(გურია ნიუსი) _ ბავშვთა შრომა ფართოდ გავრცელებული პრაქტიკაა საქართველოში. სიღარიბის, მძიმე სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის, ცხოვრების არასათანადო დონის, უგულებელყოფისა თუ სხვადასხვა სოციალური ფაქტორის გამო, ბავშვებს უწევთ, მათი ასაკისა და განვითარებისთვის საფრთხის შემცველ სამუშაოში ჩაერთონ.
საქართველოში ბავშვთა შრომის განმაპირობებელი ფაქტორები სპეციფიკურია და უმეტესად მოსახლეობის სოციალურ-ეკონომიკურ მდგომარეობას, ოჯახში არასრულწლოვნის ჭეშმარიტი ინტერესებისა და ინდივიდუალური საჭიროებების უგულებელყოფას, მშობლების ცნობიერების დაბალ დონეს უკავშირდება. ბავშვთა შრომის სხვადასხვა სახეობიდან საქართველოში თავს იჩენს არასრულწლოვანთა შრომა შინამეურნეობებში, ქუჩაში, შრომითი მიგრაცია, სეზონური სამუშაოები, შრომითი ექსპლუატაციის სავარაუდო შემთხვევები და ოჯახში გაწეული შრომის თავისებურებები.
იუნისეფში ამბობენ, რომ მიუხედავად საკითხის სიმწვავისა, სახელმწიფო ამ პრობლემაზე ეფექტიანად არ რეაგირებს; პასუხისმგებელ უწყებებს ამ დრომდე არ აქვთ შემუშავებული რეაგირების სათანადო მექანიზმი და პრევენციის ბერკეტი; ამასთან, არ არსებობს რისკების შეფასების მექანიზმი. შედეგად, არასრულწლოვანთა შრომაზე ეფექტიანი კონტროლი ვერ ხორციელდება.
კოვიდ 19-ის პანდემიით გამოწვეული ეკონომიკური და სოციალური კრიზისი არასრულწლოვნებსა და სიღარიბის რისკის ქვეშ მყოფ ბავშვიან ოჯახებზე განსაკუთრებით მწვავედ აისახება. შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის მონაცემებით, 66 მილიონამდე ბავშვი მსოფლიოს მასშტაბით, შეიძლება პანდემიის გამო უკიდურეს სიღარიბეში აღმოჩნდეს.
ბავშვთა შრომა, სამწუხაროდ, უცხო არც გურიის რეგიონისთვისაა. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბახვში მცხოვრები ლევან ცქვიტინიძე მოზარდია, რომელიც ოზურგეთის ბაზრობაზე არაოფიციალურად შრომობს.
ცოტა ხნის წინ, ჩვენ გამოვაქვეყნეთ ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ “გურია ნიუსის” ჟურნალისტი რუსა ოქრუაშვილი სრულიად საქართველოს ღვთისშვილთა კავშირმა მადლობის სიგელით დააჯილდოვა ბავშვთა იძულებითი შრომის წინააღმდეგ კამპანიის მხარდაჭერისა და აქტიური მონაწილეობისთვის.
ამავე ორგანიზაციის ხელმძღვანელის ნონა კენჭუაშვილის თხოვნით, გადავეცით საჩუქარი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბახვის საჯარო სკოლის მოსწავლეს, ლევან ცქვიტინიძეს.
ცნობისთვის, ქალბატონმა ნონამ სოციალური ქსელით შეიტყო ლევანის არსებობის და დუხჭირი ცხოვრების შესახებ, რის შემდეგაც გადაწყვიტა, მოზარდის და მისი პატარა დაიკოს გული გაეხარებინა.
პაზლი, ბავშვებისთვის განკუთვნილი შემეცნებითი წიგნი და პირადი ჰიგიენისთვის საჭირო პროდუქცია _ ის ნივთებია, რის გადასაცემადაც “გურია ნიუსი” ცქვიტინიძის ოჯახს ესტუმრა.
ხის ერთსართულიან სახლში ლევანი დედ-მამასთან და პატარა დაიკოსთან ერთად ცხოვრობს. მშობლებს ჯანმრთელობის პრობლემები აქვთ, ბავშვები სოციალურ დახმარებას იღებენ, მაგრამ, როგორც ლევანის მამა გვეუბნება, არც სოციალური დახმარება და არც შრომის შედეგად ნაშოვნი “2 კაპიკი” ოჯახისთვის საკმარისი არ არის.
ლევანის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების შესახებ მამამისი გვესაუბრა.
