სიმინდის კულტურას, თვით “დაბნელებულ წლებად” ცნობილ პერიოდშიც გურიაში ხალხი აქტიურად თესავდა და ოჯახი არ იყო, რომ ნალია სიმინდით არ აევსო. ახლა ეს პროცესი უდაბლეს ნიშნულზე დაეცა. ბოლო წლებში “გურია ნიუსი” ამ თემაზე აქტიურად წერს, რადგან ჩვენ გამუდმებით გვესმის რეგიონის მოსახლეობისგან, რომ, მიუხედავად ბაზარზე სიმინდის მოზღვავებისა, ხალხი მაინც საკუთარ მიწის ფართობებზე სიმინდის დათესვას ნატრობს.
_ გაიხედავ, აქეთ წითელი სიმინდი ყრია. ფასი ყოველდღე თუ არა, ყოველ კვარტალში ემატება. იქით გაიხედავ, ერთი იძახის, სამეგრელოდან მოტანილი სასწაული მჭადის ფქვილი გვაქვსო, მეორე იძახის, აგერ, ჭანჭათის ფართობებიდან ჩამოვიტანეთ, სულ ნატურალურიაო… სოფლებში სიმინდი არ ითესება და, ალბათ, მოსახლეობის 5% თუ თესავს, ისიც თავისთვის არ ჰყოფნის. ღობე აღარსად შერჩა საყანეებს და სრულად გატყიურებულია. სიმინდის გემო მოგვენატრა _ ამ შემოტანილ ჰიბრიდებს ჩალაზე უარესი გემო აქვს. ახლაც არის ჭყინტი სიმინდი ბაზარზე და ვინმეს სჯერა, რომ ჰიბრიდი არ არის? _ გვეუბნებიან ოზურგეთის ბაზარში რიგითი მომხმარებლები: ნუნუ სალუქვაძე, სერგო ბოიაჯანი, ეკა ბოლქვაძე და სხვები.
ამჟამად, ოზურგეთში, არც ერთ სოფელში, სადაც საყანე ფართობს ღობე სჭირდება, სიმინდი არ ითესება, რადგან ათეული წლების მანძილზე შეუკეთებელი ღობეები გაფუჭდა. დაიშალა და ადგილები ბუნებრივად გატყიურდა. ახლის გაკეთებას სოფელში მცხოვრები ადამიანები ვერ ახერხებენ. დვაბზუში, ნასაკირალში, ასევე, ჩალიანში ჯერ კიდევ თესავენ, რადგან ღობე არ სჭირდება და გაშლილი სივრცეებია. პირუტყვს იქ არავინ უშვებს და დროებით მაინც დაცულია. ისე, ორი წლის წინ, ასეთ ადგილზე, ოზურგეთი-ბათუმის გზატკეცილის მონაკვეთზე, ადამიანს ტაროიანი სიმინდის ყანა აუჭრეს და მოპარეს: _ საწყალი ქალი, როცა მოვიდა და თავისი ყანა ასე დახვდა, გადაირია… მოსულიერება დასჭირდა, _ გვითხრა სოფელ ქაქუთის მკვიდრმა, დიმიტრი ხურციძემ.
უკვე მრავალი ათეული წელია, გურიაში მცირემიწიან სახნავ-სათეს სავარგულებს ეკალ-ბარდი ჭამს. დღეისთვის, გურიაში, კონკრეტულად, ოზურგეთში, სახნავ-სათესი მიწის ფართობების 70%-ზე მეტი დაუმუშავებელია. სულ ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში ხუთი ათას ორმოცდაათ ჰექტარზე მეტი სახნავ-სათესი სავარგულია და 500 ჰა თუ იქნება დათესილი. დანარჩენზე კი ბაღჩეული კულტურები (კარტოფილი, ლობიო, სოიო…) დათესეს.
