ბოლშევიკებს და კომუნისტებს მშვენივრად გამოსდიოდათ ტვინის გამორეცხვა, ბევრი მათ მიერ დაწყებული საქმე დღესაც ინერციით (ამდენი წლის განვლის შემდეგ) მიექანება. ბევრი ადამიანი, რომელიც გადაკარგეს და ამორეცხეს ადამიანთა მეხსიერებიდან, დღემდე ჩვენთვის დაკარგულად ითვლება. ამ ადამიანებმა კი სიცოცხლე გასწირეს ჩვენი ქვეყნისთვის და დღეს, როცა თითქოს არაფერი უშლის მათ დაბრუნებას და სათანადო პატივის მიგებას, ისინი ისევ ჩრდილში არიან. ერთ-ერთი მათგანია ბენია ჩხიკვიშვილი.
როცა საქართველო გააწითლეს, ბოლშევიკებმა მაშინვე დაიწყეს ისტორიის გადაწერა. ცნობილი ბოლშევიკი ბარონ ბიბილეიშვილი საკუთარ მემუარებში ,,მეოთხედი საუკუნის მანძილზე” (1926) დიდ დროს უთმობს გურიის რესპუბლიკას. ის წერს.: ,,1905 წლის რევოლუციის დროს საქართველოს ცალკე მაზრებში და ოლქებში შემოიღეს საკუთარი რევოლუციონური თვითმმართველობა… ეს რესპუბლიკები იოლად მიდიოდენ უპრეზიდენტოდ, რადგან ,,პრეზიდენტობას” იქ პარტიული კომიტეტი სწევდა…” თუ რატომ და რისთვის იტყუებოდა ბიბინეიშვილი, სავსებით გასაგებია, რათა მიეჩქმალა გურიის პრეზიდენტის ბენია ჩხიკვიშვილის სახელი, მარა ამ დღევანდელ საზოგადოებას, ისტორიკოსებს, ხელისუფლებას რა სჭირთ, ასეთი გამოჩენილი ადამიანის ბიოგრაფია რომ აქვთ მიჩუმათებული? ვითომ გაუნათლებლობას დავაბრალო? არა მგონია, აქ როგორც ჩანს, რაღაც სხვა დინებებია. უმრავლეობას ნოე ჟორდანია და მისი მთავრობა ჰყავთ ათვალისწუნებული და ბენია კი იქ ერთ-ერთი მთავარი მოთამაშე იყო…
ახლა ორიოდე სიტყვით ამ დიდი პიროვნების ბიოგრაფიის ზოგიერთ უცნობ დეტალზე შევაჩერებ თქვენს ყურადღებას.
ბენია ჩხიკვიშვილს სხვანაირად გურიის მეფესაც უწოდებდნენ. მისი თაოსნობით 1905 წელს დაშალეს ოზურგეთის საქალაქო საბჭო და მოიწვიეს ,,გურიის დროებითი პარლამენტი”. თავმჯდომარის არჩევნებში ჩხიკვიშვილმა 970 ხმიდან 958 ხმა მიიღო, მას ხშირად უწოდებდნენ ,,დროებითი პარლამენტის პრეზიდენტსაც”.
