პროკურატურის სისტემაში ჯერ კიდევ რჩებიან ის პროკურორები, რომელთა შესახებ ჩვენს მიერ გამოქვეყნებულ მასალებსა თუ ჟურნალისტურ გამოძიებებში არაერთგზის ყოფილა საუბარი და რა თქმა უნდა, ნეგატიური კუთხით.
“გურია ნიუსი” შეეცადა ჩვენთვის და საზოგადოებისთვის ამ მეტად საინტერესო საკითხზე საქართველოს მთავარი პროკურორის, არჩილ კბილაშვილის განმარტება მოესმინა.
– დღეს, თქვენს უწყებაში ბევრი ძველი, ადეიშვილის დროინდელი პროკურორი მუშაობს, რომელთა მიმართ, თავის დროზე, სერიოზული პრეტენზიები გქონდათ თქვენც და თქვენს კოლეგა ადვოკატებსაც, რომლებიც ახლა საკანონმდებლო ორგანოში საპასუხისმგებლო პოსტებს იკავებენ: მაგალითად, მანანა კობახიძეს, ეკა ბესელიას, შალვა შავგულიძეს… დარწმუნებული ვარ, თქვენც გსმენიათ ამ პროკურორების შესახებ, რომელთა დატოვება პროკურატურაში საზოგადოების ნეგატიურ პოზიციას იწვევს.
_ დიახ, რა თქმა უნდა, მსმენია, იმიტომ რომ ადვოკატი ვიყავი. თქვენს კითხვას შემიძლია ასეთნაირად ვუპასუხო, გააჩნია რას ავიღებთ სტანდარტად. მე ავიღე ასეთი სტანდარტი: შეცვლილი ყოფილიყო ყველა ხელმძღვანელი ცენტრალურ და შუალედურ დონეზე, რადგან ვთვლიდი, რომ ისინი იყვნენ იდეების გენერატორები იმ პრაქტიკისა და მანკიერი სამართალგანხორციელების პრინციპებისა, რაც კი ხდებოდა. იყო ეს წყაროები და შეიცვალა. ის ნაწილი, რომ პროკურატურაში ადამიანები ასრულებდნენ ამ დავალებებს, ამ სტანდარტის მიღმა აღმოჩნდნენ და მუშაობენ ჩვენთან, ოღონდ აქ მეორე სტანდარტი შემოვიტანე. თუ იქნება ინდივიდუალური საჩივარი, რომელიც მათ ამხელს იმაზე მეტ დარღვევაში, ვიდრე იყო დავალების შესრულება, ეს საკითხები განიხილება ინდივიდუალურად. ვფიქრობ, რომ ეს უფრო სამართლიანი მიდგომა იქნებოდა. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ყველა ერთად, ოთხასამდე ადამიანი ხელაღებით უნდა გაგვეშვა და მთლიანად დაცლილიყო პროკურატურის სისტემა. ეს რთული იყო, ტექნიკურადაც რთული იყო. მთლიანად გამოიწვევდა საქმიანობის პარალიზებას და მეორე, არც მაინცდამაინც სამართლიანად მიმაჩნია.
_ მაგრამ, ამ პროკურორებს ყოველდღიურად ხედავდნენ სასამართლო პროცესებზე და უამრავი ადამიანი მათ სწორედ იმ მანკიერ სამართალგანხორციელებაში ადანაშაულებს, რაც თქვენც აღნიშნეთ.
_ ის ადამიანები, ვისაც ჩვენ პროცესებზე ვხედავდით, იყვნენ მხოლოდ დავალებების შემსრულებლები, მათ არანაირი უფლება არ ჰქონდათ, გადაეხვიათ იმ მითითებებისგან, რომელსაც იღებდნენ და უბრალოდ, ასრულებდა მას. ძალიან კარგად ვიცი, რომ პროცესზე გამომავალი პროკურორი იყო უკიდურესად შეზღუდული. ამიტომაც, მათ მიმართ ასეთი დამოკიდებულება ვარჩიე.
_ თქვენ იყავით, ძალიან გახმაურებული, ე.წ “ებრაელების” საქმის ადვოკატი, სადაც უამრავი დარღვევა იქნა დაფიქსირებული სწორედ პროკურატურის მხრიდან. რა ბედი ეწიათ იმ პროკურორებს?
_ მართალი ბრძანდებით, მე მქონდა ებრაელების პროცესი და ამ დროს მონაწილეობდნენ პროკურორები. მინდა ზოგადად ვილაპარაკო, მაგრამ ძნელია, რადგან მათი იდენტიფიცირება იოლად შესაძლებელია, ხო? როდესაც მე მოვედი აქ მთავარ პროკურორად, თქვენ შეგიძლიათ ივარაუდოთ, რა რეაქცია მექნებოდა მათ დანახვაზე? რეაქცია იმ პროკურორებს მიმართ, რომელთაც მე ამ ებრაელების პროცესზე მოწინააღმდეგე ბანაკში ვხედავდი.
_ ვფიქრობ, სიხარულისგან თვალები არ გაგიბრწყინდებოდათ..
