დღევანდელ წერილში წარსულში დაბრუნება გადავწყვიტე და ცნობილი ქართველი ფეხბურთელების შესახებ მორიგ სახალისო მოგონებებს შემოგთავაზებთ.
ჩვენი პირველი გმირი გიორგი დემეტრაძე იქნება.
რამდენიმე თვის წინ, კიევის “დინამოს“ მცველმა, ანდრეი ნესმაჩნიმ 2000 – 2001 წლების სეზონში, ჩემპიონთა ლიგის ჯგუფურ ტურნირში „მანჩესტერ იუნაიტედთან“ დაპირისპირება გაიხსენა და ისიც მოყვა როგორ შეასრულა თამაშამდე გიორგი დემეტრაძემ დალაქის როლი:
„საბოლოო წარუმატებელი შედეგის მიუხედავად, ვთვლი, რომ ღირსეულად გამოვედით. ყველაზე დასამახსოვრებელი „მანჩესტერ იუნაიტედთან“ მატჩამდე კოლექტიურად თავის გადაპარსვის გადაწყვეტილება იყო. მახსოვს, თავდაპირველად, მაქსიმ შაცკიხთან ერთად ეს იდეა არასერიოზულად აღვითქვი, მაგრამ საბოლოო ჯამში, თანაგუნდელებს მხარი ავუბით. დალაქად დემეტრაძე მოგვევლინა, რომელსაც თმის საკრეჭი ხელსაწყო თან ჰქონდა. რაც მთავარია, ასეთმა კოლექტიურმა საქციელმა დადებითად იმოქმედა.“
ზემოთნახსენები შეხვედრა 0:0 დასრულდა და კიეველთა რიგებში, გიორგი დემეტრაძესთან ერთად, კახა კალაძემაც ითამაშა.
კიევის „დინამოსთან“ დაკავშირებული ერთი სახალისო მოგონება თბილისის „დინამოს“ მასაჟისტ ანზორ გაბიტაშვილსაც გააჩნდა.
„დინამოს“ სტადიონზე თამაში გვქონდა კიევის „დინამოსთან“. მატჩის დროს ვაჟა ჟვანიას წარბი გაუსკდა და მივედი, რომ გავუკერო ჭრილობა. ბურიაკი მორბის და ხელს მკრავს. არადა, დაძაბული ვარ. როგორი საქმეა, ღრმა ჭრილობა აქვს კაცს. მოედნიდან გაიყვანეო.
მეც ვეღარ მოვითმინე და გვარიანად შემოვულაწუნე. წამოვიდა ბლოხინი მის დასახმარებლად. ეს რომ დავინახე, ვიფიქრე, ხელის ჩამოსართმევად არც ის მოდის-მეთქი. მეც მოვემზადე. მოვუღერე მუშტი. ასეთ პოზაში რომ დამინახა, ბლოხინი გამეცალა. თუმცა ეს ამბავი ასე არ დასრულებულა.
საბჭოთა კავშირის ნაკრები თბილისში ემზადებოდა. ერთ-ერთი ვარჯიშის შემდეგ შვედი საუნაში და დავჯექი. გავიხედე და რას ვხედავ. ბლოხინი შემოდის. მას მოჰყვება ბურიაკი. ბლოხინმა რომ დამინახა, უკანმოუხედავად გაიქცა. რა არისო, ეკითხება ბურიაკი. ბლოხინი ცოცხალი თავით ხმას არ იღებს. ესეც ცნობისმოყვარეობის გამო შემოვიდა და მე რომ დამინახა, ისიც შურდულივით გავარდა. არადა, ადგილიდან არც დავძრულვარ.
მერე გავიგე, საშა ჩივაძეს ეთქვა, ეგ გიჟია, არაფერს არ შეარჩენს კაცს და ერიდეთ, ნაღდად მოგკლავთო. საშამ ისე დააშინა ორივე, რომ ჩემი შიში დიდხანს გაჰყვათ.
მერე ერთ ბანკეტზე დავახლოვდით და ყველაფერი გავარკვიეთ. შემდეგ დავძმაკაცდით კიდეც“.
ალბათ გაგიკვირდებათ და ცნობილმა ფეხბურთელმა რევაზ ჩელებაძემ ცოლი ბატონი ჯუმბერ პატიაშვილის დახმარებით მოიყვანა.
ამ ისტორიას ჯუმბერ პატიაშვილი შემდეგნაირად იხსენებდა:
„საბჭოთა კავშირის თასის ფინალი გვქონდა, მოსკოვში დონეცკის „შახტარს“ უნდა შევხვედროდით. მატჩის წინ დინამოელებს ვესაუბრეთ. ჩელებაძე ძალიან წესიერი და კარგი სპორტსმენი იყო, თანაც თავმდაბლობითაც გამოირჩეოდა. ხომ ვიგებთ, ტყუილად არ ჩამოვსულვართ-მეთქი? მერე, მაღარიჩი რა იქნებაო – მეკითხება რეზო. მეც არ დავახანე და ვუპასუხე – შენ ოღონდ მოიგე და მანდარინის პლანტაცია ჩემზე იყოს-მეთქი. სამწუხაროდ ის თამაში წავაგეთ.
ერთხელ დიღმის საწვრთნელ ბაზაზე შევდივარ და ვხედავ რეზო ჩელებაძე განცალკევებულად დადის თავისთვის, მოწყენილია. ნოდარ ახალკაცს ვეკითხები, რა სჭირს, რა მოუვიდა-მეთქი. შეყვარებულია და ქალს არ ატანენო.
