გარემოს ეროვნულმა სააგენტომ გეოლოგიური საინფორმაციო ბიულეტენი გამოაქვეყნა, სადაც საუბარია 2025 წელს მოსალოდნელი ამა თუ იმ სახით საშიში გეოდინამიკური პროცესების განვითარებისა და პრევენციული ღონისძიებების შესახებ.
როგორც გეოლოგიურ ბიულეტენშია აღნიშნული, 2024 წლის გაზაფხულსა და შემოდგომაზე გახორციელებულმა გეომონიტორინგულმა კვლევებმა მოიცვა გურიის მხარის 3 მუნიციპალიტეტის 89 დასახლებული პუნქტი.
იმის შესახებ, რომ გურიაში მდგრად ადგილზე გადასაყვანი მოსახლეობის რაოდენობა კიდევ გაიზარდა, ჯერ კიდევ თებერვალში ჩაწერილ ინტერვიუში საუბრობდა “გურია ნიუსთან” გარემოს ეროვნული სააგენტოს გეოლოგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი მერაბ გაფრინდაშვილი.
“ათასობით მოსახლეზე გავეცით რეკომენდაციები, თუ რა სახის ღონისძიებები უნდა გავატაროთ, რომ მდგრადად იფუნქციონიროს ადგილმა და მოსახლეობა იყოს დაცული“, _ გვეუბნებოდა მაშინ გაფრინდაშვილი.
რა ღონისძიებები ჩატარდა გასულ წელს გეოლოგების რეკომენდაციების მიხედვით გურიაში, ამის შესახებ საჯარო ინფორმაცია სამივე მუნიციპალიტეტების მერიებიდან 23 მარტს გამოვითხოვეთ, თუმცა, პასუხი დღემდე მხოლოდ ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის მერიიდან გვაქვს მიღებული.
როგორც ახალ გეოლოგიურ ბიულეტენში ვკითხულობთ, 1387 ოჯახის (კომლის) საკარმიდამო ნაკვეთისა და საცხოვრებელი სახლის შემოწმების შედეგად, 384 ოჯახს მიეცა მდგრად ადგილზე გადაყვანის რეკომენდაცია.
“უნდა აღინიშნოს რომ საანგარიშო პერიოდში სტიქიური გეოლოგიური პროცესების ჩასახვა–გააქტიურების ხარისხი საშუალო მრავალწლიური ფონის დონეზე იყო, ხოლო ცალკეულ უბნებზე (ზემოხეთი, ბუკისციხე, აკეთი, შრომა, ჩოჩხათი, მოედანი, არჩეული, ნინოშვილი, აცანა, გულიანი, ჩიბათი, ჩქუნი, გურიანთა, კოხნარი, მთისპირი, მერია, ძიმითი, თხინვალი, კონჭკათი, წყალწმინდა, ღრმაღელე) ადგილი ჰქონდა მეწყრების ჩასახვა–გააქტიურების მატების ტენდენციას, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა მოსახლეობას და სოფლის ინფრასტრუქტურას. მაღალი საშიშროების რისკის ქვეშ მოექცა 39 დასახლებული პუნქტი, საშუალოში _ 28, ხოლო დაბალში _ 22.
გეოლოგიური პროცესების ჩასახვა–გააქტიურებაში, სხვადასხვა მაპროვოცირებელ ფაქტორებთან ერთად, უმთავრესი როლი კლიმატურ– მეტეოროლოგიურ ფაქტორს ენიჭება. კლიმატის მკვეთრი ცვლილება და და ატმოსფერული ნალექების სიჭარბე, რასაც თან სდევს თავსხმა წვიმების, თოვლის და სხვა პერიოდული გახშირება ან მკვეთრი შემცირება, შესაბამისად აისახება საშიში გეოლოგიური პროცესების გააქტიურების მასშტაბებზე.
მთლიანად გურიის მხარეში სხვადასხვა სტიქიური გეოლოგიური პროცესების მაღალი საშიშროების რისკის ქვეშ მოქცეულია 60, საშუალოში -76, დაბალში – 57, ხოლო ძლიერ დაბალში 10 დასახლებული პუნქტი.
ადგილობრივი მუნიციპალიტეტების მერიების და ცალკეული უწყებების მომართვების საფუძველზე შედგენილ იქნა 91 ვიზუალური საინჟინრო–გეოლოგიური დასკვნა, სადაც შეფასებულია 1387 ოჯახის (კომლის) საკარმიდამო ნაკვეთი და საცხოვრებელი სახლი, აქედან 384 ოჯახს მიეცა გეოლოგიურად მდგრად ადგილზე გადაყვანის რეკომენდაცია.
