ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, ისევე როგორც ქვეყნის მასშტაბით, დღეისათვის ერთ-ერთი საყურადღებო თემაა დაავადება-მუნის(ბღერის, სკაბიესის) შემთხვევათა მატება.
როგორც ოზურგეთის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრის ეპიდემიოლოგი ელზა სიმონიშვილი “გურია ნიუსთან” საუბრისას ამბობს, დღეისათვის დაფიქსირდა შემთხვევები სხვადასხვა ასაკობრივ ჯგუფში, თუმცა ზუსტი სამედიცინო სტატისტიკისათვის საყურადღებო და პრობლემური გახლავთ სამედიცინო დაწესებულებში მიმართვიანობის დარღვევა, რადგან ხშირად მუნისათვის დამახასიათებელ გამონაყარს შეცდომით მიიჩნევენ ალერგიად, სხვადასხვა ტიპის დერმატიტებად და მიმართავენ სახლის პირობებში თვითმკურნალობას.
“ოზურგეთში გამოვლენილი შემთხვევები მართული გახლავთ შესაბამისი სპეციალისტების მიერ,(ოჯახის ექიმი, დერმატოლოგი,კან-ვენის სპეციალისტი). როგორც ცნობილია, ყველა საბავშვო დაწესებულებას ადგილზე ჰყავს სამედიცინო პერსონალი(ექიმი-ექთანი), რომლებიც გაფრთხილებულნი არიან და აქტიურად არიან ჩართული ბავშვთა ასაკის დამახასიათებელი დაავადებების პრევენციაში, ეს ეხება როგორც ინფექციურ, არაგადამდებ, ასევე პარაზიტულ დაავადებებს.
ყოველდღიურად ხდება აღსაზრდელთა შემოწმება სხვადასხვა კლინიკური სიმპტომების არსებობაზე და დღევანდელი რეალობიდან გამომდინარე, კანის საფარის (ზედაპირის) ტიპური დაზიანების არსებობაზე, ეს შედის ყველა სასწავლო-სააღმზრდელო დაწესებულების სამედიცინო პერსონალის მოვალეობაში”,_ ამბობს ელზა სიმონიშვილი.
ეპიდემიოლოგის ცნობით, მუნი-ბღერი ადამიანის კონტაგიოზური პარაზიტული დაავადება, რომელიც ხასიათდება ძლიერი ინტენსიური ქავილით; დაავადების გამომწვევია ბღერის ტკიპა .
დასნებოვნება ხდება დაავადებული ადამიანიდან პირდაპირი კონტაქტით, თეთრეულით, ტანსაცმლით და პირადი მოხმარების საგნებით. დაავადების ყველაზე ხშირი წყაროა ოჯახის წევრები და სხვა კონტაქტში მყოფი პირები. გადამდებია სქესობრივი კავშირისას.
ინკუბაციური პერიოდი გრძელდება დაახლოებით 1 – 2 კვირა.
კლინიკური სურათი
მუნის ძირითადი სიმპტომია ძლიერი ქავილი, განსაკუთრებით ღამით, განპირობებული ტკიპების აქტიურობით ამ პერიოდში.
გარდა განაკაწრებისა, აღინიშნება წვრილი ხაზოვნად დალაგებული ბუშტუკები და კვანძები. დაავადებისათვის სადიაგნოსტიკო ნიშანია ,,მუნის გასავლები” – მცირე ზომის სწორი ან დაკლაკნილი ხაზები, ბოლოში ბუშტუკით სადაც იმყოფება დედალი ტკიპა. ხვრელები ერთმანეთისგან 0,5-1 სანტიმეტრით არიან დაშორებულები.
გამონაყარის დამახასიათებელი ლოკალიზაციაა თითებშუა ნაოჭები, სხივ – მაჯის მიდამო, მუცელი, სასქესო ასო, ბარძაყების შიგნითა ზედაპირი, სარძევე ჯირკვლები.
