ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით, მსოფლიოში ყოველი 8 ადამიანიდან 1 ახლა სიმსუქნით ცხოვრობს. უფრო კონკრეტულად, უახლესი მონაცემები ცხადყოფს, რომ 2022 წელს 2,5 მილიარდი ზრდასრული (ანუ 43%) ჭარბი წონის მქონე იყო, მათგან 890 მილიონი ზრდასრული ცხოვრობდა სიმსუქნით – ეს მაჩვენებელი 1990 წლიდან გაორმაგდა. მოზარდებში სიმსუქნე ოთხჯერ გაიზარდა 1990 წლიდან, 5-დან 19 წლამდე ასაკის 160 მილიონამდე ადამიანი მსუქნად ითვლება.
მაგრამ რა განსხვავებაა ჭარბ წონასა და სიმსუქნეს შორის?
“სიმსუქნე არის ქრონიკული მორეციდივე დაავადება, რომელიც ხასიათდება ცხიმის ჭარბი დეპოზიტებით, რამაც შეიძლება ზიანი მიაყენოს ჯანმრთელობას“, _ ამბობს ფრანჩესკო ბრანკა, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის კვებისა და სურსათის უვნებლობის დეპარტამენტის დირექტორი. უფრო მარტივად, ის ეუბნება Yahoo Life-ს, რომ “სიმსუქნე არის ჭარბი წონის უფრო მძიმე ფორმა”.
ჯანმო-ს თანახმად, სიმსუქნე იწვევს: გულ-სისხლძარღვთა დაავადებას, ტიპი 2 დიაბეტს, თირკმელების დაავადებას, გარკვეულ სიმსივნეებს, ძვლის ჯანმრთელობასთან დაკავშირებულ პრობლემებს, რეპროდუქციული ჯანმრთელობის პრობლემებს, ყოველდღიური ფუნქციების დარღვევას, როგორიცაა მოძრაობა და ძილი.
ბრანკა ამბობს, რომ სიმსუქნის თანმხლები დაავადებები – რომელიც მოიცავს ჯანმრთელობის მდგომარეობებს, როგორიცაა დიაბეტი, ჰიპერტენზია და ძილის ობსტრუქციული აპნოე – ყოველწლიურად იწვევს დაახლოებით 5 მილიონ სიკვდილს მსოფლიოში.
თითოეული მდგომარეობა განისაზღვრება სხეულის მასის ინდექსით, რომელიც, როგორც ამბობენ, ზომავს სხეულის ცხიმს ადამიანის სიმაღლისა და წონის მიხედვით. მიუხედავად იმისა, რომ საზომი ინსტრუმენტი საკამათოა, ის გამოიყენება სკრინინგის მეთოდად წონის კატეგორიებისთვის, როგორიცაა:
ნორმალური: BMI 25-ზე ნაკლები, ჭარბი წონა: BMI 25-დან 29,9-მდე, სიმსუქნე: BMI 30 და ზემოთ.
რა იწვევს ან ხელს უწყობს სიმსუქნეს?
ბრანკა ამბობს, რომ დაავადება გამოწვეულია „ენერგეტიკული დისბალანსით, რომელიც წარმოიქმნება არაჯანსაღი დიეტური მიღებითა და ფიზიკური აქტივობის არაადექვატური დონით“.
_ სიმსუქნე ყოველთვის არის გენეტიკური მიდრეკილების ურთიერთქმედება და გარემო, რომელშიც ადამიანი ცხოვრობს, მათ შორის ადამიანები, რომლებთანაც ურთიერთობენ და ხელმისაწვდომი საკვები. შემდეგ არის მედიკამენტები და სხვა რამ, რაც ზრდის სიმსუქნის რისკს და იწვევს წონის მომატებას, – განმარტავს CDC-ის კვების, ფიზიკური აქტივობისა და სიმსუქნის განყოფილების სპიკერი.
ჯეი ამბობს, რომ სიმსუქნის პრევენცია მოითხოვს მაღალი დონის ინტერვენციებს.
სიმსუქნის მკურნალობა მოითხოვს ინტეგრირებულ მიდგომას, მათ შორის ცხოვრების სტილის ცვლილებების გრძელვადიან მხარდაჭერას, რომელიც უზრუნველყოფილია ჯანდაცვის პრაქტიკოსთა კარგად გაწვრთნილი გუნდის – ექიმების, დიეტოლოგების, ფსიქოლოგების – შესაძლოა ფარმაკოლოგიური თანხლებით.