_ ახლა გურიაში ისე შემცირებულია სიმინდის მოსავალი, სიმინდის ყანებს კი არა, ტაროებს დაითვლი. სადღაა ყანები?! კილომეტრები რომ მოთოკო, ორ–სამ საყანე ფართობს თუ დაინახავ. მთელ გურიაში სიმინდის ტაროების დათვლა შეიძლება. პური ბევრია და ფქვილი, სიმინდიც ოხრად შემოაქვთ, მაგრამ ხომ ხედავთ, უკვე ყველა თავისი საყანე ფართობის დათესვას ნატრობს. გვიან მიხვდა ყველა და გაახსენდა თავისი მოყვანილი სიმინდის გემო. იმასაც ყველა ჯუჯღუნებს, რომ ეს წითელი, წვრილი სიმინდი არც ყუათიანია და თანდათან ძვირდება, _ გვეუბნება ოზურგეთელი ნატო ხუნდაძე.
მართლაც ასეა _ ასეთი სიმინდი, რომელსაც, ძირითადად, ფრინველისთვის ყიდულობდნენ, თითქმის 40 თეთრით გაძვირდა.
_ რამდენიმე თვის წინ ერთი კილოგრამი 90 თეთრი ღირდა. ახლა 1,30 თეთრი ღირს. თუ საბითუმო მაღაზიებს მოძებნი, იყიდი უფრო იაფად, მაგრამ ასე სულ ვინ ირბენს? _ გვეუბნება გია ქავთარაძე და აღნიშნავს, რომ ძალიან სურს თავისი საყანე ფართობი შემოღობოს, მაგრამ ვერ მოახერხა. ამიტომ ითხოვს, როგორც სხვები, სახელმწიფომ რაიმე დახმარების სახით შეძლოს.
_ ასე ადამიანი მიწას უფრო დაუბრუნდება. სოფლებს რომ გადახედოთ, ფაქტობრივად, ბოსტანსაც ძლივს ამუშავებს ხალხი. რა სჭირს მიწათმოქმედთა ქვეყანას? არ შეიძლება ასე. ვიღაცას კი შემოაქვს უცხოეთიდან ყველაფერი, მაგრამ ეს ჩვენი ხალხის ნელი სიკვდილია და მიწას მოწყვეტა, ძნელი მისახვედრია? _ გვეუბნება 50-წლიანი გამოცდილების მქონე აგრონომი, ელდარ თავაძე.
მისივე თქმით, თხილის ვაუჩერს რომ აძლევდნენ მოსახლეობას, სჯობს, ამ დახმარების მსგავსი რამ მოიფიქრონ და საკუთარი საყანე ფართობების შემოღობვა შეაძლებინონ ხალხს.
_ სოფელში ადამიანს რა უნდა, თუ საყანე ფართობი არ აქვს?! სატირალია, რომ შეხედავ. მაგალითად, ჭანიეთის თაღარად წოდებული საყანე ფართობი უზარმაზარ, ტრიალ, ეკალ–ბარდით დაფარულ მინდვრად იქცა. წლების მერე გაუვალი ტყე იქნება. უკიდურეს მდგომარეობამდე მისული გლეხკაცი ყიდის, რადგან ვერ შემოღობა. ძალიან ძვირი ღირს კბილიანი მავთული, ნებისმიერი მავთულბადე, _ გულისტკივილით საუბრობენ ადამიანები რეალურ გასაჭირზე.
მათ მიაჩნიათ, რომ როგორმე უნდა მოხდეს სოფლებში მცხოვრებ ფერმერთა და ადგილობრივი თვითმმართველობის წარმომადგენელთა შეთანხმება, კრების ჩატარება ან მსგავსი რამ. არსებულ სოფლის პროგრამას ერთხელ ან თუნდაც ორჯერ შეუცვალონ თემატიკა _ მუდამ გზებზე ბეტონის დასხმაზე რომ არის აქცენტი, ფართობების შეღობვაზე მიმართონ ფულადი რესურსი. რა თქმა უნდა, სოფლების მცხოვრებთა თანამონაწილეობით.
