როგორც შეხვედრაზე გახდა ცნობილი, შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, ოჯახში ძალადობის ყველაზე მეტი ფაქტი ბოლო ოთხი წლის მანძილზე თბილისის შემდეგ აჭარაში ფიქსირდება. სპეციალისტები კი მიიჩნევენ, რომ ეს ციფრები რეალურ სიტუაციას ზუსტად არ ასახავს და ოჯახში ძალადობის შემთხვევები გაცილებით მეტია, რადგან ძალადობის მსხვერპლნი სამართალდამცავებს მხოლოდ უკიდურეს შემთხვევებში მიმართავენ. ამის მიზეზი ასევე ის არის, რომ თბილისსა და აჭარაში მოსახლეობა საკმაოდ ინფორმირებულია, რაც ძლიერი სამოქალაქო საზოგადოების მუშაობის შედეგია.
_ ამ საკითხზე მომუშავე არასამთავრობო ორგანიზაციები მივიჩნევთ, რომ შსს-ს სტატისტიკა რეალურ სიტუაციას ნაკლებად ასახავს, ამის მიზეზი მართლაც ისაა, რომ ოჯახში ძალადობის მსხვერპლნი მხოლოდ უკიდურეს მდგომარეობაში მიმართავენ სამართალდამცავებსა და არასამთავრობო ორგანიზაციებს. მანამდე ყველა ცდილობს კონფლიქტის ჩუმად მოგვარებას.
ყველაზე დიდი პრობლემა კი ესაა: ძალადობის მსხვერპლნი ვერ აცნობიერებენ, რომ მათზე ძალადობა ხდება ძალიან დიდი ხნის განმავლობაში. ეს კი იმის გამო ხდება, რომ ისინი გაიზარდნენ ისეთ ოჯახებში, სადაც ძალადობა იყო ნორმა და ტრადიციული ქცევა. ამიტომ მსგავს ქმედებებს ისინი ძალადობად ძნელად აღიქვამენ. ძალიან რთულია, ძალადობა დაარქვა შენს ცხოვრებას და გააცნობიერო, რომ ხარ მსხვერპლი. – განაცხადა არასამთავრობო ორგანიზაციის “ქალები რეგიონის განვითარებისთვის” ხელმძღვანელმა ქეთევან ხიდაშელმა.
მისივე თქმით, საქართველოს კანონმდებლობით სამართალდამცავებს არ აქვთ უფლება, მომართვის გარეშე გააკეთონ რეაგირება, თუნდაც ფაქტი მათთვის ცნობილი იყოს. პრობლემას წარმოადგენს ასევე საზოგადოებაში გაბატონებული სტერეოტიპი: ქალს სცემენ – ე.ი. მან დაიმსახურა.
ქეთევან ხიდაშელი: “ტიპიური შემთხვევა: ჩვენს ორგანიზაციას ეხლახან მომართა მსხვერპლმა, ქ-ნმა მ.ნ.-მ, რომლის საქმეზეც მის მეუღლეზე (თ.გ.) 2-ჯერ გამოიცა შემაკავებელი ორდერი, შემდეგ კი დამცავი ორდერი; მოძალადემ 2-ჯერ მოიხადა ადმინისტრაციული სასჯელიც. ეს იმას ნიშნავს, რომ მოძალადეს ეკრძალება მსხვერპლთან მიახლოვებაც კი.
ა. წ. 2 ნოემბერს ქ-ნ მ.ნ.-ს მოძალადე (ყოფილი მეუღლე თ.გ.) სამარშრუტო მიკროავტობუსში დაესხა თავს. მსხვერპლი მ.ნ. თავის მცირეწლოვან შვილთან ერთად იმყოფებოდა, ტაქსში მჯდომთაგან არც ერთ მგზავრს და არც მძღოლს აზრად არ მოსვლიათ, რომ საპატრულო პოლიცია გამოეძახებინათ. მეტიც, მძღოლმა ქ-ნ მ.ნ.-ს მიაძახა – ასეთი რა დააშავე, რომ ქმარი ასე გცემსო.
ეს საქმე უკვე სისხლის სამართლის საქმეს განეკუთვნება და ადმინისტრაციულ სასჯელს აღარ ითვალისწინებს. ქ-ნი მ.ნ. მუშაობს, მაგრამ ამ ინციდენტის შემდეგ მას სამსახურში წასვლის ეშინია. მანამ, სანამ მოძალადე თავისუფლად დასეირნობს, მას საფრთხე ემუქრება.
ამ საქმეზე აქ საკანონმდებლო ხარვეზს წავაწყდით. მიუხედავად ცემისგან მიყენებული დაზიანებებისა, მისი სამედიცინო დასკვნა ფორმა # 100 არ იძლევა იმის საშუალებას, რომ მას ბიულეტინი გაეხსნას. კანონი არ ითვალისწინებს მის ფსიქოლოგიურ მდგომარეობას. ე.ი. გამოდის, რომ მსხვერპლმა მაინცდამაინც უმძიმესი დაზიანებები უნდა მიიღოს, რომ მას სამსახურში გამოუცხადებლობა საპატიოდ ჩაეთვალოს.