ამ ამბიდან რამდენიმე ხანი გავიდა, ,,დინამომ” უცხოეთში საერთაშორისო ტურნირი მოიგო და რეზომ შესანიშნავად ითამაშა. მისი გოლის წყალობით მოვიგეთ გადამწყვეტი მატჩი. ეს ამბავი დაემთხვა აჭარის დელეგაციის სტუმრობას. ოფიციალური შეხვედრის შემდეგ სუფრასთან გადავინაცვლეთ. იქ ვეკითხები აჭარლებს, ერთი მაჩვენეთ, ვინ ეუბნება უარს რეზო ჩელებაძეს-მეთქი. ეს, რა თქმა უნდა, ხუმრობით ვთქვი. არ ვიცი, გადასცეს ჩემი ნათქვამი, თუ თავად რეზომ მოულბო გული გოგოს, ქორწილიც მალე ჰქონდათ და ახლა შესანიშნავი ოჯახი აქვთ.”
1965 წელს საბჭოთა კავშირის ნაკრები მოსკოვში შეხვდა ბრაზილიის ნაკრებს.ამ მატჩმა საკმაოდ დიდი ვნებათაღელვა გამოიწვია. რა თქმა უნდა, ფეხბურთელებიც ნერვიულობდნენ, თუმცა, მათ შორის სიმშვიდით გამოირჩეოდა საბჭოთა ფეხბურთის იმდროინდელი ვარსკვლავი ვალერი ვორონინი. აი, როგორ იხსენებს ამასთან დაკავშირებულ ერთ-ერთ ეპიზოდს გიორგი სიჭინავა:
“ვორონინი თამაშის წინ საკმაოდ მხიარულობდა და ჩვენც გვამხნევებდა. როცა მინდორზე გამოვდიოდი, ვალერი ვორონინმა მითხრა: შენ ნუ შეშინდები, მე დაზღვევაზე ვიქნებიო. რამდენიმე ხნის შემდეგ ვორონინი დანიელოვთან მიდის და ეუბნება – შენ გარინჩასი ნუ შეგეშინდება, ადრე მარჯვენა ფლანგზე თამაშობდა და ახლა მარცხენაზე უსწავლია თამაში. თუ ათი მეტრით გაგექცა, არაფერია, გამოუდექი და დაეწიეო. ერთი სიტყვით, ვორონინი თავისი ოხუნჯობით ცდილობდა დაძაბულობა გაეფანტა. როცა მოედანზე გავედი, პირველი ტაიმი პელეს წინააღმდეგ ვითამაშე. მეორე ნახევარი მასთან აღარ მითამაშია, რადგან მისი დაჭერა შეუძლებელი იყო. ერთ ეპიზოდში ფეხი დავუდე და წაიქცა. წამოვაყენე და მანაც ხელი გამომიწოდა. შემდეგ კარში დაარტყა და დიდი მანძილით ააცილა ბურთი. მაყურებელმა სტვენა დაუწყო. მომიტრიალდა ვორონინი და მეუბნება – ხომ გეუბნებოდი, ნუ შეგეშინდება, არიფი დავიჭირეთო. არადა, პელესი ისე ეშინოდათ, რომ იაშინმაც არ ითამაშა ის მატჩი. პელემ ბურთი რომ გაგვიტანა, ახლა მე მივუტრიალდი ვორონინს – ეხ, არ ყოფილა არიფი-მეთქი.
თამაშის შემდეგ პელემ მაისური გამიცვალა. როცა მკითხეს, რატომ მოიქცა ფეხბურთის მეფე ასეო, ვუპასუხე, ჩემზე შავი ვერავინ მონახა და ამიტომ-მეთქი.”
საფეხბურთო ისტორიას არა ერთი შემთხვევა ახსოვს, როდესაც მატჩის დროს, ერთი გუნდის ფეხბურთელს მეორესთვის შეუფურთხებია, ან იგივე, მსაჯისთვის გაუკეთებია, მაგრამ საქართველოს ეროვნული ნაკრების ექს-კაპიტანს, კახა ცხადაძეს თავს ძალიან უცნაური რამ გადახდა.
1993-1994 წლების სეზონში უეფას თასზე, გერმანულ “აინტრახტსა” და ავსტრიის “კაზინოს” შორის მატჩის დროს. შეხვედრის არბიტრმა, რუსმა სერგეი ჰუსაინოვმა გადაწყვიტა, უმნიშვნელო ჯარიმისთვის ყვითელი ბარათი მიეცა “აინტრახტის” ფეხბურთელისთვის.
“აინტრახტის” მცველმა, კახაბერ ცხადაძემ, რომელსაც მანამდე მოსკოვის “დინამოსა” და “სპარტაკში” ჰქონდა ნათამაშები, ჰუსაინოვს დაუძახა: “გრიგორიჩ”, გთხოვ, არ გინდა!”. იგი დარწმუნებული იყო, რომ ნათქვამის აზრს ვერავინ მიხვდებოდა, მაგრამ ვერ გაითვალისწინა, ავსტრიელთა მთავარი მწვრთნელი, ოტო ბარიჩი რომ ხორვატი იყო და ცოტა რუსულიც იცოდა. ბარიჩი სარბენ ბილიკებთან “მიიჭრა” და არაორაზროვნად დაიძახა: “რუსიშეს შვაინ”. ცხადაძემ მწვრთნელს მისთვის ნაცნობ მსოფლიოს ყველა დიალექტზე უპასუხა, ხოლო ბარიჩმა შეაფურთხა. ჰუსაინოვმა “კაზინოს” თავკაცი სათადარიგოთა სკამიდან მაშინვე გააძევა”.
