცოცხლის უფლება არ უნდა იყოს ამგვარი არჩევანის საგანი და ის უპირობოდ, ყოველგვარი სამართლებრივი დევნის გარეშე უნდა იყოს გარანტირებული სახელმწიფოს მიერ.
ნარკომოხმარების დეკრიმინალიზაციის მომხრე ორგანიზაციების თვლიან, რომ
_ დაუყოვნებლივ უნდა გადაიხედოს „უკანონო მფლობელობიდან ან ბრუნვიდან ამოღებული ნარკოტიკული საშუალებების და ფსიქოტროპული ნივთიერებების მცირე, დიდი და განსაკუთრებით დიდი ოდენობის ნუსხა“, რადგან მოქმედი კანონმდებლობით, არ არის განსაზღვრული მრავალი ნარკოტიკული საშუალების (მათ შორის ექსტაზის, (MDMA), ეფედრონის) მცირე ოდენობა და შესაბამისად, ამ ნარკოტიკების ნებისმიერი ოდენობა, რომელიც შეიძლება აღმოაჩნდეს ადამიანს, კვალიფიცირდება როგორც დიდი ოდენობა.
_ სასჯელაღსრულების, პრობაციისა და იურიდიული დახმარების სამინისტროს მძიმე დაავადებების მქონე პატიმართა მუდმივმოქმედ კომისიაში, სასჯელაღსრულების დაწესებულებების მონიტორინგის ჯგუფში და პირობით დავამდე გათავისუფლების კომისიაში მოხდეს ზიანის შემცირების ორგანიზაციების წარმომადგენლების და ექსპერტთა ჩართვა, რადგან პრობაციონერთა დაახლოებით 60% და პატიმართა მნიშვნელოვანი რაოდენობა ნარკოტიკებთან დაკავშირებული დანაშაულისთვისაა მსჯავრდებული.
_ სახალხო დამცველის აპარატთან შეიქმნას ცენტრი, რომელიც ნარკო საკითხებზე იმუშავებს.
ნარკოტიკების მოხმარების დეკრიმინალიზაციის საკითხი დღეს ბიძინა ივანიშვილს მედიასთან შეხვედრის დროსაც დაისვა, თუმცა პრემიერ მინისტრმა განაცხადა, რომ ამ საკითხს არ იცნობს და, შესაბამისად, ვრცლად ვერ ისაუბრებს.
