სამ კვირაზე მეტი დრო გავიდა გურიაში მომხდარი მასშტაბური სტიქიის შემდეგ და წესით, ეს დრო საკმარისი უნდა იყოს გარკვეული დასკვნების გამოსატანად, მაგრამ, სამწუხაროდ, ამ ეტაპზე ბევრი პასუხგაუცემელი კითხვა არსებობს და რეალური სურათი კვლავაც ბუნდოვანია.
ფაქტია, რომ ეს სტიქია საკმაოდ დიდი ზარალის მომტანი აღმოჩნდა, ფაქტობრივად, რამდენიმე სოფელი საცხოვრებლად უვარგისი გახდა. მოსახლეობის ნაწილს საცხოვრებელ სახლებში შესვლაც აეკრძალათ, უმეტეს შემთხვევაში კი, ადამიანები საკარმიდამო ნაკვეთების გარეშე დარჩნენ და ბევრს ძალიან უჭირს იქ ათეული წლების განმავლობაში შექმნილი გარემოს მიტოვება.
ამასობაში ზარალის დადგენის პროცესი მიმდინარეობს და ყველა ცენტრალურ ხელისუფლებას შეჰყურებს, თუ როგორ მოხდება ამ ზარალის ანაზღაურება, მოსახლეობის ახალი საცხოვრისით უზრუნველყოფა და დანგრეული ინფრასტრუქტურის აღდგენა. ამ პროცესს ახლავს ის უკმაყოფილება, რომელიც სულ უფრო იზრდება მოსახლეობაში, რაც მთავრობის მისამართით გურიისადმი შესაძლო ზერელე მიდგომაში ასოცირდება. ბევრს მიაჩნია, რომ სამთავრობო ეშელონებში ჯერ კიდევ ვერ გაიაზრეს, თუ რა მასშტაბის კატასტროფასთან გვქონდა საქმე და შესაძლო კომპენსაციის საკითხსაც ბევრი ეჭვის თვალით შესცქერის. ასეა თუ ისე, ფაქტია, რომ ზარალის დათვლა დაიწყო და მალე გამოჩნდება, ეს ეჭვი საფუძვლიანია თუ არა.
ამ თემაზე ხმამაღალი საუბარი იყო ლანჩხუთის საკრებულოს ბოლო სხდომაზე, სადაც ოპოზიციამ მუნიციპალიტეტის ხელმძღვანელი პირისგან დეტალური ანგარიში მოითხოვა სტიქიის ზონაში არსებული მდგომარეობის შესახებ _ რეალურად რა სიტუაცია არის იქ და რა გეგმები აქვს ხელისუფლებას დაზარალებულთა დახმარების კუთხით. თუმცა, მმართველ გუნდს არ მოეწონა ოპოზიციის ეს სურვილი და კითხვები და სხდომის დასასრულს სიტუაციაც ამან დაძაბა _ ენმ-ის წევრ კახა ასკურავასა და “ოცნების” დეპუტატებს შორის მწვავე სიტყვიერმა დაპირისპირებამ სხდომის გაგრძელება, ფაქტობრივად, შეუძლებელი გახადა.
ლანჩხუთის მერის ალექსანდრე სარიშვილის განმარტებით კი, რამდენიმე დღეა, რაც დაწყებულია ზარალის დათვლა და როგორც კი ამ კუთხით მუშაობა დასრულდება, ყველა დაზარალებულს გაეწევა შესაბამისი დახმარება მთავრობის მიერ:
“დაწყებულია ზარალის დათვლა. ზარალის დათვლის შემდეგ ყველა ის ლოკაცია, ყველა ის დაზიანება, რომელიც არის მუნიციპალიტეტში, იქნება აღმოფხვრილი. რაც შეეხება ყველა იმ ადამიანს, ყველა იმ სახლს, რომელიც გეოლოგიურად არამყარ ადგილზეა, იქნება გასახლების სიტუაციაში. ჯერჯერობით, არც ერთზე არ გვაქვს ოფიციალური დასკვნა, რადგან სამუშაო პროცესი ამ კუთხით ჯერ არ დასრულებულა და გეოლოგები კვლავ მუშაობენ სტიქიის ზონაში. შემოწმებულია 506 ოჯახი და ვიზუალური დათვალიერებით 235 ოჯახს უწერია გასახლება, მაგრამ ოფიციალური დასკვნა ჯერ არც ერთზე არ გაკეთებულა, მუშაობა გრძელდება. როცა დასრულდება ეს პროცესი, რეალურად ყველა ადამიანი, რომელიც იქნება სტიქიიდან დაზარალებული, მთავრობისგან დაკმაყოფილდება”, _ განმარტა ალექსანდრე სარიშვილმა თემაზე საუბრისას.