მუნის დროს ნაკლებად ზიანდება სახის კანი და თავის თმიანი ნაწილი.(გვხვდება ძირითადად ბავშვებში), მუნი ხშირად რთულდება ინფექციებით,ამიტომ შეიძლება ითქვას, რომ ის ინფექციურ-პარაზიტული დაავადებაა ერთდროულად. დიაგნოზი ეყრდნობა ტიპიურ სიმპტომატიკასა და ლაბორატორიულ გამოკვლევებს.
მკურნალობა
დაავადება განკურნებადია, მაგრამ მკურნალობის პროცესი საჭიროებს დიდ ძალისხმევას. მკურნალობის შერჩევა ხდება ექიმი-დერმატოლოგის მიერ.
პროფილაქტიკის მიზნით, სამედიცინო შემოწმებას ექვემდებარება ოჯახის ყველა წევრი და ავადმყოფთან კონტაქტში მყოფი ყველა პირი, განსაკუთრებით საბავშვო დაწესებულებებში.
განკურნება მიიღწევა შემდეგი პირობების მკაცრი დაცვით:
- ექიმის მიერ დანიშნული მკურნალობის სქემის ზუსტი შესრულება;
- ავადმყოფთან კონტაქტში მყოფი ყველა პირის პროფილაქტიკური დამუშავება;
- ჰიგიენური პირობების დაცვა. პირადი მოხმარების საგნებისა და საცხოვრებელი ადგილის დეზინფექცია.
- მუნის პრევენციის საუკეთესო საშუალებას წარმოადგენს ჰიგიენური პირობების დაცვა
- მოერიდეთ ხანგრძლივ ფიზიკურ კონტაქტს იმ ადამიანთან, ვისაც უკვე აქვს მუნი;
- გარეცხეთ და კარგად გააშრეთ ტანსაცმელი და თეთრეული მაღალი ტემპერატურით;
- ტკიპა გარემოში დაახლოებით 48–72 საათი ცოცხლობს, ამიტომ გარემოს დეზინფექცია მნიშვნელოვანი პროფილაქტიკაა.
- თავი შეიკავეთ ნახმარი პირადი ნივთების გამოყენებისგან.
როგორც ეპიდემიოლოგი ელზა სიმონიშვილი ამბობს, მუნის დაფიქსირების შემთხვევაში, მკურნალობის პარალელურად აუცილებელია თეთრეულის, პირსახოცისა და პირადი ნივთების გარეცხვის შემდეგ, ჰერმეტულად თავმოკრულ პარკში ამ ნივთების რამდენიმე დღით შენახვა”
“მოსახლეობას მინდა ვურჩიო, სკაბიესით დაავადებულ ადამიანთან კონტაქტისას დააკვირდით დამახასიათებელი სიმპტომების გამოვლენას და დროულად მიმართეთ ექიმს არ დაუშვათ თვითმკურნალობა ბინაზე, რადგან თანდართულმა ინფექციამ შესაძლოა გამოიწვიოს ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემები. განსაკუთრებით მინდა მივმართო სასწავლო სააღმზრდელო დაწესებულებების ხელმძღვანელებს, გაამკაცრონ კონტროლი მათდამი დაქვემდებარებულ დაწესებულებებში პევენციული ღონისძიებების გატარებაზე, დაავადების დაფიქსირების შემთხვევაში დაუყოვნებლივ მოახდინონ პაციენტის იზოლაცია, დაუშვან დაწესებულებაში მხოლოდ მკურნალი ექიმის რეკომენდაციით, დამყარდეს მკაცრი ზედამხედველობა პირადი ჰიგიენის დაცვაზე, ჩაუტარონ საინფორმაციო საუბრები ბავშვთა კონტინგენტს და ყურადღება მიაქციონ, რომ ბავშვებმა არ გამოიყენონ ერთმანეთის პირადი ნივთები.
დამახასიათებელი სიმპტომების აღმოჩენის შემთხვევაში სამედიცინო პერსონალი სასწრაფოდ დაეკონტაქტოს მშობელს, მოსთხოვოს ბავშვის მიყვანა შესაბამის სპეციალისტთან, საქმის კურსში ჩააყენოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრი”,_ ამბობს ელზა სიმონიშვილი.