_ რა მაინტერესებს, იცით? სიმინდის ფქვილი რომ უმეტესად უგემურია, მჭადის გემო რომ გემოს არ ჰგავს, მარტო მე ვხვდები? იყო პერიოდი, უცებ დაიწყო ხალხმა ლაპარაკი: რაღად გვინდა მჭადი და სიმინდი, პურს შევჭამთო… ახლა ყველას უნდა, რომ თავისი ყანა დათესოს. გემოდაკარგულ სიმინდის ფქვილს ვყიდულობთ, მჭადს თუ ღომს ძველებური გემო არ აქვსო, იძახიან. მიხვდნენ, რაშიცაა საქმე, _ ბჭობენ გურულები და სერიოზულად ფიქრობენ, არსებული საყანე ფართობები ერთიან სივრცედ მაინც შემოღობონ, როგორც ადრე იყო. გურია მცირემიწიანია და ერთ მესაკუთრეს ხშირად ერთ ჰექტარზე მეტი ფართობიც არ აქვს. იშვიათად, მეტი ჰქონდეთ. თუმცა, უკვე დათესვას ვერავინ ახერხებს.
მოსახლეობას მიაჩნია, რომ სოფლის პროგრამის ფარგლებში შესაძლებელია პრობლემის მოგვარება და ჩვენ ამაზე ვწერდით. ეს იყო პეტიციის ფორმა, რომლის შეტანა მუნიციპალიტეტის საკრებულოში შეიძლება. არსებულ მიმართვის ფორმებს შორის პეტიცია ყველაზე უპრიანი იქნება _ ასე მიიჩნევენ მიწის დამუშავების მსურველი ფერმერები.
მეორე საკითხია საწვავის და ტექნიკის ამბავი. თუმცა, ამაზეც თავისი აზრი აქვთ. შეიძლება კეთილი ადამიანების პოვნა, ვინც ადრინდელივით შეაძლებინებს ხალხს დახვნის საფასურის ნაწილ-ნაწილ გადახდას.
გურულ სოფლის მეურნეობაში დასაქმებულ ადამიანებს უკვირთ ისიც, რომ ოფიციალური სტატისტიკით ჩვენი ქვეყანა მილიონობით ლარის სიმინდს ყიდულობს:
_ საკვირველია, როცა მილიონებს ყრიან რუსეთიდან თუ თურქეთიდან შემოტანილ სიმინდში. ეს ერთხელ რომ ხალხის დასახმარებლად გაიღონ, ხომ მივხედავთ ჩვენს სახნავ-სათეს სავარგულებს? _ ამბობენ ისინი.
გამოცემა BM.GE-ს ინფორმაციით, საქართველომ წელს 11 მილიონი დოლარის სიმინდი იყიდა _ ძირითადად, რუსეთისგან. ის ინფორმაციას საქსტატის წინასწარ მონაცემებზე დაყრდნობით ავრცელებს და წერს, რომ ქვეყანაში 11 მილიონი დოლარის ღირებულების 23 413 ტონა სიმინდი შემოვიდა. გასული წლის ანალოგიურ პერიოდში კი იმპორტი 5.8 მილიონ დოლარს და 6 222 ტონას შეადგენდა. შედეგად, წლიურ ჭრილში სიმინდის იმპორტის ღირებულება 88.5%-ით, ხოლო მოცულობა 276.2%-ით გაიზარდა. მათივე ცნობით, უმსხვილესი მომწოდებელი ქვეყანა რუსეთია, საიდანაც საქართველომ 5.5 მილიონი დოლარის ღირებულების 21 750 ტონა სიმინდი შეიძინა. ეს ნიშნავს, რომ იმპორტირებული სიმინდის მთლიანი მოცულობის, დაახლოებით, 92.9% რუსეთზე მოდის, ხოლო ღირებულებით მისი წილი 50%-ს შეადგენს. რუსეთის შემდეგ უმსხვილესი მომწოდებლები არიან: თურქეთი _ 2.8 მილიონი დოლარი, 751 ტონა; საფრანგეთი _ 869 ათასი დოლარი, 149 ტონა; რუმინეთი _ 682 ათასი დოლარი, 122 ტონა; ავსტრია _ 614 ათასი დოლარი, 109 ტონა. სიმინდი, ასევე, არგენტინიდან, უნგრეთიდან, ეგვიპტიდან, საბერძნეთიდან და სერბეთიდან შემოვიდა.
ავტორი
