შპს “სოფლის ნობათი“, ოზურგეთის ბაზრის სახელით რომ მოიხსენიებს ხალხი, დიდთოვლობის შემდეგ არანაკლებ დაზიანდა, ვიდრე წლების განმავლობაში ხანძრის თუ სხვადასხვა წყალდიდობის დროს.
“ხანძარი იყო, ჩვენ მოვყევით შიგ, წყალდიდობა იყო _ ჩვენ გადაგვიარა, თოვლი მოვიდა და… დაგვლეწა და დაგვაქცია. მეტი უარესი რა უნდა დაგვემართოს?” _ გვეუბნებიან აქ მომუშავეები. ისინი ყოველდღე მოდიან განკუთვნილ დახლებთან, რომელთა უმეტესობა დამტვრეულია, ხოლო რკინის კონსტრუქცია, რომელიც საკმაოდ კარგად იყო გაკეთებული და სახურავს ამაგრებდა, წესით, უფრო დიდ თოვლსაც არ უნდა დაენგრია, მთლიანად ჩამოქცეულია. აქ ყოველივე ამის მიზეზად დიდი სავაჭრო სივრცის ირგვლივ, უამრავი სავაჭრო ჯიხურის არსებობას ასახელებენ.
“სოფლის ნობათის” მფლობელობაში მოქცეულია 500 კვმ ფართობზე განთავსებული სავაჭრო სივრცე, სადაც მხოლოდ ტანსაცმელი და ფეხსაცმელი იყიდება. ხოლო ცოტა უფრო ნაკლები სივრცე, სადაც, ძირითადად, სოფლის პროდუქტები იყიდება, სტიქიას გადაურჩა.
_ ამ ბაზარში ყველაზე დიდი ფართობი ტანსაცმლით სავაჭრო სივრცეს უჭირავს. ეს არის საკმაოდ კარგად გაკეთებულ კონსტრუქციაზე განთავსებული სახურავით უზრუნველყოფილი სივრცე, დახლების მწკრივებით. საქმე იმაშია, რომ თოვლს სახურავიდან ჩამოცურების შანსი არ დაუტოვა ირგვლივ შემოჯარულმა მცირე ჯიხურებმა _ ისინი ერთმანეთზე მიჯრითაა განლაგებული და ფაქტობრივად, თოვლს მიწაზე დაცემის არანაირი საშუალება არ მიეცა. ამიტომ, რაც დათოვა, მასა ყველა სახურავზე დარჩა და ჩამოიქცა. კი ხედავთ, რა დღეშიცაა. ამ ყველაფერს რა შეაკეთებს? ახალი ააშენო, ის სჯობს. ყოველ ორ–სამ წელიწადში ან ხანძარი გვწვავს ან წყალდიდობა გვანგრევს. ახლა თოვლმა ბოლო მოგვიღო. ჩვენ აქ, ხან დღეების განმავლობაში მხოლოდ ორიოდე პურის ფულის სანაცვლოდ ვდგავართ. ხან გადასახადსაც ვერ ვიხდით. ბაზრის დირექცია ხელსაც კი გვიწყობს, რომ გვადროვონ ან გადაგვივადონ გადასახადი, _ გვეუბნება აქ დასაქმებული ქალბატონი ვერა სირაძე.
ერთ-ერთი სექციის გამყიდველი, ლუდმილა გეწაძე ამბობს, რომ თოვლის გადაყრის მსურველიც რომ იყოს ვინმე, აქ აისბერგებივით მდგარ, ყინულის ლოდებად ქცეულს მასას, ვერანაირად ვერ გაიტანს, რა სახის ტრაქტორიც უნდა შემოვიდეს.
_ რაც მთავარია, ცოცხლები გადავრჩით და ეგაა. ბაზრის ხელმძღვანელები იყვნენ მოსული. დაგვპირდნენ , ორ თვეში მოვაწესრიგებთ ყველაფერსო. მანამდე, წვიმა როცა არ იქნება, დავდგებით და ვივაჭრებთ, დავეხმარებით ერთმანეთს. რა ვქნათ, აბა? ვისაც არ უჭირს, აქ რატომ დადგება მთელი დღის განმავლობაში? ახლა ამინდის პროგნოზს უნდა ვუყუროთ. წვიმის დროს აქ გაჩერება არ შეიძლება. ისეც უნდა ვიძრომიალოთ ამ ჩამონგრეულ კონსტრუქციებში, _ გვეუბნება და მუშაობას აგრძელებს. თუმცა, ხშირად ყოვნდება ხოლმე და თავადაც არ იცის, სად წაიღოს ნიჩბით აღებული თოვლი.
აქ 50-მდე ადამიანია დასაქმებული, თუმცა, უმეტესობას არც ვინაობის დასახელება სურს და არც იმედი აქვს, რომ სავაჭრო სივრცე მალე მოწესრიგდება.
_ხანძარი რომ გაჩნდა, როგორ ვთქვათ და ის უფრო უკეთესი იყო _ რაც დაიწვა, დაიწვა და აღდგენაც მოხერხდა. ახლა ცალკე შენობა–პავილიონი დანგრეულია, ტონობით გაყინული თოვლის მასა ირგვლივ ისეა ჩახერგილი, გასასვლელს ძლივს ვპოულობთ. ან ეს როდის დადნება და მერე ამ მთლიანად დალეწილ სახურავებსა და დახლებს რა ეშველება. ორ თვეში მოხერხდება ეს? რაღაც არ გვგონია, _ ამბობენ ისინი.