აუცილებელია საზოგადოებამ გამოხატოს მეტი მხარდაჭერა მსხვერპლთა მიმართ; აუცილებელია მეტი ინფორმირებულობა; ძალიან მნიშვნელოვანია, ქალებს მიეცეთ საშუალება მეტი თვითრეალიზაციისთვის, რათა გახდნენ ეკონომიურად დამოუკიდებლები; უნდა აღმოიფხვრას ამ კუთხით საკანონმდებლო ხარვეზები; აუცილებლად უნდა ამუშავდეს მოძალადის სარეაბილიტაციო სერვისი.
„ახალგაზრდა პედაგოგთა კავშირის“ თავმჯდომარის მოადგილემ, ნონა სადრაძემ შეხვედრაზე ბავშვთა უფლებებზე ისაუბრა. მისი თქმით, როდესაც ძალადობის ფაქტებზე არის საუბარი, დიდი სტრესის ქვეშ არიან ბავშვები.
საქართველოში გაცნობიერებული არ არის რას ნიშნავს ტერმინი _ ძალადობა. ძალადობის ფორმებად აღიქმება მხოლოდ ფიზიკური შეხება, სიტყვიერი შეურაცხყოფა და ასევე სექსუალური ძალადობა.
_ გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ბავშვთა უფლებების კომიტეტის #13 ზოგადი კომენტარი ძალადობას განმარტავს შემდეგნაირად:
“ბავშვთა მიმართ ძალადობა არის ყველა ფორმის ფიზიკური თუ მენტალური, დაზიანება, შეურაცხყოფა, უგულებელყოფა, გულგრილი დამოკიდებულება, არასათანადო მოპყრობა, ექსპლუატაცია და სექსუალური ძალადობა…
მორალურ-ემოციური ძალადობა ( სიტყვიერი შეურაცხყოფა; აზრის თავისუფლად გამოთქმის შეზღუდვა (თვითცენზურა); განსხვავებული რწმენის გამო ბავშვის შეურაცხყოფა; ბავშვის საბაზისო პირობების უგულებელყოფა (გათბობის, სველი წერტილების, სან/ჰიგიენური ნორმების, კვების ობიექტისა და ჯანდაცვითი პრობლემები); შშმ ბავშვების განათლების მიღების უფლების დარღვევა – ეს პრობლემები არის სკოლაში.
სიღარიბის ზღვარს ქვევით მცხოვრებ ოჯახებში ხშირ შემთხვევაში უგულებელყოფილია ბავშვების საბაზისო საჭიროებები (არ აქვთ საკვები, ზამთარში სითბო, სკოლაშიც კი ვერ დადიან არასაკმარისი სეზონური ტანსაცმელის გამო. არ აქვთ გათბობა, მოწესრიგებული სველი წერტილები, სან/ჰიგიენური ნორმების, კვების ობიექტისა და ჯანდაცვითი პრობლემები. ფიქსირდება სექსუალური ძალადობის შემთხვევები)
ზოგადი პრობლემები კი არის, რომ: სამთავრობო სტრუქტურების თანამშრომლების საკითხისადმი სტერეოტიპული დამოკიდებულება; ინდიფერენტული საზოგადოება; სოციალური მუშაკის ინსტიტუტი არ არის ძლიერი; არ ხდება სოციალური მუშაკების აზრის გათვალისიწნება ადგილობრივ დონეზე სოციალური პოლიტიკის შემუშავების პროცესში;
მასმედიის საშუალებებით ნაკლებად შუქდება ბავშთა უფლებების დარღვევების ფაქტები _ გაშუქებული ისტორიების დროს ხშირად დაცული არ არის ბავშვების კონფიდენციალურობა; გაუმჯობესდეს თანამშრომლობა სამთავრობო არასამთავრობო და ეკლესიის წარმომადგენლებს შორის; განვითარდეს და გაძლიერდეს სოც. მუშაკის ინსტიტუტი; მონიტორინგის სისტემის გაძლიერება ბავშვთა დარღვეული უფლებების შესახებ (სამთავრობო სტრუქტურების მხრიდან, მათ შორის სახალხო დამცველის მიერ)
ინფორმაციის მიწოდებისა და გავრცელების ხარისხისა და პერიოდულობის განვითარება. მექანიზმებისა და მეთოდების სრულყოფა. _ თქვა თავისი მოხსენების დროს ნონა სადრაძემ.
შეხვედრაზე ასევე ცნობილი გახდა, რომ არასამთავრობო ორგანიზაცია „აგრობიზნესცენტრი“ ევროკავშირის ფინანსური მხარდაჭერით ოზურგეთში ოჯახური ძალადობის მსხვერპლთა თავშესაფარი გაიხსნება, რომელიც 9 ადამიანზე იქნება გათვლილი.
_ ცენტრში იმუშავებს იურისტი და ფსიქოლოგი. ასევე მოხდება თანამშრომლობა ძალოვან სტრუქრურასთან. ცენტრი მოემსახურება ოჯახური ძალადობის ყველა მსხვერპლს სქესისა და ასაკის მიუხედავად, _ გვითხრა „აგრობიზნესცენტრის“ დირექტორმა თამარ ხომერიკმა.