საგულისხმოა, რომ სტიქიის შედეგად დაზარალებული მოქალაქეები სოციალურ ქსელშიც აქტიურობენ და ძირითადად, მათი შენიშვნების ადრესატი ცენტრალური ხელისუფლებაა: “მოვა ოპოზიცია და გადაიღებს, მერე მოჰყვება პოზიციაც. არ ვგულისხმობ ადგილობრივ ლანჩხუთის მერიას, მე ვამბობ მთავარ მთავრობას, ცოტა მეტად უნდა მიხედონ გაუბედურებულ გურიას”.
გვანცა ნაკაიძე: “3 კვირა გავიდა უკვე. პირველმა ემოციამ ჩაიარა, ყველაფერი თავის რიგს ისე დაუბრუნდა, თითქოს, ის ბავშვები არც არსებობდნენ, არც ის ქალბატონი ცხოვრობდა თითქოს და არც ამდენი უსახლკაროდ დარჩენილი ჰყავს ჩემს გურიას. არც ერთმანეთს მოგლეჯილი სოფლები გვაქვს თითქოს და უფრო მეტიც, 3 მსხვერპლი რა მოსატანია თურმე, როცა შოვში ათეულობით ადამიანი ჩაიტანა მიწამ!!!
სადაა ის ხალხი, ვისაც უნდა ვტკიოდეთ, უნდა ვაწუხებდეთ??? სადაა მთავრობა, რომელსაც მხოლოდ არჩევნების დროს ახსენდება ხალხი?! რა ქნას ამ ხალხმა, ყოველ გაწვიმებას შიშით შეხვდეს??? როდემდე მოიტანს კოკა წყალს???
ერთი ჩვენთვის ყველასთვის კარგად ცნობილი იმედისმომცემი ტელევიზიის ჟურნალისტი ბრძანდებოდა ინტერვიუსთვის ჩემს სოფელში. “არა, ქალბატონო, თქვენი გასაჭირი კი არა, ის მოყევით, ბატონი მერი როგორ დადიოდა რეზინის ჩექმებითო”, _ მოითხოვა.
არავის არასდროს ახსოვდა ლანჩხუთი და ლანჩხუთელები და არც ახლა ახსოვს, ჩემი რაიონის მცხოვრებლები, ადამიანებად კი არა, ამომრჩევლებად აღიქმებიან!” _ დაწერა გვანცა ნაკაიძემ ფეისბუქჯგუფში “This is ლანჩხუთი” და იქვე კითხვაც დასვა _ “სად იყო პრემიერი, სად იყო ინფრასტრუქტურის მინისტრი, სად იყო სოფლის მეურნეობის მინისტრი და ყველაზე მთავარი, სად არიან კომპეტენტური გეოლოგები, რომლებიც ხალხს ეტყვიან, რა მოხდა და რას უნდა ველოდოთ???”
თეო გიორგაძე: “ადამიანმა თუ რაიმე მოითხოვა და კეთილდღეობა უნდა, ან ოპოზიციაა ან სულაც “ნაციონალმა” დაავალა და “ნაცია”. მშვიდობა გვინდა და ისეთი საქართველო, სადაც ადამიანებს არ შიათ, არ სწყურიათ და არ ეშინიათ უბედურების, ვინმემ არ მოკლას და არ დააშანტაჟოს. თითოეულს მიუძღვის წვლილი ამ სტიქიაში, მაგ მერიაში და თუნდაც აქ საკრებულოში და კიდევ სოფლის მცხოვრებლებს, ვინც მოსყიდულ იქნა კარიერების ნებართვაში… ხომ გააქვთ საკუთარ ჭკუაზე ხრეში და აი, მაგან გამოიწვია ეს, რაც მოხდა _ დაიძრა მთები და ახლა თუ დაუდგნენ გვერდით ვინმეს, ეგ არაფერი, მეტიც შეეძლოთ და მოეთხოვებათ კიდეც”.
მაიკო ნაკაიძე: “არაფერი მაქვს საწინააღმდეგო ადგილობრივ გამგეობასთან, მეტიც, მართლა დასაფასებელია, რასაც აკეთებენ და პირველივე დღიდან ძალებს არ იშურებენ მოსახლეობის საკეთილდღეოდ, მაგრამ გული მწყდება, როცა ცენტრალური ხელისუფლებისგან, ჟურნალისტებისგან დიდი ყურადღება არ გვიგრძვნია.
