„დაცინვაა მასწავლებლების“ – პედაგოგი ახალ სქემასა და დაბალ ხელფასებზე

„ოპტიმიზმის საფუძველს არაფერი მაძლევს. ჩემთვის შეურაცხმყოფელია ის, რომ რამდენჯერმე დავადასტურე კომპეტენცია და მაინც შეუძლიათ დააყენონ ჩემი სტატუსის გადახედვის საკითხი“- ამბობს სოფიო ქუხილავა, რომელიც მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ წვირმის საჯარო სკოლაში, ინგლისურ ენას ასწავლის.

მასწავლებელს „ბათუმელები“ იმ ახალი სქემის შესახებ ესაუბრა, რომელსაც „ქართული ოცნების“ თითქმის ყველა განათლების მინისტრი, თავიდან წერს და ამტკიცებს.

• ქალბატონო სოფიო, ამ წლების განმავლობაში, თითქმის ყველა მინისტრი მასწავლებლის კარიერული წინსვლის ახალ სქემას ამტკიცებდა. ამჯერადაც შეცვალეს სქემა. თქვენი დაკვირვებით არის კი რაიმე სიახლე ამ სქემაში და თუ არის, ხომ არ არის სადაო საკითხები შეტანილი, ის, რასაც არ ეთანხმებით, მაგალითად, როგორც მასწავლებელი?

მასწავლებლის სტატუსის სახეებია – უფროსი, წამყვანი და მენტორი. იერარქიულად, ყველაზე დაბალი სტატუსი არის უფროსი და ყველაზე მაღალი – მენტორი მასწავლებლის სტატუსი.

რაოდენობრივად, ყველაზე მეტნი არიან უფროსი მასწავლებლები. ახალი სქემის მიხედვით, უფროს მასწავლებლებს არ აქვთ არანაირი ვალდებულება პროფესიული წინსვლის და ეს მათთვის არის ნებაყოფლობითი. შეუძლიათ არ იფიქრონ კარიერულ წინსვლაზე და განვითარებაზე და არც მოტივაცია ექნებათ ახალი სქემით.

წამყვანი და მენტორი მასწავლებლები აქამდეც ჩართული იყვნენ ხვადასხვა პროექტებში და ეს საკითხი ისედაც იდგა მათი დღის წესრიგში, სკოლის წარმატებასა და სწავლების ხარისხში მათ შეჰქონდათ ყველაზე დიდი წვლილი.

ახალი სქემით კი, წამყვანი და მენტორი მასწავლებლები ვალდებულებიც იქნებიან შეასრულონ გარკვეული ფუნქციები სკოლისა და მუნიციპალიტეტის დონეზე და სხვა შემთხვევაში მათ სტატუსი აღარ შეუნარჩუნდებათ. ანუ, ეს სტატუსები მუდმივი აღარ იქნება, თუ მასწავლებელი არ აჩვენებს პროფესიულ აქტივობას.

• ფაქტობრივად, წამყვან და მენტორ მასწავლებლებს წაართვეს სტატუსის დანამატი, თუმცა დაუტოვეს პასუხისმგებლობები? ასე გამოდის?

დიახ. ის დანამატი, რაც დღეს არსებობს, ჯერ ერთი ძალიან მიზერულია და საერთოდ არ შეესაბამება ჩვენს შრომას, მით უმეტეს, იმ გაზრდილ პასუხისმგებლობას, რომელიც ამ სქემის ამოქმედების შემდეგ მასწავლებელს დაეკისრება და შესაძლოა, ეს დანამატიც კი ვეღარ მიიღოს მასწავლებელმა, თუ გარკვეულ აქტივობებს არ განახორციელებს.

• 1000-1500 ლარი იყო ადრე დანამატი, როგორც მახსოვს და ახლა რამდენი გამოგდით?

117 ლარია ხელზე ასაღები თანხა და რეალურად, ამილახვარის დროს, იმ „უპრეცენდენტო“ სახელფასო მატების დროს, ჩვენ დაგვაკლეს ხელფასები.

იმ მასწავლებლებს, რომლებმაც ღამეები ათენეს, სკოლის და მოსწავლის წინსვლისთვის, საკუთარი განვითარებისთვის, კოლეგის განვითარებისთვის და საერთო ჯამში – სკოლის განვითარებისთვის ძალიან ბევრი იშრომეს, ჩამოაკლეს ხელფასები და ასე გაუზარდეს სხვებს. ფაქტობრივად, ჩვენზე მოკლებული ხელფასებიდან დაუმატეს.

