1926 წელს ნიუ-იორკში, ბრუკლინის მუზეუმში, თანამედროვე ხელოვნების გამოფენაზე დავით კაკაბაძის ნამუშევრები იყო წარმოდგენილი, ისეთ ხელოვანთა გვერდით, როგორებიც არიან ვასილი კანდინსკი, ჟან არპი, მარქს ერნსტი, ჯორჯ დე კირიკო, ხუან მირო, პაბლო პიკასო, ჯინო სევერინი, პიტ მონდრიანი და სხვები. აბსტრაქტული ხელოვნების ამ გამოფენას ცნობილი მეცენატი და თანამედროვე ხელოვნების შექმნის აქტიური მონაწილე ქეთრინ დრაიერი ხელმძღვანელობდა. სწორედ დრაიერმა შეარჩია გამოფენისთვის დავით კაკაბაძის ნამუშევრები. იგი კაკაბაძის შესახებ წერდა: ხელოვანმა „მიაღწია რიგ შესანიშნავ შედეგებს სკულპტურაში, სკულპტურულ რელიეფსა და ფერწერაში, როგორც აკვარელით, ისე ზეთით. ის იყო იმ პირველ ხელოვანთა შორის, ვინც პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ პირველმა შემოიტანა პოლიქრომია თავის აბსტრაქტულ სკულპტურულ ფორმებში“. დრაიერი იმასაც აღნიშნავდა, რომ დავით კაკაბაძის ნამუშევართა ორიგინალური, მომხიბვლელი სტილი განაპირობა საქართველოს უსაზღვრო სიყვარულმა, რომელიც ჩანდა არა კაკაბაძის ნამუშევრების გამოსახულებათა თუ სიუჟეტის თავისებურებაში, ეთნოგრაფიულ თუ ისტორიულ პეიზაჟებში, არამედ მის მიერ გამოყენებულ ფორმასა და ფერის ხასიათში. (ეკატერინე მეტრეველი, ჟურნალი ,,ჩემი სამყარო”). აი, ასეთ უდიდეს ხელოვანს კომუნისტები ფორმალისტს უწოდებდნენ, სამხატვრო აკადემიიდან აგდებდნენ და ყოველნაირად ხელს უშლიდნენ საქმიანობაში.
1913 წლის ივნისში, რომანოვების დინასტიის გამეფების 300 წლისთავის გამო, ქუთაისის სათათბირომ გადაწყვიტა ახლად გახსნილ საავადმყოფოს დარქმეოდა ,,რომანოვების გვარის საავადმყოფო”, ქალაქის უღარიბეს მოსახლეობას საჩუქრად დარიგებოდა 300 მანეთი, ქალაქის დაწყებითი სკოლის მოსწავლეები განთავისუფლებულიყვნენ სასწავლო წლის მეორე ნახევრის სწავლის ქირის გადასახადისაგან, მცირე შემოსავლის მქონე გადასახადის გადამხდელებს, სამი ათასი მანეთის საერთო ოდენობით ჰპატიებოდათ ბეგარა, მოეწყოთ ილუმინაცია და საზეიმო წირვა-ლოცვა ხმოსანთა მონაწილეობით.
ყველას ახსოვს კლასიკად ქცეული ფილმი ,,დაკარგული სამოთხე”. თუ ასეა, ლაზარიას მამალიც გეხსომებათ. მამალი ეკუთვნოდა ვინმე ნანუშა ჭრელაშვილს. გადაღებების დროს ეს მამალი შეუძლოდ გამხდარა (რა ჭირდა ამის შესახებ მედიცინა და დოკუმენტები დუმან), ამიტომაც გადაღებები შეუწყვეტიათ და როგორც ჯგუფის ნაღდი წევრი თბილისში გააქანეს სამკურნალოდ. მკურნალობის შემდეგ, საღსალამათი მამალი ისევ დააბრუნეს ბაღდათში და გადაღებები გაგრძელდა.
სოფელ ქარჩხაბში ყოფილა ჩასიძებული ოჩბელი აზნაური კონსტანტინე ჩხეიძე. ის ამიერკავკასიის რკინიგზაზე ერთ-ერთი პირველი მემანქანე ყოფილა. სიმპატიური, წარმოსადეგი, სწორნაკვთებიანი, ევროპულად ჩაცმული. ერთხელ ორთქმავლით რომ მიდიოდა, არწივს მოჰკრა თვალი, გადმოიღო თოფი, რომელსაც ყოველთვის თან დაატარებდა, გაქანებული მატარებლიდან დაუმიზნა, ესროლა და ძირს ჩამოაგდო. შემდეგ ვითომც არაფერიაო, გააჩერა მატარებელი დ ჩამოვიდა მოკლული ნადავლის ასაღებად. განრიგს არ დაგიდევდათ და არც არასოდეს აგვიანებდა, თურმე გიჟივით დააქროლებდა მატარებელს და ეს ყველამ იცოდა – ეს ჩხეიძე მართავს ორთქმავალსო! ის ახალგაზრდა – ოცდაჩვიდმეტი წლისა გარდაიცვალა.
,,ვისაც ერთხელ მაინც უნახავს ქუთაისი, მის ხსოვნაში ზმანებად რჩება ამ ქალაქის ნაზი გაზაფხულისა და ლამაზი ქალების სურათი, მწვანე იმერეთო! საუკუნეებით ჟღერდა ჩონგური შენს სადიდებლად, მაგრამ მხოლოდ აკაკის ათქმევინა დიდი ქებათ-ქება და იქამდის, ვიდრე შენი ლამაზი ასულნი ხიბლავენ შენს ვაჟებს, ვიდრე რიონი მოშხუის მწვანე ხეობით და მისი დაუდეგარი ტალღები მიისწრაფიან შავი ზღვისაკენ, ცოცხალი იქნება აკაკის სიმღერაც”. _ არტურ ლაისტი.