რა შეიცვალა ამხელა ტრაგედიის მერე? მიზეზი რა იყო? უხვი ნალექი? _ მეეჭვება. სად არის გეოლოგების ოფიციალური დასკვნა… არ ვარ ამ მხრივ განათლებული, მაგრამ მე ვიცი, რომ ამდენი “სილისა” და ხრეშის მოპოვებამ სუფსისა და შუთის სანაპიროებში, მიგვიყვანა იქამდე, სადამდეც მივედით. რატომ? _ ამაზე მხოლოდ ერთეულები საუბრობენ. ვიყავი ჩოჩხათში ამ დღეებში და ისევ იღებენ ქვიშას ერთეულებიო. არა, ბატონო, არ უნდა მივცეთ ნება… მე, მაიკო ნაკაიძე გპირდებით, სადმე თუკი დავინახავ, რომ იღებენ ქვიშას და ხრეშს, აუცილებლად თავს შევაკლავ. არავის ვაპატიებ იმ ღამეს, რაც მე გამოვიარე… გზას ვაკეთებთო, ეს არ არის პასუხი, მეტიც, ყველაზე ცუდი პასუხია… კარგად იციან, რომ ქვიშა და ხრეში არც შუთიდან უნდა აიღონ და არც სუფსიდან, უარესი კიდევ, ჩემი სახლის წინ პაწაწუნა ნაკადული რომ ჩაედინება, არც იქედან…”
ტარიელ ხუხუნაიშვილი: “პირველ რიგში, ის უნდა ვთქვა, რომ სტიქიას და ბუნების მოვლენებს ვერაფერი დაუდგება წინ. თუმცა, დავძენ, რომ ეს სხვა შემთხვევაა, რომელიც ხელოვნურად შექმნილი კრიზისია.
ურემი გადაბრუნდა _ გზა მერე გამოჩნდა. ამას იმათ გასაგონად ვამბობ, ვინც ახლა ამართლებს იმათ ვინც, დანგრეულის აღდგენას ცდილობს და ლამის, გმირად გამოჰყავთ. ნიშნისმოგებით არაფერს ვამბობ, მაგრამ სანამ ურემი გადაბრუნდება, მანამ უნდა მივიღოთ ზომები, ურემი რომ არ გადაბრუნდეს. რასაც ვაკეთებთ, გაკეთებამდე გასაკეთებლის უსაფრთხოებაზე უნდა ვიზრუნოთ. შესაბამისი ორგანოები უნდა არსებობდეს, რომლებიც შეისწავლიან საფრთხის მიზეზებს. ამის მსგავსი კი არაფერი არსებობს. აწი მაინც უნდა გამოიფხიკონ ყურები იმათ, ვისაც ევალება მსგავსი პრობლემების მოგვარება, რომ უარესი არ მოხდეს. ჯერჯერობით, ხდება პირიქით, ვინც დაზარალდა ან გაუბედურდა, მათ წინააღმდეგ საყვედურები ისმის”.
სტიქიის შედეგად დაზარალებულთა ამ საწუხარს საკრებულოს ოპოზიციონერი წევრი ირმა მგელაძეც ეხმაურება: “ძალიან მწყდება გული, ისეთი სურათია, რომ სულ წყალში იყრება იმ ადამიანების ძალისხმევა, ვისაც, ზუსტად ვიცი, როგორც ტკივა ეს ყველაფერი. უბრალოდ, მათ არა აქვთ შესაბამისი რესურსი…
რამდენი სოფელია მიწასთან გასწორებული და ერთხელაც კი არ ჩათვალა საჭიროდ პრემიერმა ჩამოსვლა, არც მინისტრი ბრძანდებოდა (ინფრასტრუქტურის)… დიახაც, უნდა ჩამოსულიყვნენ, უნდა დაგვდგომოდნენ გვერდით და უნდა მოეფიქრებინათ მალე გადაწყვეტილებები… მაგრამ ლანჩხუთი ვის აღელვებს, აქ ყველაზე ნაკლები რაოდენობის ამომრჩეველია და თან უმეტესობა, ასეთ პირობებშიც კი, მაღალ შედეგს აძლევს ამ უნიათო ხელისუფლებას!
დიახ, მიცვალებულებიც რანგირებული ჰყავთ (ისევე, როგორც უკრაინაში მებრძოლი მეომრების პანაშვიდები), სამძიმარზეც კი არ მისულან გარდაცვლილთა ოჯახებში.
ეს არაა თანადგომა! ეს არაა კრიზისების მართვა! ეს არაფერი არაა! ყველამ იცის ადგილობრივ ხელისუფლებას რა შანსი აქვს, ისიც გასაგებია ჩვენი მერი მართლა როგორ წუხს და თითოეულ ადამიანს ანუგეშებს, მარა მერე რა… ცენტრალურმა თუ რამე არ მოიფიქრა და ცხადია, უკვე ჯერ არაფერი რომ არა აქვთ მოფიქრებული და ადგილობრივს შეატოვეს ხელში, ძალიან ცოდვები იქნებიან დაზარალებულები”, _ წერს მგელაძე.
ავტორი