თემურ ცქვიტინიძე: “ლევანი ბაზრობაზე ოფიციალურად არ მუშაობს, ბიძას მას შემდეგ ეხმარება, რაც საკლასო ოთახებში სასწავლო პროცესი პანდემიის გამო შეჩერდა. ონლაინ გაკვეთილებს რომ დასწრებოდა ტელეფონიც კი ვუყიდეთ. ჩუმად გაიპარა სახლიდან ცოლის ძმასთან ერთად სამუშაოდ. თქვა, ჩემს დას კოკა-კოლას ან რამეს მაინც ვუყიდიო. დღეში 5-8 ლარი გამოსდის, ზოგჯერ ესეც არა. ხან 10 დღეში ერთხელ მიდის სამუშაოდ. ვეჩხუბები კიდეც, რა ძალა ადგას იქ რომ მუშაობს? მე და ჩემს მეუღლეს ჯანმრთელობის პრობლემები გვაქვს, მაგრამ ლუკმა-პურის ფულის შოვნას მაინც ვახერხებთ. სოციალური დახმარებით რამდენი რამ უნდა ვქნათ? ხორცსაც კი ვერ ვყიდულობთ”.
სახლი, სადაც ორი მოზარდი ცხოვრობს, სარემონტოა. სახლის გადასახური მასალით ოჯახს წლების წინ დაეხმარნენ, მაგრამ გადახურვა საკუთარი ძალებით მოუწიათ. სახლს არ აქვს არც სააბაზანო, რაც სოფლად მცხოვრები ოჯახების უმეტესობისთვის, სამწუხაროდ, ჩვეულებრივი ამბავია.
მერის წარმომადგენელი ბახვში, ირაკლი ცქვიტინიძე ჩვენთან სატელეფონო საუბრისას ადასტურებს, რომ აღნიშნულ ოჯახს უჭირს, თუმცა, ინფორმაცია იმის შესახებ რომ 16 წლის მოზარდი შეიძლება ბაზრობაზე მუშაობდეს, მიიჩნევს, რომ სიმართლეს არ შეესაბამება:
“სოციალური დახმარება აქვთ და რამდენჯერაც ერთჯერადი დახმარების მიღების თხოვნით მოგვმართეს, იმდენჯერ ხელი გავუმართეთ. მშრომელი ხალხია. უჭირთ ნამდვილად. ლევანს კარგი დასწრება აქვს სკოლაში. არ მგონია აღნიშნული ინფორმაცია სიმართლეს შეესაბამებოდეს. სჯობს, სკოლის დირექტორთან გადაამოწმოთ”, _ გვითხრა მერის წარმომადგენელმა.
ირაკლი ცქვიტინიძესთან საუბრის შემდეგ, ბახვის საჯარო სკოლის დირექტორს, მზია ვაშალომიძეს დავუკავშირდით.
მზია ვაშალომიძე ადასტურებს, რომ ლევანი სასწავლო პროცესს თითქმის არ აცდენს.
“ლევანი სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე ბავშვია. ინდივიდუალური პროგრამით სწავლობს. მეცადინეობებს არ აცდენს, თუ ავად არ გახდა. ყურადღებიანი მშობელი ჰყავს და ყოველთვის გვაფრთხილებს გაცდენის შემთხვევაში. 9 კლასი დაამთავრა, მეათეში გადავიდა. მოწესრიგებულია. როგორც თქვა, ბაზრობაზე ბიძას ეხმარებოდა, მაგრამ სასწავლო პროცესს არ აცდენს და როდის მუშაობს, არ ვიცი. სხვათა შორის, სპეციალური განათლების საჭიროების მქონე ბავშვები სახვეწრები არიან, რომ გაკვეთილს დაესწრონ, ლევანი კი აქეთ აკითხავს მასწავლებელს, მამეცადინეთო”, _ გვეუბნება ვაშალომიძე.
ბახვის საჯარო სკოლის დირექტორი ჩვენთან საუბრისას აღნიშნავს, რომ ბავშვები ოჯახებში შრომას უნდა მიეჩვიონ, მაგრამ მათი გამოყენება და ოჯახის რჩენის პასუხისმგებლობის მცირეწლოვნებზე აკიდება, მიუღებელია:
“ოჯახში ბავშვს შრომის სიყვარული უნდა ჩაენერგოს. სკოლაშიც ტარდებოდა შრომის გაკვეთილებიც და რაღაცას ვსწავლობდით. თვითონ დამსაქმებელმა არ უნდა დაასაქმოს მცირეწლოვანი ბავშვი. ესაა პრობლემა. მე წინააღმდეგი ვარ. ბავშვი შრომას უნდა მიეჩვიოს, მაგრამ ის, რომ ოჯახი არჩინოს და აიღოს პასუხისმგებლობა, ძალიან გაუჭირდება”, _ გვეუბნება ბახვის საჯარო სკოლის დირექტორი.
[sexy_author_bio]
