კვერცხი ძვირფასი საკვები პროდუქტია. იგი მდიდარია სრულფასოვანი ცილებით.
სხვადასხვა სასოფლო-სამეურნეო ფრინველის კვერცხის ფერი, ფორმა და წონა სხვადასხვაა.
კვერცხი მდიდარია ორგანული და მინერალური ნივთიერებებით, ვიტამინებით. იგი შეიცავს ორგანიზმის ცხოველმყოფელობისთვის საჭირო ყველა ნივთიერებას. ქათმის კვერცხი შეიცავს 73,6% წყალს, 12,8% ცილებს, 11,8% ცხიმებს, 1% ნახშირწყლებს, 0,8 მინერალურ ნივთიერებებს. კვერცხში არის ლეციტინი და A, B1, B2, D, E, K, PP ვიტამინები. კვერცხისგან ამზადებენ გაყინულ კვერცხის პროდუქტებს და კვერცხის ფხვნილს. პერსპექტიულია გაყინული კვერცხის პროდუქტის წარმოება, რადგანაც ისინი მნიშვნელოვნად ინარჩუნებენ ნატურალურ თვისებებს. ინახება 6 გრადუს ტემპერატურაზე 8 თვის განმავლობაში. უფრო მდგრადია მშრალი კვერცხის პროდუქტები: ფხვნილი _ ნარევი, მშრალი ცილა, მშრალი გული, მშრალი ომლეტი _ დამზადებული კვერცხის მასისა და პასტერიზებული რძის თანაბარი რაოდენობის ნარევისგან. 2 გრადუს და უფრო დაბალ ტემპერატურაზე კვერცხის ფხვნილი 2 წლის განმავლობაში ინახება. კვერცხის პროდუქტებს იყენებენ პურის, საკონდიტრო წარმოებაში, კულინარიაში და სხვა.
მოხარშული კვერცხის გული სხვადასხვა სატენით
მაგრად მოხარშული კვერცხი გაჭერით სიგრძეზე ტოლ ნაწილებად. ამოიღეთ გული და შეაზავეთ მარილით, ჩანაყილი 1 კბილი ნივრით, ნიგვზის ლებნით, კამით, მაიონეზით; ყველაფერი კარგად უნდა ასრისოთ კვერცხის გულთან ერთად. მიღებული მასა ჩატენეთ კვერცხში, მორთეთ და მიიტანეთ სუფრაზე.
ბორანო
მასალად საჭიროა: 5 ც. კვერცხი, 150 გრ. ყველი, 75 გრ. კარაქი, მარილი გემოვნებით.
მომზადება: კარგად ათქვეფილ კვერცხს შეურიეთ დაფშვნილი ან მსხვილ სახეხზე გახეხილი ყველი, მოათავსეთ დამდნარ კარაქიან ტაფაზე, დაახურეთ და შეწვით ნელ ცეცხლზე 10-15 წთ. განმავლობაში.
შანთრაქი
ერბო გააცხელეთ ტაფაში. გატეხეთ კვერცხი და ერბოწასმულ ცხელ ტაფაზე დაასხით მთელი. ზედ ცოტა მარილი მოაყარეთ, შეწვით და მიირთვით ცხლად.
ჩირბული ნიგვზით (აჭარულად)
საჭიროა: 5 ც. კვერცხი, 50 გრ. გატარებული ნიგოზი, 1 ჩ. კ. დაფქული ზაფრანა, 50 გრ. ერბო, 50 გრ. წვრილად დაჭრილი ხახვი, ნიორი, მარილი გემოვნებით.
მომზადება: ერბოში მოშუშულ ხახვს დაასხით ნახევარი ლიტრი წყალი, რომ წამოდუღდება, დაუმატეთ ნიგოზი, ჩაახალეთ აუთქვეფავი კვერცხი; ცილა რომ გათეთრდება, შეაზავეთ ნივრით და დანარჩენი სანელებლებით.
მოხარშული კვერცხი არაჟნით
I ვარიანტი: კვერცხი მოხარშეთ მაგრად, მოაშორეთ ნაჭუჭი, დაჭერით პატარა ნაჭრებად, დაალაგეთ ლანგარზე, მოაყარეთ მარილი, წიწაკა, მოასხით ერბო და ლიმონის წვენი, ზემოდან მოავლეთ არაჟანი.
II ვარიანტი: მაგრად მოხარშული კვერცხი დაჭერით მსხვილ ნაჭრებად, დაყარეთ ერბოიან ტაფაზე, მოაყარეთ მარილი, დაასხით სქელი არაჟანი და შედგით ღუმელში ოცი წუთით. როცა მზად იქნება გამოიღეთ ღუმელიდან და მოაყარეთ დაკეპილი კამა ან ცერეცო.
ერბოკვერცხი პომიდვრით და ყველით
მარილმოყრილი უმი კვერცხი კარგად ათქვიფეთ. პომიდორი თხელ ნაჭრებად დაჭერით, ერბოიან ტაფაზე დაალაგეთ. მარილი მოაყარეთ და ცეცხლზე გააჩერეთ, სანამ თავის წვენს არ შეიშრობს. შემდეგ ზემოდან დაასხით გათქვეფილი კვერცხი და შეწვით. თუ ყველით გინდათ გააკეთოთ, მასაში მარილის მაგივრად დაფხვნილი ყველა ჩაყარეთ.
კვერცხის მოხარშვის წესი
კვერცხის მოხარშვა შეიძლება თოხლოდ 3 წუთის განმავლობაში, პარკში ანუ პერანგში _ 4,5-5 წთ და მაგრად _ 8-10 წთ.
კვერცხი მოხარშვამდე კარგად უნდა გაირეცხოს. მოხარშულ კვერცხს ნაჭუჭი ადვილად რომ გააცალოთ, ხარშვის შემდეგ 2 წუთით მოათავსეთ ცივ წყალში ან გადაავლეთ ცივი წყალი.
კვერცხის ხარისხიანობის შემოწმება
კვერცხის ხარისხიანობა შეიძლება შემოწმდეს მკვეთრი შუქის გამოყენებით _ მაგარი ქაღალდი დაახვიეთ მილისებურად, შიგ კვერცხი მოათავსეთ და გახედეთ სინათლის შუქზე. თუ იგი კვებისთვის უვარგისია, მისი “გაშუქებისას” შეიმჩნევა ლაქები, ხოლო შენჯღრევისას შიგთავსი იმოძრავებს.
ძველი და ახალი კვერცხის გარჩევა შემდეგნაირადაც შეიძლება _ მარილწყლიან ჭიქაში ჩაუშვით კვერცხი. თუ იგი ძველია, ამოტივტივდება, თუ ახალია _ ჩაიძირება.
კვერცხის უმად მიღება დაუშვებელია.