•  ახლა კი აპირებენ, რომ ეს 117 ლარიც წაართვან წამყვანებს და მენტორებს?

დიახ, ასე გამოდის.

მე წამყვანი მასწავლებელი ვარ და ასეთი დამოკიდებულების გამო, ალბათ აღარ ავიმაღლებ სტატუსს.

• ფაქტობრივად, მოტივაცია დაგიკარგეს, ასე გამოდის?

ასეა. რამდენს გაუჩნდება სურვილი და მოტივაცია, რომ დაწინაურდეს? განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც პასუხისმგებლობა გაზრდილია, დანამატი კი იგივე რჩება. წამყვან და მენტორ მასწავლებლებს დაემატათ სხვა მასწავლებლის კონსულტირების და კურირების მოვალეობაც, თუმცა ეს დანამატზე არ ასახულა ამ ეტაპამდე. 2026 წლისთვის ყველა სექტორში გაიზარდა ხელფასები და მასწავლებლებისთვის ეს არ მომხდარა.

• როგორ ფიქრობთ, რატომ ექცევიან მასწავლებლებს ასე?

რეალურად, იმ შემთხვევაში, თუ სქემა იქნებოდა მართლა ორიენტირებული მასწავლებლის განვითარებაზე, რაც შემდეგ აისახება მოსწავლის და სკოლის განვითარებაზე, რა თქმა უნდა, გათვალისწინებული უნდა ყოფილიყო ჩვენი ხელფასის ზრდაც, მით უმეტეს იმ ფონზე, როცა ქვეყანაში კატასტროფულად იზრდება ფასები და მასწავლებლის ხელფასი ისევ მინიმალური რჩება. განსაკუთრებით იმ შრომისა და ძალისხმევის ფონზე, რაც მასწავლებელს უწევს.

არ ვიცი, ეს დაცინვაა პირდაპირ მასწავლებლების.

რა არის მათი მიზანი? – ვფიქრობ, რომ უფრო ნაკლებმა მასწავლებელმა მოინდომოს წინსვლა.

• მაშინ რას ეყრდნობა სამინისტროს მოლოდინები, რომ სკოლებში სწავლის ხარისხი გაიზრდება?

ამაზეც უნდა ფიქრობდეს სახელმწიფო, მაგრამ მათი მიზანი, რომ რეალური იყოს, მაშინ მსგავს სქემას არ შემოგვთავაზებდნენ.

პასუხისმგებლობის და საქმიანობის პროპორციულად უნდა გაზრდილიყო ხელფასებიც, მაშინ. მაგრამ ხელფასის ზრდაზე არ არის საუბარი, იზრდება მხოლოდ პასუხისმგებლობები.

რა თქმა უნდა, ბევრი მასწავლებელი აღარ მოინდომებს არც წამყვანობას და არც მენტორობას და მაშინ ვინ შეასრულებს იმ ფუნქციებს, რაც მაღალი სტატუსის მასწავლებლებს მოგვეთხოვება კარიერულ გზაზე. სად გამოჩნდება ხარისხის ზრდა?

გარდა ამისა, ძალიან იკვეთება სუბიექტივიზმის საფრთხე, ვინაიდან სტატუსის მინიჭება დიდწილად სკოლის შიდა შეფასებაზე იქნება დამოკიდებული. ასეთ დროს არსებობს რისკი, რომ გადაწყვეტილებაზე შესაძლოა გავლენა მოახდინოს პირადმა ურთიერთობამ სკოლის დირექტორთან.

• რას გულისხმობთ?

შეიძლება რაღაც უთანხმოება გქონდეს დირექტორთან და ამის გამო შენი აქტივობები საერთოდ არ ჩათვალონ ადეკვატურად, იმ ფუნქციებთან შესაბამისობაში, რაც სკოლამ შემოგთავაზა.

• მასწავლებლის კარიერული წინსვლა დირექტორზეა დამოკიდებული თუ კომისიაზე, რომელსაც, როგორც წერია სქემაში, მთავრობა ამტკიცებს?
• განაგრძეთ კითხვა