ტრანს–ცხიმები
უზარმაზარ საფრთხეს წარმოადგენს სამრეწველო წარმოების ტრანსცხიმები, რომლებიც გვხვდება მარგარინში, სპრედებში, მცენარეულ ზეთებსა და საკონდიტრო ნაწარმში.
კვლევებმა აჩვენა, რომ ადამიანებს, რომლებიც მოიხმარენ დიდი რაოდენობით ტრანს ცხიმებს, აქვთ მიდრეკილება ალცჰეიმერის დაავადებისადმი, ცუდი მეხსიერება და შემცირებული კოგნიტური უნარები.
ჯანსაღი ცხიმები გვხვდება თხილში, ავოკადოში და ორაგულში.
ტკბილი სასმელები
ლიმონათები, ენერგეტიკული სასმელები, წვენები და ხილის სასმელები პაკეტიდან – თუ მათ რეგულარულად და დიდი რაოდენობით იყენებთ, შეგიძლიათ არა მხოლოდ წონაში მოიმატოთ, არამედ გონივრული აქტივობაც დაიქვეითოდ. შაქრიანი სასმელები უარყოფითად მოქმედებს ტვინზე, ზრდის ალცჰეიმერის დაავადების, დიაბეტის, ჰიპერტენზიის და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების განვითარების რისკს.
დადასტურებულია, რომ შაქრის შემცველი საკვები იწვევს ტვინის ანთებას და აუარესებს მეხსიერებას. ტვინის და წონის კონტროლის მიზნით, შეცვალეთ შაქრიანი სასმელები ნატურალურით – დალიეთ უშაქრო ჩაი, ხელნაკეთი ლიმონათები და უშაქრო ხილის სასმელები, მინერალური წყალი.
რაფინირებული ნახშირწყლები
ეს მოიცავს ცომეულს და სხვა საკვებს მაღალი გლიკემიური ინდექსით. პროდუქტის მაღალი გლიკემიური ინდექსი არანაკლებ მნიშვნელოვანია, ვიდრე კალორიული შემცველობა.
პროდუქტის მაღალი გლიკემიური ინდექსი ნიშნავს, რომ საკვები სწრაფად შეიწოვება და აითვისება ორგანიზმის მიერ, მაგრამ ამ დროს იზრდება სისხლში შაქრისა და ინსულინის დონე. ასეთი საკვების სისტემატური მოხმარება ხელს უწყობს ტვინის დისფუნქციას.
კვლევამ აჩვენა, რომ ბავშვებსა და მოზარდებს, რომლებიც მოიხმარდნენ დიდი რაოდენობით რაფინირებულ ნახშირწყლებს, გაუუარესდათ მეხსიერბა და აჩვენებს დაბალი ქულები შედეგად.
მაღალ დამუშავებული საკვები
ეს არის ძალიან დამუშავებული საკვები. სწრაფი მომზადების ლაფშა თუ სუპები, ჩიფსები, პოპკორნი, კრეკერი და სხვა საჭმელები, ისევე როგორც საკონდიტრო ნაწარმის უმეტესობა, რომელიც შეიცავს დიდი რაოდენობით შაქარს, მარილს და ცხიმს. ასევე ნახევრად მზა და მზა კერძები, რომლებიც, სამწუხაროდ, ყველას ძალიან გვიყვარს.
ასეთი საკვები უბრალოდ შეიცავს კალორიების უზარმაზარ რაოდენობას და იწვევს სიმსუქნეს – ვისცერული ცხიმის მატებას ტვინის ქსოვილის დაზიანება მოყვება, აგრეთვე მეტაბოლიზმის დაქვეითება და იზრდება ალცჰეიმერის დაავადების რისკი.
ალკოჰოლი
რეგულარული სასმელი იწვევს ტვინის მოცულობის შემცირებას, არღვევს ნივთიერებათა ცვლას და აფერხებს ნეირონების ფორმირების პროცესს. ადამიანი ხდება გაღიზიანებული, ხოლო ტვინის აქტივობა სუსტდება. ასევე სავარაუდოა ენცეფალოპათია და ძილის დარღვევა.
ალკოჰოლის დალევა გავლენას ახდენს ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე და შეიძლება გამოიწვიოს ცუდი კოორდინაცია. გარდა ამისა, ქრონიკული მოხმარება იწვევს გაუწყლოებას, სისხლი სქელდება და შინაგანი ორგანოების უმეტესობაზე დატვირთვა უფრო შესამჩნევი ხდება. გული იტვირთება და წნეხის ქვეშ მუშაობს.
ვერცხლისწყლის შემცველი თევზეული
ზოგადად, თევზი საკმაოდ ჯანსაღია: ის დაბალია გაჯერებული ცხიმებით, მაგრამ შეიცავს ჯანსაღ ომეგა-3 ცხიმოვან მჟავებს, ასევე ვიტამინ B12-ს, თუთიას, რკინას და მაგნიუმს. თუმცა, არსებობს თევზი, რომელსაც აქვს ვერცხლისწყლის მაღალი დონე, ტოქსიკური მძიმე მეტალი, რომელიც გროვდება ქსოვილებში და რჩება იქ დიდი ხნის განმავლობაში.
ვერცხლისწყლის უმეტესობა გროვდება მტაცებელ თევზებში, რომლებიც დიდხანს ცოცხლობენ, რადგან სიცოცხლის განმავლობაში ისინი ჭამენ ბევრ პატარა თევზს ვერცხლისწყლის დაბალი კონცენტრაციით. სიცოცხლის განმავლობაში ასეთი თევზი აგროვებს ვერცხლისწყლის კონცენტრაციას, რომელიც მილიონჯერ აღემატება ოკეანის დაბინძურების დონეს.
ასე რომ, მოერიდეთ ტუნას, ხმალთევზას, ატლანტის დიდთავას, სამეფო სკუმბრიას და ზვიგენს, რათა თავიდან აიცილოთ ტვინის ნეიროტრანსმიტერების დაზიანება.
ავტორი
