შემოდგომის შუაგულია და გურია გაზაფხულზე დათესილის შედეგს იმკის. თუმცა, განსაკუთრებული ძალისხმევა აღარაა საჭირო საყანე ფართობებისკენ მისამართად, რადგან წელს, როგორც გურიაში ამბობენ, კომუნისტური ეპოქის დასრულების შემდეგ, გურიაში ყველაზე ნაკლები ფართობი დაითესა და შესაბამისად, მოსავალიც მცირეა. მით უფრო, ვინც დროულად და განსაზღვრულ პერიოდში ვერ მოახერხა ფართობების შეწამვლა ფაროსანასგან დასაცავად, ფაქტობრივად, მისი სიმინდი უვარგისია და პირუტყვისთვისაც ნაკლებად გამოსადეგი.
მაინც როგორ გამოიყურება ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დათესილი და დაუთესავი სახნავი ფართობების რაოდენობა?
აქ სულ 4 400 ჰექტარი სახნავ-სათესი ფართობია, სადაც უკანასკნელი წლების მანძილზე სიმინდი მოყავდათ და ახლაც იწევენ. თუმცა, წლევანდელ გაზაფხულზე, აღნიშნული ფართობიდან, მხოლოდ 1 145 ჰექტარი დაიხნა და დაითესა. შესაბამისად, მოსავალიც მცირეა.
დაბა ნარუჯას ადმინისტრაციულ ერთეულში, გამგებლის წარმომადგენელი ზვიად მიქელაძე აღნიშნავს, რომ ნარუჯას მთლიანად 60 ჰექტარი მიწის ფართობი გააჩნია, სადაც მოსახლეობამ, ძირითადად, თხილი გააშენა. რაც შეეხება სიმინდს, 10 ჰექტრამდე ფართობია დათესილი და მოსავალიც უკვე აღებულია.
_ რა თქმა უნდა, ეს არის ძალზე მცირე მოსავალი იმასთან შედარებით, რასაც ბოლო ათწლეულების მანძილზე იწევდა ხალხი. თუმცა, რეალობა ესაა და რა უნდა ვქნათ? ზოგმა ვერ შეღობა, ზოგმა არ ან ვერ დათესა. კარგი იყო, როცა ხვნა-თესვის პროგრამა მუშაობდა. მერე თქვეს, არ გაამართლაო და შეწყდა. გაამართლა თუ არა, ვერ გეტყვით, ის ვიცი, რომ თითქმის ყველას დათესილი ჰქონდა ყანები და მოსავლითაც კმაყოფილები იყვნენ, _ ამბობს მიქელაძე.
სოფელ გურიანთაში, 45 ჰექტარი სახნავ-სათესი ფართობიდან, თხილის გაშენება ნახევარზე მეტ ტერიტორიაზე მოხდა. თუმცა, საყანე ფართობი მხოლოდ ორი ჰექტარი თუ იქნება დათესილი.
სოფელ ბახვის ადმინისტრაციულ ერთეულში, სპეციალისტი მაყვალა ქიქოძე ამბობს, რომ ადრე არსებული 300 ჰექტრამდე ფართობიდან, საყანედ ძალზე ცოტა დარჩა. თუმცა, ვინც დათესა, ნახევარს ისიც გაუფუჭდა.
_ ფაროსანას საწინააღმდეგო შეწამვლა ზოგმა დაგვიანებით, ზოგმა სულაც ვერ მოახერხა და რაც არის, ისიც გაფუჭებულია. კარგი სიმინდი რამდენიმე ოჯახს თუ აქვს. ვფიქრობ, წელს გასაჭირი იქნება ამ მხრივ, _ გვითხრა მან.
“გურია ნიუსი” ეწვია სოფელ ლიხაურის ფართობებს. კერძოდ, ნიაბაურის ტერიტორიას, ასევე, გზისპირა სახნავ-სავარგულებს, სადაც მისვლაც ადვილია და საცხოვრებელი სახლებიდანაც შორი მანძილით არ არის დაშორებული.
_ ვერ შეღობა ხალხმა. ამიტომ დარჩა დაუთესავი და არა სიზარმაცის გამო. ადრე კი იყო შეღობილი, მაგრამ ეს წარმოადგენდა საერთო ღობეს ანუ ათი ჰექტარი შეიღობა საერთო ძალებით. ხალხმა მხოლოდ საზღვრები იცოდა. მერე ნელ-ნელა, ვინც შეძლო, შემოღობა თავის საკუთრებაში მიზომილი ფართობი. უმეტესობამ, ხედავთ, რომ ეს ვერ შეძლო და კია “გაშობილა”. გლეხს სჭირდება მიზანმიმართული დახმარება, რომ მოგება ნახოს. ერთჯერადი დახმარებები ისე დასრულდება, როგორც ის ხვნა-თესვის პროგრამები დასრულდა, _ გვეუბნება მეურნე ზურაბ ურუშაძე.
სახნავ-სათესი ფართობების უმეტესი ნაწილი დაუხნავ-დაუთესავი დარჩა სოფელ ჭანიეთში _ აქ ასეთი ფართობი 115 ჰექტარი იყო. ნახევარზე მეტზე თხილის პლანტაციები გაშენდა. თუმცა, დღეისთვის, 300-კომლიან სოფელში 40-მდე ოჯახს აქვს სიმინდის მოსავალი, როცა თითოეულ კომლს საკუთარი საყანე ფართობი აქვს.