ის ყოველთვის შეიარაღებული რაზმელების თანხლებით გადაადგილდებოდა და ყოველი შემხვედრი მას მოწიწებით გზას უთმობდა. მას ,,ყველანი უგონებდნენ და სიტყვის შეუბრუნებლად ასრულებდნენ იმის განკარგულებას”. ერთხელ ვინმე სიმონ კიღურაძემ ჩხიკვიშვილის დაუკითხავად შეადგინა თხოვნა, რათა კაზაკებს ოზურგეთი დაეტოვებინათ. ეს ამბავი გაიგო ბენიამ, დაიბარა კიღურაძე და 24 საათით დააპატიმრა. იმ დროს კი ის, ჯერ 25 წლისაც არ იყო. მისი გავლენა ვრცელდებოდა არა მარტო ოზურგეთის მაზრაზე, არამედ რკინიგზაზეც, რომელიც ხან გაფიცულთა, ხან კიდევ ხელისუფლების ხელში იყო. ჩხიკვიშვილის ერთი ზარიც კი საკმარისი იყო, რომ ბათუმიდან ან სამტრედიიდან მისთვის სადელეგატო მატარებელი მიეწოდებინათ. თურმე ჩხიკვიშვილი თავად ანაწილებდა ნავთსა და სურსათს და ამარაგებდა ოზურგეთს. ცნობილი სამხედრო და საზოგადო მოღვაწე, ვერმახტის ქართველი გენერალი შალვა მაღლაკელიძე მოგონებებში წერდა მის შესახებ: ,,ბენია ჩხიკვიშვილი, ცნობილია როგორც გურიის პრეზიდენტი. ძველი და მართალი ვაჟკაცური კაცი იყო. აჯანყებისთვის გამოდგებოდა, იარაღსაც იხმარდა, სკოლა არ უნდოდა მაგისთვის, გურიაში უდიდესი სახელი ჰქონდა. კატორღიდან დაბრუნდა, ხმა ქონდა ჩახლეჩილი, არწივისებური ცხვირი, წვერები, ულვაშები, ვეებერთელა კაცი”.
სხვათაშორის, მის შესახებ ამბობდნენ, რომ გურიაში ,,ბენია ჩხიკვიშვილი (,,კაცი მარჯვე და მომქმედი”), რომ არ ყოფილიყო, ათჯერ უარესი უბედურება დატრიალდებოდაო”. ოზურგეთის მამასახლისის, ვასილ ხუნდაძის თქმით, ,,ვიცნობ ბ. ჩხიკვიშვილსაც, როგორც კაცს ჭკვიანს, პატიოსანს, წინდახედულს, აუჩქარებელს და მშვიდს. ის მუდამ წინააღმდეგი იყო ტერორისა და სხვა რამ ძალადობისა”.
ემილ ვანდერველდე, ბელგიის სოციალისტური პარტიის დამფუძნებელი, ბელგიის სამეფოს იუსტიციისა და სახელმწიფო მინისტრი, რომელმაც 1920 წელს სხვა სოციალისტებთან ერთად საქართველოში იმოგზაურა, აღნიშნავდა: ,,ნათქვამია, რომ ხალხს რელიგია, ენა და რასა აყალიბებს. საქართველოს ეკლესიას რუსეთის წმინდა სინოდის წინაშე უკან არასდროს დაუხევია. ხალხურმა ენამ რუსიფიკაციის მცდელობისთვის წინააღმდეგობის გაწევა შეძლო. ასი მცხოვრებიდან სამი მეოთხედი წარმოშობით ქართველია და როცა მსურს, მათი სინატიფე, დახვეწილი გარეგნობა, ამაყი, ვაჟკაცური მშვენიერება გავიხსენო, ვუყურებ სურათს, რომელიც თბილისის თავმა (ჩხიკვიშვილმა -ი.მ.) მომცა, სადაც იგი ეროვნულ სამოსში გამოწყობილი, კავკასიის სასაზღვრო სვეტის გვერდით დგას.”
ერთხელ ერთ ქურდს გურიიდან გასახლება ელოდა. ამ დროს სასამართლოზე წამოდგა ბენია ჩხიკვიშვილი და განაცხადა: ,,ამხანაგებო, გადასახლება ამ კაცისა უსამართლობა იქნება. ბევრი ხანი არ არის, რაც ქურდობა არა თუ სათაკილოდ, საპატიო საქმედ მიგვაჩნდა და ბევრი ჩვენგანიც მას ჩადიოდა. ეხლა დრო და აზრი შევიცვალეთ. ერთ წუთს ყველანი ხომ არ გარდაიქმნებიან, დავაცადოთ ამ კაცსაც, მივსცეთ ძმური დარიგება და თუ არ გასწორდა, მერე სხვა რამ მოვიგონოთო”. ქურდი გაათავისუფლეს…
ავტორი