ხანძარი ოზურგეთის ბაზარში 2009 წლის 17 აგვისტოს მოხდა. მაშინ ბევრ ობიექტთან ერთად, დაიწვა ის საკანი, სადაც აქ მომუშავე ინდმეწარმეები გასაყიდ საქონელს ინახავდნენ. მაშინ, როგორც ამბობდნენ, კერძო პირთა საერთო ზარალმა თითქმის ნახევარ მილიონ ლარს მიაღწია. მოქალაქეებმა მაშინ საქართველოს მთავარ პროკურორს მიმართეს.
_ მაშინ ხანძრის გამომწვევი მიზეზების გამოკვლევას და ზარალის ანაზღაურებას ვითხოვდით. ახლა ამინდს ხომ არ ვუჩივლებთ? მართალია, ახლა ჩვენი სავაჭრო საქონელი არ გვიზარალია, მაგრამ იგივე ზარალია, როცა ვეღარ ვიმუშავებთ… მხოლოდ ლოდინის რეჟიმში ვართ, მაგრამ რას ველოდებით, კარგად ისიც არ ვიცით, _ გვეუბნებიან ბაზარში დასაქმებული ადამიანები.
2023 წლის სექტემბერში მომხდარი წყალდიდობის დროს, რაც სტიქიით იყო გამოწვეული, ბაზარში დასაქმებულ ადამიანებს მაშინაც მნიშვნელოვანი ზარალი მიადგათ. მოვარდნილი ღვარცოფი იმდენად ძლიერი იყო მაშინ, რომ დახლები ამოაყირავა და გაიტაცა. როგორც მაშინ აქ დასაქმებული ადამიანები გვიყვებოდნენ, თხილით სავსე ტომრები, დახლებს შორის, ნაფოტებივით მოჰქონდა წამებში გაჩენილ მდინარეს. აღსანიშნავია, რომ მაშინაც მარტო ბაზარში დასაქმებულები არ დაზარალებულან. ბევრი თხილით მოვაჭრე თუ გადამზიდი დისტრიბუტორი სერიოზულად დაზარალდა.
დღევანდელი ვითარება, როცა ყველა ნაგებობა დანგრეულია და სურვილის მიუხედავად, არსებული თოვლის გორები გასაქანს არ აძლევს არავის, არსებული მდგომარეობა ადამიანთა გაღიზიანებას იწვევს. ზოგი ტირის კიდეც…
_ რა ვქნათ? შპს “სოფლის ნობათს” მფლობელმა გელა კობალაძემ ორი ტრაქტორი მოიყვანა. ვერაფერს გავხდით. ტრაქტორისტ–მემანქანეები გვეკითხებოდნენ, სად მოვბრუნდეთ აქ, სადმე ადგილს ხედავთო? მერე ზოგიერთმა თქვა , ტრაქტორმა ციცხვი დაუშვას, ჩვენ ნიჩბით თოვლს ჩავყრით, მერე კი უკუსვლით გავიდესო… ამაზე ტრაქტორის მძღოლი გადაირია, აბა, რას იზამდა? “ზადნით ” ვიარო და ორი თვის მანძილზე ვიყო აქ, თუ თქვენი აზრით, რა დრო დამჭირდებაო… მოკლედ, ძალიან მძიმე მდგომარეობაა, მაგრამ როგორმე დავძლევთ ამ პრობლემას, _ გვითხრა შპს “სოფლის ნობათის დირექტორმა” სოსო სიხარულიძემ.
“გურია ნიუსი” შპს “სოფლის ნობათის” დირექტორს, გელა კობალაძეს ესაუბრა:
_ ბატონო გელა, ამ უმძიმეს ვითარებაში, როცა საკმაოდ ბევრი ადამიანი ლუკმაპურის გარეშე რჩება, რას გეგმავს თქვენი დირექცია მდგომარეობის დროულად გამოსასწორებლად?
_ნამდვილად რთული მდგომარეობაა. პარალიზებულია სავაჭრო პროცესი. ასეთ ამბავს არავინ ელოდა. ზარალი ძალიან დიდია. ამ ეტაპზე ის შემიძლია გითხრათ, რომ ვაპირებთ თანხების მოძიებას, რათა რეკონსტრუქცია მოვახდინოთ. გეტყვით, რომ თავიდან, როცა გაკეთდა ეს მთლიანი გადახურვა, მეორადი მასალა იყო. კარგად კი გაკეთდა, მაგრამ ახლა ამ დალეწილი კონსტრუქციის აღდგენა შეუძლებელია. ახლა მაინც ეს კარგად უნდა გაკეთდეს, რომ მოსალოდნელი მოულოდნელი ამინდისგან კვლავ რომ არ დავზარალდეთ. მით უფრო, კლიმატური ცვლილებები მთელ მსოფლიოში მოქმედებს…
_ არსებული ტერიტორია, სადაც ადამიანები ვაჭრობენ, კერძო საკუთრებაა თუ სახელმწიფოსია?
_ ეს არის 25-წლიანი იჯარით აღებული ფართობი. ახლა უკან ხომ ვერ ჩააბარებ. უნდა მოვიფიქროთ, თან სასწრაფოდ, რა გავაკეთოთ. თუ არსებული ფორმით დარჩება, რეაბილიტაციას, ალბათ, ერთი თვე მაინც დასჭირდება. თუ უფრო გავაუმჯობესებთ, მაშინ ორი თვე მაინც დაგვჭირდება, რომ აქ სრულყოფილად მოვაწესრიგოთ ყველაფერი და მოვაჭრეებმა კომფორტულად გააგრძელონ თავისი საქმე, _ გვითხრა გელა კობალაძემ.