მოსავლის სიმცირის თვალსაზრისით, საკმაოდ მძიმე სურათს, ფაროსანასგან დაზიანებული მოსავლის ხარისხიც ემატება. თუმცა, უმთავრესი კითხვაზე, რატომ არ ან ვერ დათესა მოსახლეობამ კუთვნილი საყანე ფართობები, უმეტესობას ცალსახა პასუხი აქვს _ საშუალება არ იყო. თუმცა, ასე არ ფიქრობს აგრონომი და ფერმერი აკაკი ღლონტი. მისი აზრით, პრობლემის მიზეზს სიღრმისეულად ჩაწვდომა სჭირდება, რაც მხოლოდ გაჭირვების ან კონკრეტული პირების სიზარმაცის ბრალი არაა.
_ დავიწყოთ იქედან, რომ ბაზარი გაჯერებულია გარედან შემოტანილი, დაბალხარისხიანი, იაფი პროდუქციით, რასაც მოსახლეობა ეტანება. მოთხოვნა უნდა იყოს ნატურალურ პროდუქციაზე, რომელსაც ფასიც შესაბამისი ექნება. ვთქვათ, გლეხმა დათესა ყანა ლეკიანში. ვიანგარიშოთ იქ ჩასვლის, დათესვის, გათოხნის, მოსავლის აღების, ამოტანის, მერე გარჩევის და ნალიაზე ატანის ხარჯები, თავის ნადიანად. როგორ ფიქრობთ, რა რჩება გლეხს? ხელისგულებზე დიდი “მაზოლები”, ბანკის ვალები და დიდი-დიდი _ 10 თეთრი მოგება. ამიტომ ადგა და გაიქცა ქალაქში, დაჯდა სავაჭროდ, სადაც ხშირად 30-50 ლარს “აკეთებს” დღიურად. რატომ ხდება ასე? იმიტომ, რომ ფასებია დაბალი. შემოდის, ძირითადად, ფალსიფიცირებული, იაფი პროდუქცია. სადაა ღორის ხორცი ხუთ ლარად უცხოეთში? ჩემი აზრით, ეს არის უვარგისი პროდუქცია.
როცა ფასი დაედება გლეხკაცის მოწეულს, დაბრუნდება ის და იმუშავებს თავის მიწაზე. ხომ გახსოვთ, თხილს როცა ჰქონდა ფასი, გამოიქცა ხალხი სოფელში, მერე ისევ უკუიქცა. ამ საქმეს უნდა მიხედოს სახელმწიფომ. გლეხი მარტო ვერ მოუვლის პრობლემას. ვფიქრობ, ეს კარგად უწყიან, თუმცა, ვიღაცას სწორედ ის იაფი და უხარისხო პროდუქციის შემოტანა ურჩევნია _ თვითონ არ მიირთმევს, თუმცა, მდიდრდება. რა თქმა უნდა, ვიღაც გაზარმაცდა, ვიღაცას გარეთ გამოსვლა ეზარება. ასეთებიც საკმაოდაა და სულ იქნებიან. მაგარი მაშინ იქნები, როცა ასეთებსაც დააინტერესებ და დაასაქმებ, _ ასე გამოხატა საკუთარი ხედვა აკაკი ღლონტმა.
პროფესიით ეკონომისტი, ოზურგეთელი მზია თავართქილაძე ამბობს, რომ დიდი სურვილის მიუხედავად, საყანე ფართობი ბევრმა ვერ დათესა იმიტომ, რომ საშუალება არ ჰქონდა:
_ როცა ვერ შეღობა კაცმა საკუთარი მიწის ფართობი, რანაირად დათესოს?! შეღობვა არ არის ადვილი. ბოძები, მავთული, ლურსმანი _ ეს ბევრისთვის არ არის ხელმისაწვდომი. ხომ ფაქტია, წინსვლა არ ეტყობა სოფელს, სადაც თუ ვინმე დარჩა, ისევ ისე ცხოვრობს, როგორც 10-15 წლის წინ. ვინც მოახერხა, წავიდა და ვაჭრობით ირჩენს თავს ქალაქში ან უცხოეთშია.
ადრე ადამიანი კარმიდამოში მოწეულით კმაყოფილდებოდა, ახლა ფული სჭირდება, ამ ყველაფერთან ერთად. ამიტომ, ხელისუფალთ მეტი მოეთხოვებათ, რეგიონი, კონკრეტულად სოფელი რომ ფეხზე დადგეს და ამდენი დაუხნავი და გაველურებული ფართობი კვლავ არ გაჩნდეს.
დაუხნავ ფართობებს ისევ მოეძალა ჭაობიანი ადგილები და თხმელას ტყეები. კომუნისტებს დავცინით და მათ რომ გატყიურებული გარემო ჩაის თუ ციტრუსოვანთა ბაღებად აქციეს, ახლა ისევ უნდა გაჯაგნარდეს? თუ ასე არ არის, ნახეთ. პირუტყვი მაინც ბალახობს ამ ფართობებში, მაგრამ, თუ უფრო გატყიურდა, იმ პირუტყვსაც მგელი შეჭამს, _ გვითხრა ქალბატონმა მზიამ.