_ მოდით, ჩემი ემოცია ჩემთან დარჩეს, მაგრამ დღეს ისინი უფრო მაღალ თანამდებობებზე არიან. ანუ, ეს რატომ და რითი შეიძლება იქნეს ახსნილი. ერთი იმიტომ, რომ ისინი არ იღებდნენ გადაწყვეტილებებს, ისინი ასრულებდნენ და აღმოჩნდნენ იმ სტანდარტის მიმართ, რომ არ უნდა გათავისუფლდნენ. მეორე, ამას დაემატა ის, რომ მე ვიყავი პირადად მათი ოპონენტი და ჩემი მხრიდან მათი გათავისუფლება იქნებოდა რევანში და უღირსი საქციელი. თუ ის პროკურორები დავტოვეთ, რომელთა პროცესებშიც მე არ მიმიღია მონაწილეობა, ამ პროკურორებთან დაკავშირებით რომ მესარგებლა ჩემი მდგომარეობით და გამეთავისუფლებინა, ეს ჩემთვის მიუღებელი იყო. და მესამე, მათ მიეცათ საშუალება, დაინახონ ის დამოკიდებულება, რაც მათ მიმართ გამომჟღავნდა, დავარქვათ ასე, კეთილად. თუმცა, არ მინდა, ჩემს ქმედებას ეპითეტი კეთილი ვუწოდო, ეს ხომ მათთვისაც არის ნიმუში იმისა, რომ თავიანთ ქმედებებში ისინი იყვნენ უფრო ადამიანურები. ეს არის ის ქრესტომათია, რომლითაც დამოკიდებულება უნდა გამოვამჟღავნოთ. ეს არის ჩემი აზროვნება, ეს არის ჩემი მიდგომა. ვიკამათოთ, თუკი ეს არასწორია.
მაგრამ ერთ მაგალითს მოგიყვანთ, რას ვაკეთებთ ჩვენ. ვინაიდან ჩვეულებრივი ადამიანი სასამართლო პროცესებზე ვერ ხედავდა მთავარ პროკურორს, ვერ ხედავდა იმ ხელმძღვანელებს, რომლებიც რეალურად იღებდნენ გადაწყვეტილებებს, სასამართლოში მის თვალწინ მთელს ქვეყნიერებას განასახიერებდა ესა თუ ის პროკურორი. ის არის მისთვის თავიც და ბოლოც უკეთურობის თუ ბოროტების, თუ რაც გინდათ ის დავარქვათ, მაგრამ მე ხომ ვიცი, რომ ეს ასე არ არის.
ვაკეთებთ ასეთ რაღაცას, მაგალითად პროცესზე თუ გადიოდა პროკურორი, მას იმ პროცესიდან ვხსნით და მის ნაცვლად მიგვყავს სხვა პროკურორი და პირიქით. ხშირ შემთხვევაში, ამ გადაადგილებით ვიღებ ასეთ კომენტარს, რა ღვთისნიერი ადამიანი მოვიდაო. მაგრამ, როგორც ის არ არის ღვთისნიერი იმ მომენტში, ისე არ იყო ღვთისმგმობი მისი წინამორბედი, სისტემა იყო ასეთი.
_ ეს არ იქნება საზოგადოებისთვის საკმარისი არგუმენტი, ბატონო არჩილ…
_ გეთანხმებით და კარგად ვხედავ იმასაც, რომ მიუხედავად ამ ლოგიკისა, ეს მაინც რჩება საზოგადოებაში პრობლემად. ვფიქრობთ ამაზეც და საბოლოო გადაწყვეტილება, რომ საკადრო საკითხი ამოწურულად მივიჩნიოთ, ჯერ კიდევ არ არის მიღებული და ჯერ კიდევ ბევრი რამ გვექნება გადასწყვეტი. მაგრამ, მე ასე ვაზროვნებ…
_ მაინც უნდა შეგეკამათოთ ბატონო არჩილ, მაგ საკითხზე. შემსრულებელი ხომ დამკვეთზე ნაკლებ დამნაშავე არაფრით არის? თქვენთვის რომ თქვენს ხელმძღვანელს ბინძური დაკვეთა მოეცა, დაჰყვებოდით მის ნებას? ისინი ხომ ადამიანების ბედს წყვეტდნენ?
_ რა თქმა უნდა, ლოგიკური კითხვაა, ფორმალურად გამართული, მაგრამ ახლა მეორე მხრიდან შევხედოთ: ისინი, ვინც მუშაობენ, იღებენ ხელფასს, არჩენენ ოჯახებს და ამ ყველაფრის გაწყვეტით, რჩებიან ბედის ანაბარა და გარკვეული ყოფითი საფრთხეები ემუქრებათ. ესეც ხომ არის ამის საპირწონე? ის, რასაც თქვენ ამბობთ, მე ამას განვიხილავ რაღაც ხარისხის გმირობად. სწორედ იმიტომ არის ერთეულად ის ადამიანები, ვინც ეს გადალახა და მრავლობითად ისინი, ვინც ვერ გადალახა. მაშინ რატომ მუშაობდა სისტემები საბჭოთა პერიოდში, ხო, როდესაც ეს ყველაფერი უსამართლობაზე იყო აგებული? რატომ მუშაობენ ავტორიტარული რეჟიმები, ადამიანები არიან ცუდები? უბრალოდ, მართვის ფორმა, ხშირ შემთხვევაში, განაპირობებს იმას, რომ ადამიანი წავიდეს კომპრომისზე და ყველას ერთად, დიდ ნაკადს ადამიანებისას, ვერ დაგმობ და მგონია, რომ ამით უფრო მეტი უსამართლობა წარმოიშვება.
თუმცა, მაინც შეგვიძლია ვიკამათოთ, მაგრამ მოდით, ვიყოთ შემწყნარებლები…
