მომავალი წლიდან ცენტრალიზებული შესყიდვების უწყება უნდა შეიქმნას,_ ამის შესახებ განცხადება ოფიციალური ინფორმაციით მთავრობის ადმინისტრაციის უფროსმა ლევან ჟორჟოლიანმა „იმედის“ ეთერში განაცხადა.
ჟორჟოლიანის განცხადებით, ცენტრალიზებული შესყიდვების უწყების შექმნა ევროკავშირის ერთ-ერთი მოთხოვნა და ასოცირების შესახებ შეთანხმების ერთ-ერთი ვალდებულებაა.
მისი თქმით, იარსებებს ცენტრალიზებული შესყიდვების ერთი ორგანო და მარჟები კონკრეტული მომსახურების თუ საქონლის მიმართულებით იქნება დადგენილი.
„გვსურს, რომ მომავალი წლის ივნისიდან ავამოქმედოთ ცენტრალიზებული შესყიდვების უწყება – ეს არის, მათ შორის, ევროკავშირის ერთ-ერთი მოთხოვნა, ასოცირების შესახებ შეთანხმების ერთ-ერთი ვალდებულება. როგორც იცით, ჩვენ გაცხადებული გვაქვს, რომ ყველა იმ ვალდებულებას შევასრულებთ, რაც ასოცირების შეთანხმებიდან გვაქვს აღებული. რეალურად, ქვეყანასაც სჭირდება ეს. იარსებებს ცენტრალიზებული შესყიდვების ერთი ორგანო და კონკრეტული მომსახურებისა, თუ საქონლის მიმართულებით იქნება კონკრეტული მარჟები დადგენილი. მაგალითად, თუ საქმე ეხება ლეპტოპის შესყიდვას, თუკი ამ ლეპტოპების საერთო ღირებულება არის 500 000, ან 1 მლნ, უკვე ეს უწყება იყიდის და არა კონკრეტული სამინისტრო. პასუხისმგებელი იქნება ერთი უწყება, ერთი ადამიანი და ეს უწყება, რასაკვირველია, დაკომპლექტდება ძალიან კეთლსინდისიერი და ძალიან პროფესიონალი ადამიანებით, რომელთაც დიდი გამოცდილება აქვთ სახელმწიფო საჯარო შესყიდვების მიმართულებით. შესაბამისად, ყველა დიდი შესყიდვა გადმოვა აქეთ მხარეს და ეს სამინისტროებისთვისაც, კონკრეტული სსიპ-ებისა და ა(ა)იპ-ებისთვისაც ძალიან კომფორტულია, იმიტომ რომ ფაქტობრივად პასუხისმგებლობას აიღებს ეს უწყება. გააკეთებენ შეკვეთას და ეს უწყება გააკონტროლებს – ხომ არ არის პირობები მორგებული, ბაზრის კვლევას, ყველაფერს თვითონ გააკეთებს და ტექნიკურ პირობებსაც თვითონ ნახავს”, – განაცხადა ლევან ჟორჟოლიანმა.
მისი თქმით, ცენტრალიზებული შესყიდვების ორგანო ასევე განახორციელებს მონიტორინგს მიწოდებასთან და ხელშეკრულების პირობების შესრულებასთან დაკავშირებით.
„ასევე ძალიან მნიშვნელოვანია მონიტორინგის ნაწილი – შეიძლება ტენდერი შედგეს, ხელშეკრულებას ხელი მოეწეროს, მაგრამ ამის შემდეგ მონიტორინგია ძალიან მნიშვნელოვანი. ცენტრალიზებული შესყიდვების ორგანო განახორციელებს მონიტორინგს მიწოდებასთან და ხელშეკრულების პირობების შესრულებასთან დაკავშირებით. ამაში ჩართული იქნება ასევე მთავრობის ეფექტიანობის დეპარტამენტი. ასევე, გარკვეული ხარვეზები გვქონდა შემდგომი ხელშეკრულებების მართვასთან დაკავშირებით, იგივე ვადაგადაცილებებთან, ვადის გაგრძელებასთან, პირგასამტეხლოს დარიცხვის ნაწილში როგორი პოლიტიკა უნდა იყოს. ჩვენთვის მნიშვნელოვანია, რომ უზრუნველყოფილი იყოს ხელშეკრულების ხარისხიანი შესრულება და ასევე ჯარიმებმა, რაც ეკისრება კომპანიებს, არ უნდა გააჩეროს კომპანია. ძალიან მნიშვნელოვანია, სწორი პოლიტიკა არსებობდეს ჯარიმების დარიცხვაზე. ჯარიმა არ შეიძლება, იყოს თვითმიზანი. ამ ყველაფრის მონიტორინგსაც მთავრობის ეფექტიანობის დეპარტამენტთან ერთად გააკეთებს ცენტრალიზებული შესყიდვების სააგენტო, რომელიც 2026 წლის მეორე ნახევრიდან ამოქმედდება. ჩვენი მიზანია, დიდი შესყიდვები მთლიანად ამ უწყებამ გადაიბაროს და პასუხისმგებელი იყოს ამაზე და თუკი რაიმე ხარვეზი იქნება, ამ უწყებას მოვთხოვოთ და გარდა ამისა, გავაკონტროლოთ თუ რამდენად სწორად იმართება ხელშეკრულებები”, – განაცხადა ლევან ჟორჟოლიანმა.