საშიშროების რისკის ზონაში მოქცეული მოსახლეთა რაოდენობა, რომელთა საცხოვრებელი სახლების შესანარჩუნებლად საჭიროა მეწყერსაწინააღმდეგო ან ეროზიასაწინააღმდეგო ღონისძიებების გატარება შეადგენს 977 ოჯახს (კომლი). 8 ოჯახის საკარმიდამო ნაკვეთზე და საცხოვრებელ სახლზე სტიქიური გეოლოგიური პროცესებით გამოწვეული დეფორმაციები არ ფიქსირდება, მაგრამ მაღალი საშიშროების რისკის ზონაში არიან მოქცეული, ამიტომ მათზე საჭიროა გახორციელდეს მონიტორინგი და სიტუაციის გართულების შემთხვევაში მიღებული იქნას შესაბამისი გადაწყვეტილებები.
მუნიციპალიტეტების მერიებიდან შემოსული შეტყობინებების საფუძველზე შეფასებულ იქნა 15 ინფრასტრუქტურული ობიექტი, 89 დასახლებული პუნქტი და 1387 საცხოვრებელი სახლი. გურიის მხარეში საანგარიშო პერიოდში დაფიქსირებულ იქნა 24 ახალი მეწყრული კერა, რომელთაგან ოზურგეთში მდებარეობს 8, ლანჩხუთში _ 12, ხოლო ჩოხატაურში _ 4.
ახალი მეწყრული კერების ფართობი შეადგენს 10.6 ჰა–ს. ძველი მეწყრული სხეულების გააქტიურებული ფართობი 28. 5 ჰექტარია. მდინარეთა ნაპირგარეცხვის ჯამურმა სიგრძემ შეადგინა 7.2 კმ, ხოლო დაზიანებული გზის მონაკვეთების ჯამური სიგრძე 8.0-8.5 კმ–ის ფარგლებშია“.
გეოლოგიური ბიულეტენის მიხედვით, დასახლებული პუნქტების ჩამონათვალი, სადაც 2025 წელს მოსალოდნელია ამა თუ იმ სახით საშიში გეოდინამიკური პროცესების წარმოქმნა ან ძველის გააქტიურება, ასე გამოიყურება:
ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი: შრომა, ნატანები, ძიმითი, გურიანთა, მერია,მთისპირი, კონჭკათი, თხინვალი, ჯუმათი, სილაური, ბაილეთი, და სხვა.
ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში: ხიდისთავი, ბუკისციხე, დიდი ვანი, კოხნარი, საჭამიასერი, ნაბეღლავი, ამაღლება, ზომლეთი, ქვენობანი, ფარცხმა, ჯვარცხმა, ერკეთი და სხვა.
ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში: მამათი, აცანა, აკეთი, ჩოჩხათი, ლესა, ნინოშვილი, შუხუთი, წყალწმინდა, ომფარეთი, კოკათი, გულიანი, ხორეთი, ჯიხანჯირი, ტელმანი, ჩიბათი, არჩეული, მოედანი, ორმეთი და სხვა.
“სტიქიური პროცესების გააქტიურებაში უმთავრესი როლი ენიჭება გეოლოგიურ, კლიმატურ და ანთროპოგენურ ფაქტორებს. სტიქიური გეოლოგიური პროცესების შესამცირებლად პირველ რიგში უნდა გახორციელდეს ისეთი მართვითი ღონისძიებები, როგორიცაა: ფერდობსამაგრი კედლების მშენებლობა, ზედაპირული ჩამონადენის რეგულირება და ერთ სისტემაში მოყვანა, სადრენაჟე ღონისძიებების გატარება, მეწყრული ფერდობების დატერასება, მდინარეთა კალაპოტების გაწმენდა, ნაპირდამცავი ღონისძიებების გატარება, საშიშროების ზონაში მცხოვრები ოჯახების უსაფრთხო მდგრად ადგილზე გადაყვანა. ჩამოთვლილი ღონისძიებების უმეტესობა დროებითია და პრევენციულ ხასიათს ატარებს, ამიტომ ზიანის შესამცირებლად აქტიურ უბნებზე აუცილებელია პროცესების მონიტორინგი, განსაკუთრებით დაძაბულ უბნებზე კი დეტალური კვლევების ჩატარება“, _ წერია გეოლოგიურ ბიულეტენში.
ინფორმაციისთვის, გეოლოგები ამბობენ, რომ მოსახლეობა, რომელიც ექვემდებარება გეოლოგიურად მდგრად ადგილზე გადაყვანას, რეკომენდაციას უნდა დაემორჩილოს, რადგან იქ ცხოვრებით, საკუთარ და ოჯახის წევრების სიცოცხლეს რისკავენ.
ავტორი
