გურული მხედრების პირველი გუნდის ლიდერი ივანე მახარაძე ცხოვრობდა ოზურგეთის მაზრის სოფელ ქვედა ბახვში, მას ჰყავდა სამი ძმა: სილიბისტრო, პავლე და ალექსანდრე. პირველ მოგზაურობაში, 1892 წელს, მას ძმები არ ახლდნენ. მომდევნო წელს (1893 წლის 10 აპრილი) ისინი ამერიკაში შემდეგი შემადგენლობით ჩავიდნენ. პრინცი ივანე მახარაძე (ასე უწოდებდნენ გუნდის მეთაურს), ლუკა ჩხარტიშვილი, ქიშვარდ მახარაძე, ყარამან კალანდარიშვილი, ივანე (პატარა) მეტსახელად `ჩოხაგრძელა~ მახარაძე, სოლომონ დგებუაძე, სილიბისტრო მახარაძე, გიორგი კალანდარიშვილი, იოსებ ტალახაძე და პავლე მახარაძე.
ახლა შემოგთავაზებთ ზოგიერთ ცნობას პავლე მახარაძის შესახებ:
ერთხელ ხელფასის გამო გურულებმა პარიზში გაფიცვა მოაწყვეს. როგორც გაზეთი New York Times (14 მაისი, 1905) იუწყებოდა: `ბაფალო ბილ ქოუდის პრობლემები ჰქონდა კაზაკებთან. 14 მათგანი მოითხოვდა გასამრჯელოს გაზრდას, პარიზში დამატებითი ხარჯების გამო. მიიღეს რა უარი, მათ დატოვეს შოუ. ქოუდიმ მათ მაშინათვე უჩივლა და თითოეულისაგან მოითხოვა 100 დოლარი ანაზღაურება მიყენებული ზარალისათვის. ეს მოჯირითეები იყვნენ: სოლომონ იმნაძე, სილოვან ჩხარტიშვილი, პავლე მახარაძე, სიმონ ორაგველიძე, ნიკოლოზ ცინცაძე, ხარიტონ ჭყონია, მირონ ჭყონია, ივანე ბარამიძე, ივანე ჯორბენაძე, ნიკოლოზ სურგულაძე, უშანგი კვიტაიშვილი, ალექსანდრე მურვანიძე. სამი დღის შემდეგ მოჯირითეებმა სთხოვეს ქოუდის შოუში უკან მიღება, მაგრამ უკვე გვიანღა იყო, რადგან მათ ადგილზე უკვე სხვები გამოიძახეს. უნდა ითქვას, რომ მოგვიანებით ზოგიერთი ისევ მიიღეს სამუშაოზე, რადგან შემდეგში მათი გვარები ფიგურირებდა ბაფალო ბილის შოუს პროგრამებში. ასევე დაფიქსირებულია შემთხვევა, როცა ,,კაზაკებმა” უარი თქვეს ერთ შოუში მუშაობის გაგრძელებაზე, რადგან მათ ხელფასი არ გადაუხადეს. გურულებმა ადვოკატიც კი დაიქირავეს, თუმცა როგორ დასრულდა ეს დავა, ჩემთვის უცნობია.
პავლე მახარაძის ქალიშვილები ფორთო და თამარი იგონებდნენ: ,,ჩვენი ბიძები და მამა პირველ წასვლაზე, სულ ერთ წელიწადს დარჩნენ, რომ ჩამოვიდნენ, მერე უფროსი ძმები ივანე და სილიბისტრო რამდენჯერმე წავიდნენ. პავლე კი დაოჯახდა მადიო ანთაძეზე და დარჩა, არ წავიდა. მეორე წასვლაზე, პავლეს ნაცვლად, ალცანდრე (ალექსანდრე) წავიდა… მესამედ რომ მიდიოდნენ, მამაჩემმა ცოლის ბიძაშვილი ნიკოლა ივლიანეს ძე ანთაძე წაიყვანა. ნიკოლა სამჯერ იყო ამერიკაში, მერე ფეხების დამბლა დაემართა და დაეთხოვა (სხვათაშორის, ფეხების ავადმყოფობა დაემართათ სხვა მოჯირითეებსაც, მათ შორის ლუკა ჩხარტიშვილს და პანტელეიმონ ცინცაძეს _ ი.მ.). მამაჩემმა ერთხელ დედაჩემს და სხვა ქალებს ბათომში პარახოთი ,,მარიაც” დაათვალიერებინა.”
პავლე მახარაძემ სხვა გურულებთან ერთად მთელი ამერიკის შეერთებული შტატები და ევროპის ბევრი ქვეყანა მოიარა და დიდი წარმატება ხვდა წილად.
გასაბჭოების შემდეგ, ისევე როგორც სხვა მხედრებს, პავლეს ოჯახსაც არ დაადგა კარგი დღე. შვილების მოგონებიდან: ,,მამა 1917 წელს გარდაიცვალა. /შინსახკომელებს/ ყველა /მოჯირითეს/ ოჯახიდან მიჰქონდათ ამერიკიდან ჩამოტანილი ნივთები, ჩვენი ოჯახიდან ბოლოს სავარცხელი და ტანსაცმლის საკიდი ჯოხიც წაიღეს, დედაჩემი განცდილი შიშისაგან ლოგინად ჩავარდა. ყოველთვის ელოდებოდა ,,შინსახკომელების” მოსვლას…”
ამას წინათ ვკითხულობდი ცნობილი ეთნოლოგის ჯულიეტა რუხაძის წიგნს _,,ცოცხალი ისტორიები” და იქ გადავაწყდი ფორთო მახარაძის სახელს. თურმე ქალბატონ ჯულიეტას მისგან ინტერვიუ ჩაუწერია 1981 წლის ივლისში, შუა ბახვში, როცა ქალბატონი ფორთო 84 წლის იყო. ის საუბრობდა საველე სამუშაოებზე, ბრინჯის ნათესებზე, საყოფაცხოვრებო ამბებზე. ამონარიდი ინტერვიუდან: ,,ჩვენ აზნაურები ვიყავით. ნიგოზი გვქონდა ბევრი, აგერ აბანოზე ნაკაიძნეები რომ იდგა, იქ გვქონდა მიწები. ლობიო და სხვა რაც ეთესა ნიგვზიანა ყველაფერი სანახევრო იყო, ჩალა არ გვინდოდა. ტყე რომ იყო, იმასაც საზიაროთ ვაძლევდით, მოგვიტანდენ ტყეს სახლში _ შეშას. ნაკაიძეს ქონდა ყანა გაცემული ჭანიშვილზე, ყანა არ მიცა ჭანიშვილმა და ქე მოკლა ნაკაიძე. ზოგი მიწა სამესამედითაც ქე იყო. ღომი გვქონდა გაცემული საზიაროთ, თაველს მოგვიტანდა. ღომი ჯერე უნდა გაგვეწყო ღომის ნალიაში. ისრით დახურული იყო ჯარგვალი და იქ გავაწყობდით ღომს”.