როგორც „გურია ნიუსს“ საქართველოში ევროკავშირის წარმომადგენლობამ განუცახადა, ცენტრალიზებული შესყიდვების უწყების გამოყენება დირექტივების მიხედვით დასაშვებია, თუმცა ერთიანი ინსტიტუციური მოდელის არსებობა დირექტივების მოთხოვნა არ არის.
„ევროკავშირი – საქართველოს ასოცირების შესახებ შეთანხმების თანახმად, საქართველომ თავისი კანონმდებლობა და ინსტიტუციური ჩარჩო ევროკავშირის საჯარო შესყიდვების შესახებ დირექტივების პრინციპებთან და დებულებებთან შესაბამისობაში უნდა მოიყვანოს. დირექტივების მიხედვით ცენტრალიზირებული შესყიდვების უწყების გამოყენება დასაშვებია, თუმცა ერთიანი ინსტიტუციური მოდელის არსებობა დირექტივების მოთხოვნა არ არის. შესაბამისად, ცენტრალიზებული შესყიდვების სააგენტოს შექმნის შესახებ გადაწყვეტილება არის ქვეყნის არჩევანი, თუ როგორ შესრულდეს ასოცირების შეთანხმებით ნაკისრი ვალდებულებები. ევროკავშირის წევრ სახელმწიფოებში საჯარო შესყიდვების ორგანიზება თითოეული წევრი სახელმწიფოს დონეზე ხორციელდება, ევროკავშირის შესაბამისი დირექტივებით დადგენილი საერთო სამართლებრივი ჩარჩოს საფუძველზე და ამასთან დაკავშირებით ევროკავშირის წევრ სახელმწიფოებში სხვადასხვა პრაქტიკა არსებობს“,_ წერია ევროკავშირის წარმომადგენლობის მიერ მოწოდებულ ინფორმაციაში.
სტატიის მზადებისას, „სართაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველოსაც“ დავუკავშირდით, თუმცა, არასამთავრობო ორგანიზაციაში გვეუბნებიან, რომ სანამ საკიხს არ შეისწავლიან, იქამდე ვერაფერს გვეტყვიან.
ეკონომისტი დემურ გიორხელიძე კი კითხვაზე, თუ რამდენად რელევანტურია ერთი უწყება აკონტროლებდეს ყველა შესყიდვას გვპასუხობს, რომ ეს საკითხი კომენტარს არ საჭიროებს.
„ხელისუფება არანორმალურ კორუფციაშია ჩაფლული. მოსაჩვენებლად რას გააკეთებენ. რა უბედურებაშიც ზიან, უარეს უბედურებაში იქნებიან. ერთი უწყება გააკეთებს ამას თუ სამინისტროები გააკეთებენ, არანაირი მნიშვნელობა არ აქვს, არ ცვლის კორუფციის ხასიათს. ქვეყანა არის ნაგავში. ერთმანეთს იჭერენ არანორმალურ მოპარვებზეა ლაპარაკი. ვერანაირი უწყება ვერაფერს ვერ გააკეთებს თუ არ დაავალებენ. ასე რომ ჩემი კომენტარი საჭირო არ არის ამაზე“,_ გვითხრა ეკონომისტმა დემურ გიორხელიძემ.
სტატიის მზადების პროცესში დავუკავშირდით რონდელის ფონდსაც. პრესსამსახურმა მკვლევარ კახა გოგოლაშვილთან გადაგვამისამართა. თუმცა, გოგოლაშვილმა გვითხრა, რომ არ იცის „ოცნების“ ხელისუფლება რას აპირებს და შესაბამისად, ვერ ჩავწერეთ.
